landshaftlarning tabiiy komponentlari

PPT 28 pages 12.7 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.7 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

slayd 1 tuproqshunoslik va dehqonchilik kafedrasi mavzu: landshaftlarning tabiiy komponentlari toshkent-2022 mavzu rejasi: 1. landshaftning tabiiy komnonetlari 2. landshaftlarning geologik va geomorfologik tuzilish 3. landshaftlarning shakllanishida iqlim va suv axamiyati landshaftni hosil qiluvchi moddiy komponentlar - erning qobig'i, suv, atmosfera, o'simlik va xayvonot dunyosi, tuproqlar landshaftning tabiiy komponentlari deyiladi. landshaft xayotida er po'stining yuza qatlamlari (tog' jinslari ) va tashqi xamda ichki kuchlar xosilasi bo'lgan relef, atmosferaning barcha xususiyatlari, havo tsirkulyatsiyasi xosilasi bo'lgan iqlimning axamiyati juda katta (gaz tarkibi xamma joyda deyarli bir xil). shuning uchun ham relef, tog' jinslari va iqlim landshaftning aloxida komponentlarini tashkil etadi. ular faqat landshaftnigina emas, balki barcha geografik komplekslarning xam komponentlaridir. masalan, fatsiya xam ma'lum relefda joylashadi, suv, atmosfera, o'simlik, xayvonot dunyosi va tuproqlardan tarkib topadi, lekin turli darajadagi geografik komplekslarni ta'riflaganda tabiiy komponentlarning bir xil ko'rsatkichlaridan foydalanib bo'lmaydi. binobarin, landshaft komponentlariga yuqorida qayd qilingan qanday ko'rsatkichlarini kiritishni aniqlab olish zarur.. landshaftga ta'rif berilganda …

2 / 28

bir landshaftning geologik zaminini tashkil etishi mumkin. burmalangan jinslar er yuzasiga chiqib yotadigan tog'li o'lkalarda landshaftning geologik zamini kelib chiqishi va tarkibiga ko'ra farq qilsa xam er po'stining muayyan bir strukturasi bilan bog'langan tog' jinslari kompleksidan iborat bo'lishi mumkin. ba'zi vaqtda ochilib qolgan intruziv jinslar va effuziv qoplamalar ham landshaftning geologik zamini bo'lishi mumkin. geotektura morfostruktur morfoskulptura er po'stining relefi shakllarini uch kategoriyaga ajratish mumkin. geotektura er po'stining eng katta shakllari-materik ko'tarilmalari va okean botiqliklarini bildiradi. morfostruktura shakllari materiklarning yirik noteksliklari bo'lib, tektonik xarakterlar xamda geologik tuzilishiga qarab vujudga kelgan azonal xosilalardir. morfoskulptura shakllari morfostruktura doirasida ma'lum darajada zonal xarakterga ega bo'lgan ekzogen omillar ta'sirida xosil bo'ladi. demak, skulptura shakllari struktura shakllari bilan juda bog'langan. chunki ekzogen tabiiy omillar o'z moxiyatiga ko'ra er yuzasining birlamchi notekisliklariga bog'lik. masalan, tektonik ko'tarilmalarda eroziya va denudatsiya, botiqliklarda akkumulyatsiya relefi shakllari vujudga keladi bundan tashqari makrorelef, mezorelef va mikrorelef degan tushunchalar mavjud. shuning uchun …

3 / 28

n bo'lmagan lyoss xamda qizil gil bilan qoplangan konglomeratdan iborat adirlarni, asosan prolyuvial, allyuvial xamda boshqa cho'kindi jinslar to'lgan adir orqa botiqlarini ko'rsatish mumkin. bitta geomorfologik kompleksda hamma vaqt ham faqat bitta landshaft tarkibi topavermaydi. ba'zan bir geomorfologik kompleksda bir necha landshaft vujudga kelishi mumkin. buni farg'ona vodiysi o'rta qismidagi tekislik misolida ko'rish mumkin. birgina tektonik botiqlikdan iborat bo'lgan va bir xil tabiiy jarayonlar (akkumulyatsiya, eol jarayonlar) ro'y berib turadigan bu tekislikda iqlimiy sharoitning uzoqlik bo'yicha markaziy -g'arbiy qumli cho'l o'zgarishi ta'sirida sho'rxoq cho'l va sharqiy gilli cho'l landshaftlari tarkib topgan. landshaftning tarkibiy qismi bo'lgan suv xar bir landshaft uchun xos va shu landshaft xususiyatlari bilan juda yaqindan bog'langan bo'lib, boshqa landshaftlardagi suv xavzalari, xarakteri, ximiyaviy tarkibi, termik rejimi va xokazolariga ko'ra farq qiladi. landshaftning iqlim komponenti zonal iqlim xususiyatlari va xar bir joyning o'ziga xos xususiyatlari ta'sirida tarkib topadi. shuning uchun xar bir tabiiy geografik kompleksning o'ziga xos iqlimi …

4 / 28

t dunyosi o'simliklarga nisbatan juda ko'chuvchan bo'lganligidan bevosita landshaft uchun xos bo'lgan xayvonlar areallarini ko'rsatish qiyin, lekin bir landshaftning ekologik sharoitiga ko'ra xayvonlar turlarining individualligi farq qiladi. har bir landshaft uchun xududda faqat shu landshaftga xos bo'lgan qonuniy ravishda takrorlanuvchi tuproq tiplari, turlari, xillari mavjud. landshaftning energetika omili quyoshdan keladigan nur energiyasi va erning tektonik xarakatlari vositasida namoyon bo'ladigan ichki energiyasidir. landshaftdagi barcha biologik, biofizik jarayonlarning borishi quyosh energiyasiga bog'liq. erning ichki energiyasi tabiiy geografik jarayonlarning, gravitatsiya sharoitining tarkib topishida katta rol o'ynaydi, ya'ni yuzasidagi tog' jinslarining emirilishi, siljishi, qayta yotqizilishining jadalligi relefga va tog' jinslariga boqliq, relef esa o'z navbatida er ichki energiyasining hosilasidir.

5 / 28

landshaftlarning tabiiy komponentlari - Page 5

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "landshaftlarning tabiiy komponentlari"

slayd 1 tuproqshunoslik va dehqonchilik kafedrasi mavzu: landshaftlarning tabiiy komponentlari toshkent-2022 mavzu rejasi: 1. landshaftning tabiiy komnonetlari 2. landshaftlarning geologik va geomorfologik tuzilish 3. landshaftlarning shakllanishida iqlim va suv axamiyati landshaftni hosil qiluvchi moddiy komponentlar - erning qobig'i, suv, atmosfera, o'simlik va xayvonot dunyosi, tuproqlar landshaftning tabiiy komponentlari deyiladi. landshaft xayotida er po'stining yuza qatlamlari (tog' jinslari ) va tashqi xamda ichki kuchlar xosilasi bo'lgan relef, atmosferaning barcha xususiyatlari, havo tsirkulyatsiyasi xosilasi bo'lgan iqlimning axamiyati juda katta (gaz tarkibi xamma joyda deyarli bir xil). shuning uchun ham relef, tog' jinslari va iqlim landshaftning aloxida komponentlarini tashki...

This file contains 28 pages in PPT format (12.7 MB). To download "landshaftlarning tabiiy komponentlari", click the Telegram button on the left.

Tags: landshaftlarning tabiiy kompone… PPT 28 pages Free download Telegram