o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari

PPTX 13 pages 6.9 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari. o‘zbek adabiy tili unli va undosh harflari imlosi. “tabiatni muhofaza qilish – barchaning burchi” mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari. o‘zbek adabiy tili unli va undosh harflari imlosi. “tabiatni muhofaza qilish – barchaning burchi” orfografiya grekcha to'g'ri yozmoq demakdir. so'z o'zak-negizlari va qo'shimchalarini yagona tarzda yozish haqidagi qoidalar yig'indisi orfogra-fiya deyiladi. orfografiya adabiy tilning yozma shakliga xosdir. orfografiya o'z navbatida orfoepiya va alifbo (grafika) bilan uzviy bog'liqdir. lekin o'zbek orfografiyasida hali anchagina kamchiliklar va ba'zi chalkashliklar uchraydi. bunga sabab: unlilar imlosi 1. aa harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sentabr, noyabr kabi so‘zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so‘zlarning oldingi bo‘g‘inida, vaqt, vahm kabi so‘zlarda a aytiladi va yoziladi. 2. oo harfi: 1) ona, omon, quyosh, fido, baho, xola, lotin; mukofot, mahorat kabi so‘zlarda orqa qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) boks, poyezd, tonna, …

2 / 13

ma-yon kelgan unlilar odatda aynan aytiladi va yoziladi: manfaat, kauchuk, aorta, saodat, burjua, shuaro, inshoot, sanoat, vakuum, muammo, matbuot, tabiiy, rioya va boshqalar. undoshlar imlosi 1. bb harfi: 1) bobo, bahor, bir, majbur, zarb kabi so‘zlarda jarangli portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) kitob, yuzlab, kelib kabi so‘zlar oxirida p aytilsa ham, b yoziladi; 3) qibla, tobla kabi so‘zlarda ba’zan v aytilsa ham, b yoziladi. 2. pp harfi paxta, pichoq, opa, tepa, tup, yop kabi so‘zlarda jarangsiz portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi. 3. vv harfi: 1) ov, suv, kuyov; ovoz, savol; volida, vatan kabi so‘zlarda ovozdor sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) avtobus, avtomat kabi o‘zlashma so‘zlarda v ba’zan f aytilsa ham, v yoziladi. 4. ff harfi: 1) fan, fe’l, futbol, fizika; asfalt, juft; insof, isrof kabi so‘zlarda jarangsiz sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) fasl, fayz, fotima, fursat kabi so‘zlarda f tovushi ba’zan p aytilsa …

3 / 13

lishi va taraqqiyoti taʼsirida tarkib topgan. tabiiy muhitning holati oʻzaro taʼsir etib turuvchi koʻp omillarning murakkab majmuida tarkib topgan tabiiy muvozanatga bogʻliq. oʻzbekistonda 20-asrda, ayniqsa, uning 2 yarmida qishloq xoʻjaligida monokultura tizimining qoʻllanishi, gerbitsid va pestitsidlarning haddan tashqari koʻp ishlatilishi, mavjud suv zaxiralaridan notoʻgʻri foydalanish oqibatida atrofmuhit holatida katta salbiy oʻzgarishlar roʻy berdi. orol dengizi deyarli quridi, uning atrofida choʻllashish kuchayib ketdi, yer osti suvlari shoʻrligi darajasi oshdi. inson salomatligi uchun zarur sharoit buzildi, kamqonlik, gepatit, zotiljam kabi kasalliklar koʻpaydi. paxta monokulturasi taʼsirida boshqa hududlarda x.am inson hayoti uchun zarur boʻlgan ekologik vaziyat yomonlashdi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, dastlabki kunlardan boshlab, tabiatni muhofaza qilishq.ga, respublika hududini ekologik tanazzuldan muhofaza qilishga kirishdi. tabiatni va uning komponentlarini muhofaza qilish toʻgʻrisida bir qancha qonunlar qabul qilindi. bular "tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida" (1992 y. 9,12.), "suv va suvdan foydalanish toʻgʻrisida" (1993 y. 6,05), "yer osti boyliklari toʻgʻrisida" (1994 y. 23,09.; 2002 y. 12,12.da yangi tahrirdagi), …

4 / 13

993 y. mart oyida qozogʻistonning qiziloʻrda shahrida oʻrta osiyodagi 5 davlatning oliy darajadagi uchrashuvida orol dengizi muammolari boʻyicha davlatlararo kengash va uning ijroiya qoʻmitasi hamda orolni qutqarish xalqaro fondi tashkil etildi. uning vazifasi orol dengizi, uning sogʻlom ekologik sharoitini tiklash, mazkur regionni toza ichimlik suvi bilan taʼminlash, hudud sanitariyagigiyena muxitini yaxshilashdir. oʻzbekistonda 10 dan ortiq oʻrmon xoʻjaligi, 9 ta qoʻriqxona, 2 milliy bogʻ, bir qancha buyurtma qoʻriqxona mavjud. ularda tabiat yodgorliklari, kamayib ketgan oʻsimlik va hayvonlar qoʻriqlanadi, oʻrganiladi va koʻpaytiriladi. oʻzbekistonda tabiatni muhofaza qilish respublika jamiyati, 12 ta viloyat va qoraqalpogʻiston jamiyati, oʻzbekiston geografiya jamiyati, ekosan, bir qancha ilmiyommabop va ilmiy jurnallar, radio va televideniye, vaqtli matbuot tabiatni muhofaza qilishq. haqidagi bilimlarni targʻib qilmoqda. aholi oʻrtasida tabiat, undan oqilona foydalanish va muhofaza qilish haqidagi bilimlarni targʻib qilish, aholining geografik, ekologik madaniyatini koʻtarish tabiatni muhofaza qilishda katta ahamiyatga ega. grammatika. o’zbek tilida so’z yasalishi. o'zbek tili lug'at tarkibidagi (shuningdek nutqimizda qo'llanadigan) …

5 / 13

osan ikki usuli ajratiladi: 1)affiksasiya (yoki morfologik) usuli; 2) kompozisiya (yoki sintaktik) usuli; o'zakka so'z yasovchi qo'shimcha qo'shish orqali yangi leksik birlik hosil qilish affiksasiya usuli bilan so'z yasashdir.masalan: mevali daraxt, serhosil yer kabi birikmalardagi mevali, serhosil yasama so'zlar bo'lib, ular meva o'zagiga-li, hosil o'zagiga ser-affikslarini qo'shish orqali yasalgan so'zlardir. ikki va undan ortiq so'z formalarining (ko'pincha mustaqil so'zlarning qo'shilib (yoki tizilib) bir so'zga aylanishi kompozisiya usuli bilan so'z yasashdir tarkibi alohida-alohida yoziladigan leksik va grammatik ma'nolari ayrim holda ham, bir butunlik hosil qilgan holda ham izohlanishi mumkin bo'lgan so'zlar murakkab so'z deyiladi. masalan: to'q sariq, och jigar rang, yigirma besh ming, borib keldi, sotib yubordi kabi. nutqimizda qo'llanadigan opa-singil, non-pon, tog'-tosh, onda-sonda, tez-tez, xirmon-xirmon, chala-chulpa, o'n-o'n besh, suv-puv kabi so'zlar juft so'z deb yuritiladi. quyidagi hadislarni o‘qing va tahlil qiling. ishni puxta va chiroyli bajaruvchi odamni tangri do‘st tutadi. uch kundan ortiq arazlashib yurish islomda yo‘q. o‘lib ketganlarni yomonlab …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari"

mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari. o‘zbek adabiy tili unli va undosh harflari imlosi. “tabiatni muhofaza qilish – barchaning burchi” mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari. o‘zbek adabiy tili unli va undosh harflari imlosi. “tabiatni muhofaza qilish – barchaning burchi” orfografiya grekcha to'g'ri yozmoq demakdir. so'z o'zak-negizlari va qo'shimchalarini yagona tarzda yozish haqidagi qoidalar yig'indisi orfogra-fiya deyiladi. orfografiya adabiy tilning yozma shakliga xosdir. orfografiya o'z navbatida orfoepiya va alifbo (grafika) bilan uzviy bog'liqdir. lekin o'zbek orfografiyasida hali anchagina kamchiliklar va ba'zi chalkashliklar uchraydi. bunga sabab: unlilar imlosi 1. aa harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sentabr, noyabr kabi so‘zlarda old qator keng unlini ifodalash...

This file contains 13 pages in PPTX format (6.9 MB). To download "o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek tilining asosiy imlo qoi… PPTX 13 pages Free download Telegram