yoshfiziologiyasi va gigiyenasi

PPTX 20 pages 769.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 769.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fanining predmeti, obékti, tadqiqot usullari va vazifalari. toshkent shahridagi yodju texnika institutu kimyo va biologiya kafedrasi “yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fani ma'ruzachi phd dosent abdullayev asilbek e-mail: a.abdullayev@ytit.uz 1 ma'ruza rejasi “yosh fiziologiyasi va gigienasi” fanining rivojlanish tarixi va bosqichlari markaziy osiyo allomalarining asarlarida yosh fiziologiyasi to'g'risidagi fikrlari «yosh fiziologiyasi gigienasi» fanining bo'limlari va hozirgi zamon anatomiya fani haqida “yosh fiziologiyasi va gigienasi” fanining tushunchasi, fanlar tizimida tutgan o'rni, maqsad va vazifalari fiziologiya so'zi grekcha so‘z boiib, “tabiat” va “bilim” degan ma’noni anglatadi. fiziologiya anatomiya fani bilan chambarchas bogiiqdir, chunki anatomiya a’zolarning tuzilishini ularning vazifasiga bog’iq holda shakllanib borishini o'rgansa, fiziologiya fani organlar va organizm hayoti, jarayonlarini o ‘rganish bilan shug‘ullanadi. fiziologiya fani hamisha fizika, kimyo qonunlariga tayanadi, organizm va har bir hujayra faoliyati fizik va kimyoviy jarayonlar asosida sodir boladi. fiziologiya ko’p tarmoqli fan bo’lib: mehnat fiziologiyasi, jismoniy tarbiya fiziologiyasi, ovqatlanish fiziologiyasi, yosh …

2 / 20

a gigiena: turli yoshdagi organizmlarni rivojlanishini o’rganadi. turli yoshdagi odam ontogenezi: a. ona qornida (embrional): embrion davri(0 dan 2 oyligacha) 2. fetal davir (2 oylidan 9 oyligacha) b. tug’ilgandan keyin(post embrional): 1.chilla davri(neotal davr 1oygacha); 2. emizikli davr(1 oydan- 12 oygacha); 3.bog’chagacha davr(1-3 yoshgacha); 4.maktabgacha davr(3-7 yoshgacha); 5. boshlang’ich ta’lim davr(7-11 yoshgacha); 6. yuqori sinf davr(11- 20 yoshgacha); moskvada yosh fiziologiyasi va jismoniy tarbiya instituti tomonidan 1965-yilda yoshga oid davriylik muammolariga bag'ishlab o'tkazilgan simpozium barcha ilmiy, ta'lim, davolash va boshqa tashkilotlarga quyidagi yoshga oid davriylik sxemasidan foydalanishni tavsiya qilgan: 1. yangi tug'ilgan davr - birinchi 10 kun; 2. go'daklik yosh davri - 1 yoshgacha; 3. ilk bolalik davri - 1-3 yosh; 4. birinchi bolalik davri - 4-7 yosh; 5. ikkinchi bolalik davri - o'g'il bolalar 8-12 yosh, qiz bolalar 8-11 yosh; 6. o'spirinlik davri - o'g'il bolalar 13-16 yosh, qiz bolalar 12-15 yosh; 7. navqironlik davri - o'g'il bolalar 17-21 …

3 / 20

diy fikrlashga harakat) jadal rivojlanadi, skelet suyaklarining qotishi va suyak-mushak tizimining mustahkamlanishi jadal sodir bo'ladi, bolaning harakatlari ancha turli-tuman va koordinatsiyalangan holda sodir bo'ladi, yangi tug'ilgan davrdagiga nisbatan mushaklarning kuchi 4-5 marotaba oshadi va yurak faoliyati sezilarli darajada yaxshilanadi, miyasining og'irligi kattalashadi va 7 yashar bolada 1250 grammni tashkil qiladi, shartli reflektorli aloqalar ko'p sonli bo'ladi, shartli tormozlanish rivojlanadi. maktabgacha yoshdagi bolalar bo'yiga bir tekisda o'smaydi. avvaliga yiliga 4-6 sm, 6-7 yoshda 7-10 sm gacha o'sadi va buni bo'yining birinchi fiziologik cho'zilish davri deb ataladi. bolalarning vazni ham bir xilda ko'paymaydi. 4 yoshli bolaning og'irligi qariyb 1,6 kg ga ko'payadi, 5 yoshda 2 kg ga yaqin, 6 yoshga borib 2,5 kg, ya'ni o'rtacha hisobda yiliga 2 kg ga ko'payadi. 6-7 yoshga borib, bolaning og'irligi 1 yashar-ligidagiga nisbatan 2 baravar oshishi kerak. bu yoshda teri tobora qalinlashadi, elastiklashadi, unda qon-tomirlar soni kamayadi, u mexanik ta'sirlarga anchagina chidamli bo'lib qoladi. 6-7 yoshgacha …

4 / 20

a oid yozma ma’lumotlari ixx asrlarga (bizning eramizgacha) tegishli. bunday ma’lumotlar eron va markaziy osiyo xalqlarining ilohiy kitobi bo'lgan ‘’avesto’’da hamda loydan yasalgan jadvalda o'z ifodasini topgan. avesto markaziy osiyo xalqlari tibbiyotiga oid yozilgan birinchi ma’lumot bo'lib hisoblanadi. o'rta asrlar davomida sharq mamlakatlarida ilm va fan juda rivojlandi. shu davrda jahonga tanilgan ko'pgina olimlar yashab, ijod qilganlar. abu bakr ibn axaviy buxoriy o'zining ‘’hidoyat’’ (tibbiyotni o'rganuvchilarga qo'llanma) kitobida kattalar va bolalarda uchraydigan ko'pgina kasalliklar va ularni davolashda qo'llanilaniladigan dorilar haqida ma’lumotlar bergan. abu nosir muhammad al-forobiy (873-yilda sirdaryo bo’yida tug’1gan) tibbiyotga ko'p yangiliklar kiritgan. u nervlarni sezuvchi va harakatlanuvchi nervlar boshqaradi deb taxmin qilgan. obrazets teksta vtoroy uroven tretiy uroven chetvertiy uroven pyatiy uroven ismoil jurjoniy (1080-1141) mohir tabib sifatida tanilgan. uning kasallikni aniqlash usullari, ‘’tibbiyot usullari’’ kabi kitobdari ma’lum va mashhur bo'lgan. u odam sog'lig'ini saqlash uchun zararli ta’sir etuvchi barcha narsalarni yo'qotish lozim deb yozadi. abu bakr ar-roziy …

5 / 20

ven fiziologiya fanida eksperimental usulni qoilash ingliz flziologi vilyam garveydan boshlanadi. u 1628-yilda tajribalariga asoslanib qon aylanishning katta va kichik doiralari haqida, yurakning qonni harakatga keltiruvchi organ ekanligi haqida to 'g 'ri tasavvur berdi. xvii asrning birinchi yarmida fransuz fiziologi r.dekart refleksni kashf etdi. lekin “refleks” iborasini xviii asr oxirida chex olimi g.proxaski joriy qilgan. xvii-xviii asrlarda s.gels qon bosimini o'lchadi. v.m. lomonosov,l.paster, r.kox, i.i.mechnikov va boshqalar o'z kashfiyotlari bilan anatomiya, fiziologiya va gigiyena fanning rivojlanishiga katta hissa qo'shganlar. xix asrga kelib anatomiya, fiziologiya va gigiyena fani tez rivojlana boshladi. rus fiziologlaridan i.m. sechenov, i.p. pavlov s.p. botkinlar tomonidan progressiv ta’limot yaratildi. obrazets teksta vtoroy uroven tretiy uroven chetvertiy uroven pyatiy uroven i.m. sechenov 1862-yili “bosh miya reflekslari” nomli asarini nashr qilgan va ushbu asarida markaziy nerv sistemasidagi tormozlanish jarayonini ochib bergan. fiziologiya fanining rivojlanishida i.p. pavlovning hissasi juda katta. u reflekslar nazariyasini rivojlantirdi. 1904- yilda hazm tizimi fiziologiyasiga oid …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshfiziologiyasi va gigiyenasi"

prezentatsiya powerpoint yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fanining predmeti, obékti, tadqiqot usullari va vazifalari. toshkent shahridagi yodju texnika institutu kimyo va biologiya kafedrasi “yosh fiziologiyasi va gigiyenasi” fani ma'ruzachi phd dosent abdullayev asilbek e-mail: a.abdullayev@ytit.uz 1 ma'ruza rejasi “yosh fiziologiyasi va gigienasi” fanining rivojlanish tarixi va bosqichlari markaziy osiyo allomalarining asarlarida yosh fiziologiyasi to'g'risidagi fikrlari «yosh fiziologiyasi gigienasi» fanining bo'limlari va hozirgi zamon anatomiya fani haqida “yosh fiziologiyasi va gigienasi” fanining tushunchasi, fanlar tizimida tutgan o'rni, maqsad va vazifalari fiziologiya so'zi grekcha so‘z boiib, “tabiat” va “bilim” degan ma’noni anglatadi. fiziologiya anatomiya fani bilan chambarc...

This file contains 20 pages in PPTX format (769.0 KB). To download "yoshfiziologiyasi va gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshfiziologiyasi va gigiyenasi PPTX 20 pages Free download Telegram