dinshunoslik fanining maqsadlari, vazifalari va boshqa sohalar bilan bog‘liqligi

PPTX 18 pages 524.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 524.6 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

markaziy osiyo dinlari reja: 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog‘liqligi. 2. dinning jamiyatdagi funksiyalari. dinlarni tasniflash. 3. diniy e’tiqodlar shakllanishining tarixiy shart-sharoitlari. 4. ibtidoiy dinlar din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati «dinshunoslik» fanini o‘qitishdan maqsad talabalarga diniy va milliy qadriyatlarning tarixan mushtarakligi, ularning umuminsoniy qadriyatlar bilan uyg‘unligini tushuntirish, ularda diniy bag‘rikenglik madaniyatini, dinga nisbatan to‘g‘ri yondashuvni shakllantirish va jamiyat uchun yuksak ma’naviyatli kadrlarni tayyorlashdan iborat «dinshunoslik» fani dinni tanqid qilish yoki ko‘r-ko‘rona maqtash maqsadida emas, balki dinni tarixiylik, xolislik asosida turli xalqlar hayotida tutgan o‘rnini ilmiy jihatdan, ma’naviy hayotning bir bo‘lagi sifatida yondoshib o‘rganadi. «dinshunoslik» fanining vazifasi – talabalarga hozirgi davrdagi dinlarning ma’lum xalq hayotida tutgan o‘rni haqida umumiy nazariy tushunchalar berish, ularning davlat va din munosabatlari, dinlararo bag‘rikenglik g‘oyasi va madaniyati to‘g‘risidagi tasavvurlarini boyitish, shu bilan birga: dinning jamiyatga ijtimoiy, ma’naviy, ruhiy ta’siri haqida bilimlar berish; ibtidoiy diniy tasavvurlar, milliy va jahon dinlari ta’limotlari …

2 / 18

rda barcha dinlar qadriyatlariga hurmat bilan qarash, ularni qadrlash madaniyatini tarbiyalaydi din inson va jamiyat hayotining ma’naviy asosi bo‘lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya’ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o‘ziga xos sig‘inish obyekti va rasm-rusum, ibodat, urf-odat va aqidalarga ega din insonni qurshab olgan atrof - muhitdan tashqarida bo‘lgan, uni va koinotdagi barcha narsalarni yaratgan, ayni zamonda insonlarga to‘g‘ri, haqiqiy, odil hayot yo‘lini ko‘rsatadigan va o‘rgatadigan, ilohiy borliqqa ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash, ta’limotdir dinga berilgan ta'riflar din – iymon, islom, ehson yig‘indisidan iborat. (imom al-buxoriy) din falsafa bilan bir qatorda haqiqatga yetishishning ikki mustaqil usulidan biri. (abu nasr forobiy) har bir xalqqa xos diniy e’tiqodning asosiy mohiyati yaxshilik va yomonlikni ajratishdadir. (f. dostoyevskiy) barcha dinlar foniy dunyo yovuzliklaridan qutilish, yaxshilikka intilish g‘oyalari bilan sug‘orilgan. (s. tokarev) olimlar muayyan …

3 / 18

orf (hayvon) shaklda tasavvur qilinadi. bunga misol sifatida qadimgi misr, yunon, rim sivilizatsiyalari, zamonaviy hindiston, xitoy, yaponiya dinlarini sanash mumkin ikkinchisi xudo bilan insonlarni bogʻlab turuvchi kult yoki kultlar majmuasi. yuqorida aytilganidek har bir dinda topinish ob'ekti - xudo boʻlishi lozim. yaratuvchi bilan insonni bogʻlab turadigan ibodat va marosimlar majmui (qurbonlik, roʻza, bayramlar) kult deb ataladi. kultlar kundalik yoki mavsumiy, yakka tartibdagi yoki jamoaviy kabi koʻrinishlarda boʻlishi mumkin. jumladan, islom dinida «namoz moʻminning me'roji» (ya'ni alloh taoloning xuzuriga koʻtarilishi) hisoblansa xristianlikdagi «sirli marosimlar»da muqaddas ruhning oʻzi ishtirok etadi deb hisoblanadi. shu tariqa, mavjud barcha dinlarda kultlar vositasida e'tiqodchilar oʻz ilohlari bilan bogʻlanadilar uchinchisi esa e'tiqodchilarni oʻzida jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi. diniy tashkilot, bu bir din izdoshlarining jamoaviy ravishda oʻz diniy rasm-rusum, ibodat marosimlarini oʻtkazadigan, diniy ta'lim oladigan muassasalaridir. bu, islomda - masjid, madrasa, xristianlikda - cherkov, seminariya, yahudiylikda - sinagoga va hokazo dinning jamiyatda bajaradigan vazifalari dinning dunyoqarash vazifasi diniy …

4 / 18

dagi munosobatlari diniy qonunlar bilan tartibga solinadi dinning aloqa bogʻlash vazifasi:hamma dinlarda oʻzlarining jamoalari mavjud boʻlib, ular orasida oʻz diniga mansub boʻlgan gʻoyalar targʻib qilinadi. targʻibotlar musulmon masjidlarida, pravoslav cherkovlarida, katoliklarning kostyollarida, buddistlarning ma'budalarida olib boriladi. dinning birlashtirish vazifasi: hamma dinlar odamlarni oʻz safiga qoʻshilishga, birlashishga da'vat qiladi. hamma dinlarda dindorlarning millatidan, tanasining rangidan qa'ti nazar jamoa a'zolari birodar deb hisoblanadilar teologik yondashuv xudo ilk insonlarni yaratishi bilan ularga oʻzini tanitdi, natijada inson ilk dinga e'tiqod qila boshladi. bunday qarash fanda “teologik yondashuv” deb nomlanadi. bugun mavjud boʻlgan har qanday din oʻzining tarixini insoniyat yaralishi – ilk inson bilan bogʻlashini koʻrishimiz mumkin. jumladan, islom dinida – odam va havvo, yahudiylik va xristianlikda – adam va eva, zardushtiylikda – govmard, sintoizmda –mikado va boshqalar. mazkur ta'limotlar dinlarning muqaddas manbalarida bayon qilingan. teologik yondashuvga koʻra, turli buyumlarga sigʻinish va koʻpxudolik, jumladan animizm, totemizm, fetishizm va shomonlik yakkaxudolilikdan keyin yuzaga kelgan. materialistik yondashuv …

5 / 18

htirilishi va ilohiylashtirilishi demakdir dinning paydo boʻlishi va rivojlanishini ilmiy asoslarda oʻrganish quyidagilarni hisobga olishni taqozo etadi a) ob'ektivlik; b) muayyan tarixiy sharoitni hisobga olish; v) ilmiylik; g) qiyosiylik; d) umuminsoniy qadriyatlar bilan bogʻliqliq e) din mavjudligini, umuman gnoseologik, ijtimoiy-iqtisodiy va psixologik sabablarni hisobga olish hozirgi kunda din tipologiyasida dinlarning quyidagi tasniflari mavjud: bundan tashqari dinlar ta'limotiga koʻra monoteistik – yakkaxudolik (yahudiylik, islom) va politeistik – koʻpxudolik (hinduizm, konfusiychilik) dinlari va h.k.ga boʻlinadi. dinlar tasniflari tarixiy-geografik jihatga koʻra 1) oʻrta er dengizi havzasi dinlari: 2) qadimiy yaqin va oʻrta sharq dinlari: a) misr; b) shumer; v) akkad; g) gʻarbiy-somiy; d) islomgacha arablar dinlari. 3) yaqin va oʻrta sharqning paygʻambarli dinlari: a) zardushtiylik; b) yahudiylik; v) xristianlik; g) manixeizm; d) islom. 4) hindiston dinlari: a) vedalar dinlari; b) hinduizm; v) hind buddizmi (teravada, maxayana); g) jaynizm. 5) sharqiy va janubi-sharqiy osiyo dinlari: a) shri-lanka, tibet, janubi-sharqiy osiyo havzasi buddizmi; b) xitoy …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining maqsadlari, vazifalari va boshqa sohalar bilan bog‘liqligi"

markaziy osiyo dinlari reja: 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog‘liqligi. 2. dinning jamiyatdagi funksiyalari. dinlarni tasniflash. 3. diniy e’tiqodlar shakllanishining tarixiy shart-sharoitlari. 4. ibtidoiy dinlar din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati «dinshunoslik» fanini o‘qitishdan maqsad talabalarga diniy va milliy qadriyatlarning tarixan mushtarakligi, ularning umuminsoniy qadriyatlar bilan uyg‘unligini tushuntirish, ularda diniy bag‘rikenglik madaniyatini, dinga nisbatan to‘g‘ri yondashuvni shakllantirish va jamiyat uchun yuksak ma’naviyatli kadrlarni tayyorlashdan iborat «dinshunoslik» fani dinni tanqid qilish yoki ko‘r-ko‘rona maqtash maqsadida emas, balki dinni tarixiylik, xolislik asosida turli xalqlar hayotida tutgan o‘rnini...

This file contains 18 pages in PPTX format (524.6 KB). To download "dinshunoslik fanining maqsadlari, vazifalari va boshqa sohalar bilan bog‘liqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining maqsadlar… PPTX 18 pages Free download Telegram