statistik termodinamika

PPTX 12 pages 124.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 124.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

termez davlat universeteti kimyo fakulteti kimyo turlari 2-kurs 123-guruh talabasi o‘rolova irodaning fizikaviy kimyodan ,,statistik termodinakima’’ mavzusi bo’yicha tayyorlagan kurs ishi taqdimoti termez davlat universeteti kimyo fakulteti kimyo turlari 2-kurs 123-guruh talabasi o‘rolova irodaning fizikaviy kimyodan ,,statistik termodinakima’’ mavzusi bo’yicha tayyorlagan kurs ishi taqdimoti reja: 1.termodinamika va statistik fizika o’rtasidagi bog’liqlik 2.mikroholatlar va ehtimollar nazariyasi asoslari 3.entropiya va axborat nazariyasi bilan bog’liqli 4.boltsman tenglamasi va uning fizik talqini 5.katta va kichik kanokonik ansambllar statistik termodinamika fanining shakllanishi xix asrning ikkinchi yarmida boshlangan. bu davrda fizik olimlar molekulalarning mavjudligini aniq isbotlab berishga harakat qilishgan. l.boltzmann statistik yondashuvni termodinamikaga tatbiq qilgan eng birinchi olimlardan bo‘lib, u entropiya tushunchasini ehtimollik bilan bog‘lagan va mashhur formulani keltirib chiqargan: s=k lnw bu yerda s — entropiya, k — boltzmann doimiysi, w— ehtimolli mikroholatlar soni. keyinchalik, maksvell molekulalarning tezliklari taqsimoti nazariyasini ishlab chiqdi. statistik fizika orqali harorat, entropiya yoki bosim kabi makroskopik o‘lchamlar minglab yoki millionlab …

2 / 12

an bog’liq holda ko‘p miqdorda mikroholotlar mavjud bo‘ladi. statistik termodinamikaning asosiy ifodalaridan biri mikroholatlar tushunchasini biz ikkta misol yordamida tushuntiramiz birinchisi gazni bir idishdan ikinchisiga tarqalishi va ikkinchmsi kichik ideallashtirilgan kristallar atomlari o ‘rtasida energiyani energiya pog‘onalari bo'yicha taqsimlanishi orqali. bu misollarimizning asosiy ma’nosi shundan iboratki, molekulalarning katta guruxlari bir qancha mikroholatlarda mavjud bo'lishi mumkin va ular muvozanatga intiladilar,chunki muvozanat bu mikroholatlari eng ko‘p bo’lgan termodinamik holatdir. ichi gaz bilan to’ldirilgan bir idish jo‘mrak orqali , ikkinchi shunday havosi o‘rib olingan idish bilan ulangan sistemani ko‘rib chiqamiz. kvant mexanikasi nuqtai nazaridan, idishdagi gaz mikroholatini aniqlash uchun berilgan bosim va haroratda ko‘p miqdordagi kvant sonlaridan foydalanish kerak bo’ladi. jo'mrak ochilgandan so'ng gaz birinchi idishdan ikkinchi idishga o‘ta boshlaydi ,chunki mikroskopik nuqtai nazardan, gaz molekulalari ikkinchi idishga o‘tishi bilan ular uchun yangi sharoitda yangi qulay mikroholatlar amalga oshadi. agarda alohida olingan molekula yangi hajimga o ‘tsa u holda uning uchun mikroholatlar soni …

3 / 12

temada tartibsizlik qancha kata bo‘lsa u ham shuncha katta bo‘ladi. entropiyaning oshib borishiga bunday yondashish shuni bildiradiki, sistema bir holatdan ikkinchi holatga (termodinamik ehtimolligi katta bo‘lgan) o‘z-o‘zidan o‘tadi. masalan, membrana bilan ajratilgan ikki xil gazni olaylik. agar membrana olib tashlansa gazlar darhol diffuziya orqali bir-biriga aralashib ketadi. bu qaytmas jarayonga yaqqol misoldir. bu gazlarning har biri avvalgi egallagan joyiga qaytish ehtimoli yo‘q. demak sistema dastlab ehtimolligi kam bo‘lgan holatda bo‘lgan. shuning uchun molekulalar darhol aralashib ketgan. shunday qilib, qaytmas jarayonlar ehtimollik eng yuqori bo‘lgan holatgacha, ya’ni entropiya qiymati maksimum bo‘lgancha davom etadi. bolsman taqsimoti. izolyatsiyalangan sistemada v hajmda n molekula ideal gaz bor deb hisoblaymiz. sistema izolyatsiyalangan bo‘lsa u ning qiymati doimiy bo‘ladi. bu gazning muayyan holatdagi statistik oo‘irligi w ni aniqlaymiz. spektrlarni o‘rganish natijalari shuni ko‘rsatadiki, atom va molekulalarning ichki holati energiyaning diskret qiymati bilan boo‘liq. har bir molekulaning energiyalari qiymatlari minimaldan maksimal qiymatgacha diskret qatorni tashkil etadi: shuningdek, …

4 / 12

ama-qarshi koʻrinadigan hodisalar tufayli elektron xatti-harakatlarining baʼzi jihatlarini tushunish qiyin edi. masalan, xona haroratida metallning elektron issiqlik sigʻimi elektr tokidagiga qaraganda 100 marta kamroq elektronlardan kelib chiqqandek tuyulardi. xona haroratida metallarga yuqori elektr maydonlarini qoʻllash natijasida hosil boʻladigan emissiya oqimlari nima uchun haroratdan deyarli mustaqil ekanligini tushunish ham qiyin edi. dirak modeli, oʻsha davrda metallarning elektron nazariyasi duch kelgan qiyinchilik elektronlar (klassik statistika nazariyasiga koʻra) barcha ekvivalent ekanligini hisobga olish bilan bogʻliq edi. fermi-dirak statistikasi birinchi marta 1926 yilda enriko fermi va pol dirak tomonidan nashr etilgan. maksvel-boltsmanning soʻzlariga koʻra, paskual jordan 1925-yilda xuddi shu statistik maʼlumotlarni ishlab chiqqan va uni pauli statistikasi deb atagan, ammo u oʻz vaqtida nashr etilmagan. dirakning taʼkidlashicha, uni birinchi boʻlib fermi oʻrgangan va dirak uni „fermi statistikasi“, tegishli zarrachalarni esa „fermionlar“ deb atagan.fermi-dirak statistikasi 1926 yilda ralf fauler tomonidan yulduzning oq mittiga tushishini tasvirlash uchun qoʻllanilgan. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik termodinamika"

termez davlat universeteti kimyo fakulteti kimyo turlari 2-kurs 123-guruh talabasi o‘rolova irodaning fizikaviy kimyodan ,,statistik termodinakima’’ mavzusi bo’yicha tayyorlagan kurs ishi taqdimoti termez davlat universeteti kimyo fakulteti kimyo turlari 2-kurs 123-guruh talabasi o‘rolova irodaning fizikaviy kimyodan ,,statistik termodinakima’’ mavzusi bo’yicha tayyorlagan kurs ishi taqdimoti reja: 1.termodinamika va statistik fizika o’rtasidagi bog’liqlik 2.mikroholatlar va ehtimollar nazariyasi asoslari 3.entropiya va axborat nazariyasi bilan bog’liqli 4.boltsman tenglamasi va uning fizik talqini 5.katta va kichik kanokonik ansambllar statistik termodinamika fanining shakllanishi xix asrning ikkinchi yarmida boshlangan. bu davrda fizik olimlar molekulalarning mavjudligini aniq isbotlab b...

This file contains 12 pages in PPTX format (124.8 KB). To download "statistik termodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik termodinamika PPTX 12 pages Free download Telegram