statistik termodinamika

DOCX 38 стр. 140,3 КБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 140,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

mavzu: statistik termodinamika mundareja: kirish …………………………………………………………..…………………….3 i-bob. asosiy qism: i.1. statistik termodinamikaning vazifalari ………………………………………...5 i.2. mikroholatlar va ehtimollar nazariyasi asoslari……………………………….……6 i.3. boltsman tenglamasi va uning fizik talqini ……………………………………… 7 i.4. entropiya va axborot nazariyasi bilan bog’liqligi……………………………………8 i.5.katta va kichik kanokonik ansambllar …………………………………………….9 ii-bob. amaliy qism: ii.1.ideal gazning statistik tahlili ……………………………………………………10 ii.2.energiyataqsimoti:maksvell-boltsman,fermi-dirak va bosl-eynshteyn statistika xulos ………………………………………………………………………………12 foydalanilgan adabiyotlar …….……………………………………………………13 krish har qanday soxaning ro‘yobga kelish davri bo‘lgani kabi fizikaviy kimyo fani ham o‘zining tarixiga ega. xviii asrning o‘rtalariga kelib turli kimyoviy jarayonlarni o'rganishda fizika qonuniyatlaridan keng foydalanila boshlandi. shu davr oraligida taniqli rus olimi m.v.lomonosov ayni soxada yig‘ilgan ma’lumotlar va o‘zi tamonidan o‘tkazilgan tajribalarga asosan birinchi marotaba 1752 yilda moskva universitetida aloxida kurs sifatida fizikaviy kimyo fanidan ma’ruzalar o‘qiy boshladi. hozirgi kunda fizikaviy kimyo fani nazariy rivojlanish davridadir. bu fanning rivojlanish davrini shartli ravishda uch davirga bo’lish mumkin. birinchi davr- yaratilish davri bo‘lib, xviil asir o‘rtalaridan boshlab, xix asrning o‘rtalarini …

2 / 38

asini mukammallashtirilishi, hamda fizik kimyo fanining yo‘nalishlarini birlashtirgan kimyoviy termodinamikaning rivojlanishi katta axamiyatga ega bo'ldi. bu davrni klassik davr deb ham ataladi. ikchinchi davr-bu zamonaviy davrdir. bu davrda moddalarning tuzilishini, reaksiyaga kirishish qobiliyatini o‘rganish va boshqalarda kvant mexanikasiga asoslashgan holda o ‘rganish davriga to‘g‘ri keladi. natijada fizik kimyo fanining yo'nalishlari -kvant kimyosi va statistik termodinamika fanlari ro‘yobga kimyo fani va uning tarmoqlarining rivojlanishida chet ellik olimlar yurtimiz olimlarining xissasi ko‘pdir. termodinamika qonunlarini biz dastlab molekulalarning xossalariga bog’lanmagan holda o‘rganganmiz .shuning uchun ham statistik termodinamika fani materiya bilan molekula,atom,elektron va ion xossalari o ‘rtasidagi bog‘lanishni o‘rganish yo’lida rivojlandi. bu fan molekulalarning xossalariga asoslangan holda termodinamik xossalariga o‘tish imkonini berdi va mikroskopik mexanika bilan makroskopik termodinamika orasida vositachilik vazifasini bajaradi, xx asr ilm-fanining eng muhim yutuqlaridan biri bu — modda va energiya haqidagi tasavvurlarimizni molekulyar va statistik nuqtai nazardan chuqur anglash bo‘ldi. bu boradagi eng yirik yondashuvlardan biri statistik termodinamika hisoblanadi. u …

3 / 38

rachalarning holatlari) va ehtimollar nazariyasi yordamida makroskopik fizik hodisalarni asosli tarzda tushuntirib bera oladi. tarixiy rivojlanish. statistik termodinamika fanining shakllanishi xix asrning ikkinchi yarmida boshlangan. bu davrda fizik olimlar molekulalarning mavjudligini aniq isbotlab berishga harakat qilishgan. l.boltzmann statistik yondashuvni termodinamikaga tatbiq qilgan eng birinchi olimlardan bo‘lib, u entropiya tushunchasini ehtimollik bilan bog‘lagan va mashhur formulani keltirib chiqargan: s=k⋅lnw bu yerda s — entropiya, k — boltzmann doimiysi, w— ehtimolli mikroholatlar soni.keyinchalik, james clerk maxwell molekulalarning tezliklari taqsimoti nazariyasini ishlab chiqdi. bu taqsimot haroratning molekulyar xususiyatlarini tushunishda muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. j.gibbs esa “ansambl” tushunchasini fanga olib kirdi. bu tushuncha orqali sistemaning mikroholatlari va ularning ehtimollari tahlil qilinadi. u kanonik, mikrokanonik va katta kanononik ansambllarni aniqlab berdi. bu metod bugungi kungacha statistik termodinamikaning asosiy tamoyillaridan biri bo‘lib qolmoqda. xx asrga kelib esa, kvant nazariyasi va kvant statistikasi statistik termodinamikaga yangi yondashuvlar olib keldi. bu davrda fermi-dirak va bose-eynshteyn statistikasi ishlab chiqilib, …

4 / 38

oelektronika, biologik tizimlar, kvant mexanikasi kabi zamonaviy sohalarda statistik termodinamikaning roli katta. klassik termodinamikadan statistik yondashuvga o‘tish · xviii–xix asrlar: issiqlik va ish o‘rtasidagi bog‘liqlik asosida klassik termodinamika shakllandi. sadi karno, rudolf klauzius, lord kelvin va boshqa olimlar issiqlik mashinalarining samaradorligini tadqiq qilish orqali termodinamik qonunlarni ishlab chiqishdi. · xix asr oxiri: modda tarkibidagi zarrachalarning harakati tasodifiy bo‘lishi mumkinligi haqida fikrlar paydo bo‘ldi. ludwig boltzmann molekulalarning statistik xatti-harakatini izohlashga urindi. u boltzmann taqsimoti va entropiya–mikroholat bog‘liqligini ko‘rsatib berdi: · james clerk maxwell – birinchi bo‘lib molekulalarning tezliklar taqsimotini tavsiflagan (maksvell taqsimoti). · ludwig boltzmann – ehtimollar asosida entropiya tushunchasini kiritdi va boltzmann tenglamasini yaratdi. · j. w. gibbs – statistik ansambllar nazariyasini ishlab chiqdi (kanonik, mikrokanonik, grandkanonik). · albert einstein – bose bilan birga bose-eynshteyn statistikasi orqali kvant zarrachalarning kollektiv holatini tushuntirdi. · xix–xx asrlar bo‘ylab yutuqlar:molekulyar nazariya orqali gazlar va suyuqliklarning xossalari tushuntirildi. entropiya, harorat va energiya taqsimoti mikroskopik …

5 / 38

gi materiallar yaratilmoqda. suprayotqazuvchanlik, suprayuqlik kabi hodisalar statistik yondashuv bilan tushuntirilmoqda.kvant gazlar, ultrasovuq atomlar ustida tajribalar o‘tkazilmoqda (bose–eynshteyn kondensatsiyasi). biologik tizimlarda qo‘llanilishi. dnkning buklanishi, oqsillar strukturasini tushunishda statistik termodinamikadan foydalaniladi. tibbiyotda dori moddalarining hujayra bilan bog‘lanishi ehtimollik asosida tahlil qilinadi. kompyuterli modellash va algoritmlar: monte-karlo usullari, molekulyar dinamika modellarida statistik metodlar asosiy vosita bo‘lib qolmoqda. sun’iy neyron tarmoqlari va mashinaviy o‘rganishda ham statistik mexanizmlar ilhomlantiruvchi rol o‘ynaydi. astrofizikadagi qo‘llanilishi: yulduzlar energetikasi, qora tuynuklar termodinamikasi, kosmik fond issiqligi kabi hodisalar statistik yondashuv bilan tushuntirilmoqda. axborot nazariyasi bilan bog‘liqligi: entropiya tushunchasi axborot nazariyasida noaniqlik o‘lchovi sifatida ishlatiladi (shannon entropiyasi). shifrlar, kodlash tizimlari, kvant kompyuterlar asosida entropiyaning statistik talqiniga tayaniladi. statistik termodinamika – bu o‘z zamonasi uchun noyob yondashuv bo‘lib, bugungi kunda ham ilmiy izlanishlar va texnologik innovatsiyalar markazida turadi. uning tarixiy shakllanishi insoniyatni molekulyar darajadagi bilimlar sari olib kelgan bo‘lsa, zamonaviy taraqqiyoti esa kvant fizikasi, biotibbiyot va sun’iy intellektga asos bo‘layotgan kuchli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistik termodinamika"

mavzu: statistik termodinamika mundareja: kirish …………………………………………………………..…………………….3 i-bob. asosiy qism: i.1. statistik termodinamikaning vazifalari ………………………………………...5 i.2. mikroholatlar va ehtimollar nazariyasi asoslari……………………………….……6 i.3. boltsman tenglamasi va uning fizik talqini ……………………………………… 7 i.4. entropiya va axborot nazariyasi bilan bog’liqligi……………………………………8 i.5.katta va kichik kanokonik ansambllar …………………………………………….9 ii-bob. amaliy qism: ii.1.ideal gazning statistik tahlili ……………………………………………………10 ii.2.energiyataqsimoti:maksvell-boltsman,fermi-dirak va bosl-eynshteyn statistika xulos ………………………………………………………………………………12 foydalanilgan adabiyotlar …….……………………………………………………13 krish har qanday soxaning ro‘yobga kelish davri bo‘lgani kabi fizikaviy kimyo fani ham o‘zining tarixiga ega. xv...

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOCX (140,3 КБ). Чтобы скачать "statistik termodinamika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistik termodinamika DOCX 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram