jahon iqtisodiyotining rivojlanish jarayoni

PPTX 15 pages 720.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 720.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

1 – mavzu: xalqaro mehnat taqsimoti. (2 maruza) reja jahon xo'jaligining rivojlanish jarayoni xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanish evolyusiyasi. milliy iqtisodiyotning baynalmilallashuvida xalqaro savdoning tarixiy ahamiyati mamlakatlarning tabiiy jug'rofiy joylashuvi, ishlab chiqarish resurslari bilan ta'minlanishidagi nisbiy farq, dunyo mamlakatlarida fan – texnika progressi darajasi bo'yicha farq. xalqaro mehnat taqsimotining rivojlanishiga ta'sir etuvchi zamonaviy omillar va tendentsiyalar. 2 – mavzu: jahon iqtisodiyotining vujudga kelishi va rivojlanish bosqichlari (2 maruza) 1- savol: jahon xo'jaligining rivojlanish jarayoni xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanish evolyusiyasi 1-bosqich xix asr o'rtalaridan xx asrning birinchi choragini qamraydi. xx asrning 20-yillar oxirigacha jamg'armalar miqdorining keskin o'sishi kapitalistik iqtisodining o'ziga xos xususiyati bo'ldi. bu: ishlab chiqarish kengayishi miqyosiga milliy daromad ko'lamiga foydaga kapitalning ortiqcha to'planishiga taalluqli jahon xo'jaligining rivojlanish jarayoni xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanish evolyusiyasi 2-bosqich bu bosqich “buyuk turg'unlik” davri bilan bog'liqdir. inqiroz sira kutilmaganda, 1929 yilning 24 oktyabrida yuz berdi (“qora payshanba”), ushbu paytda aqsh ning jamg'arma birjasida 13 mln …

2 / 15

anishini ishlab chiqarishning asosiy sektorlari o'rtasidagi taqsimlanishidir: sanoat, qishloq xo'jaligi, qurilish, transport va h.k. xalqaro mehnat taqsimoti dunyo mamlakatlarining alohida olingan mahsulot ishlab chiqarish turlari bo'yicha turg'un va iqtisodiy jihatdan samarali ixtisoslashuviga aytiladi hamda mahsulotlar bo'yicha o'zaro almashuviga asoslanadi. mamlakatning xalqaro mehnat taqsimotidagi o'rni quyidagi omillar bilan aniqlanadi: ▪ tabiiy geografik shart – sharoit; ▪ texnik progress – mamlakatda erishilgan ftp darajasi va texnik salohiyat; ▪ ijtimoiy – iqtisodiy shart – sharoit, erishilgan iqtisodiy taraqqiyot darajasi, demografik vaziyatning o'ziga xos xususiyatlari, din, tarixiy yo'naltirilganlik va siyosiy tuzum. xalqaro mehnat taqsimoti va u bilan bog'liq jahon xo'jalik aloqalarining yuqori darajadagi shakllari mamlakatga ko'proq foyda olish va ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishga imkon beradi. xalqaro mehnat taqsimotining birlamchi vazifasi - davlatlar o'rtasida iqtisodiy aloqalarni o'rnatish va o'zaro iqtisodiy almashuv asosida ularning xo'jaliklarini tarkibiy tuzilishiga ijobiy ta'sir ko'rsatish. bunday ta'sirning ahamiyati shunda bilinadiki, xmt milliy xo'jaliklarga asosiy e'tibor va resurslarni mamlakat uchun eng ko'p …

3 / 15

chiqarish kuchlarining rivojlanganlik darajasi, xalqaro mexnat taqsimotida ishtirok etayotgan korxonalarning soni va h.k. 1971-1980 1981-1990 1991-2000 butun dunyo 1.08 1,21 1,08 rivojlangan 1.12 1,31 1,15 rivojlanayotgan 0.99 1,03 0,80 xmt o'sish koeffitsientlari. (faminski. osno mejd biznes. 1994.m.str23). 3-savol. xmtning miqdoriy ko'rsatkichlari. xmtning shakllari: ishlab chiqarishning xalqaro ixtisoslashuvi, ishlab chiqarishning xalqaro kooperatsiyalashuvi. xalqaro mehnat taqsimotining 2ta shakli ajratib ko'rsatiladi: -ishlab chiqarishning xalqaro ixtisoslashuvi; -ishlab chiqarishni xalqaro kooperatsiyalashuvi. ishlab chiqarishning xalqaro ixtisoslashuvi bu – bir yoki bir necha turdagi mahsulotni ishlab chiqarishni bir yoei bir nechta mamlatlar guruhida ishlab chiqarishni jamlanishidir. bu korxonalar eksportga tayyor mahsulot chiqaruvchi korxonaga butlovchi qismlar va detallar ishlab chiqarishga ixtisoslashadilar. ishlab chiqarishni xalqaro ixtisoslashuvining quyidagi shakllarini ajratib ko'rsatadilar: • ishlab chiqarish bo'yicha-tarmoqlararo, tarmoq ichki, firma ichki ixtisoslashuvi; ▪ hududiy — mamlakatlar va mintaqalar, mintaqa ichki hududlari bo'yicha; ▪ predmetlar — bu aniq bir turdagi mahsulotning biron- bir turdagi predmetini ishlab chiqarishga ixtisoslashuv; ▪ detalllar — ancha mayda …

4 / 15

arish manfaatlarini birlashtirish maqsadida ishlab chiqarilayotgan mahsulotni texnik takomillashtirish maqsadida birlashtirishdir. bunda ishlab chiqarishni xalqaro kooperatsiyalashuvining asosiy belgilari bo'lib quyidagilar hisoblanadi: •kooperatsiya shartlarini ishtirokchi davlatlar tomonidan oldindan kelishib olinishi; •ishlab chiqarilgan mahsulotni sotish jarayonida ishlab chiqarish jarayonini muvofiqlashtirish; •kooperatsiya sub'ektlarini mavjudligi — ishtirokchi davlatlar, sanoat korxonalari va firmalar. ishlab chiqarishni xalqaro kooperatsiyalashuvining muhim belgisi bo'lib uzoq muddatlilik hisoblanadi. xalqaro savdodan farqli o'laroq, ishlab chiqarishini xalqaro kooperatsiyalashuvida ishtirokchilar o'rtasidagi iqtisodiy munosabatlar uzoq muddatli xarakterga ega. xalqaro mehnat taqsimotining o'ziga xos xususiyati shuki, ishlab chiqarishni xalqaro ixtisoslashuvi va kooperatsiyalashuvi yangi tovarlarni ishlab chiqarishning kapital sig'imini hamda ishlab chiqarish muddatlarini qisqartiradi. bmtning evropa iqtisodiy komissiyasining ma'lumotlariga ko'ra, kooperatsiyalashuv bazasida maxsulot bo'laklari va detallarini ishlab chiqarishdagi hamkorlik o'rtacha 14-20 oyga korxonaning o'zlik ishlab chiqarishiga nisbatan muddatni qisqartiradi. ishlab chiqarishni o'zlashtirish harajatlari esa 50-70%ga qisqaradi. bir birlik mahsulot xissasiga to'g'ri keladigan xarajatlarni qisartirish maqsadida yirik korporatsiyalar kichik korxonalar bilan hamkorlik a loqalarini o'rnatadilar. bundan shunday …

5 / 15

ama; ▪ ob'ektlar soni bo'yicha— bitta predmetli, ko'p predmetli; ▪ tarmoq aloqalarining strukturasi bo'yicha – tarmoq ichki, tarmoqlararo. ▪ faoliyat turi bo'yicha – sanoat bilan qishloq xo'jaligi o'rtasida, sanoat bilan qurilish o'rtasida va h.k. ▪ ishlatilayotgan usullar bo'yicha – qo'shma iqtisodiy – ishlab chiqarish, ilmiy texnik dasturlar, qo'shma korxonalar tuzish, shartnoma asosida ixtisoslashuv kiradi. iqtisodiy adabiyotlarda “sanoat kooperatsiyasi” va “ishlab chiqarish kooperatsiyasi” atamalari tez-tez uchraydi. sanoat kooperatsiyasi bu ishlab chiqarish kooperatsiyasiga nisbatan ancha tor ma'nodagi tushuncha bo'lib, u faqat sanoat ishlab chiqarishidagi kooperatsiyani ko'zda tutadi. ishlab chiqarish kooperatsiyasi esa iqtisodiyotning barcha sohalarini ko'zda tutadi. xalqaro mehnat taqsimotining miqdoriy ko'rsatkichlari xmt rivojlanishi ko'rib chiqishda eng muhim metodollgik muammo bo'lib, uning asosiy shakllarini tavsiflovchi ko'rsatkichlarni tanlash bo'lib hisoblanadi. iqtisodchilar bir nechta ko'rsatkichlarni taklif qilganlar: indeks baholash, xmtni koeffitsienti orqali aniqlash, ixtisoslashuv darajasini eksportning mahsulot ishlab chiqarishdagi ulushi orqali hisoblash, tarmoqning mamlakat yalpi eksportidagi ulushini hisoblash, ixtisoslashgan tarmoqlarning o'sish sur'atlarini mamlakat yalpi sanoat …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon iqtisodiyotining rivojlanish jarayoni"

1 – mavzu: xalqaro mehnat taqsimoti. (2 maruza) reja jahon xo'jaligining rivojlanish jarayoni xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanish evolyusiyasi. milliy iqtisodiyotning baynalmilallashuvida xalqaro savdoning tarixiy ahamiyati mamlakatlarning tabiiy jug'rofiy joylashuvi, ishlab chiqarish resurslari bilan ta'minlanishidagi nisbiy farq, dunyo mamlakatlarida fan – texnika progressi darajasi bo'yicha farq. xalqaro mehnat taqsimotining rivojlanishiga ta'sir etuvchi zamonaviy omillar va tendentsiyalar. 2 – mavzu: jahon iqtisodiyotining vujudga kelishi va rivojlanish bosqichlari (2 maruza) 1- savol: jahon xo'jaligining rivojlanish jarayoni xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanish evolyusiyasi 1-bosqich xix asr o'rtalaridan xx asrning birinchi choragini qamraydi. xx asrning 20-yillar...

This file contains 15 pages in PPTX format (720.3 KB). To download "jahon iqtisodiyotining rivojlanish jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon iqtisodiyotining rivojlan… PPTX 15 pages Free download Telegram