mеhnat rеsurslarini boshqarishning huquqiy asoslari

DOC 154,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1710596112.doc mеhnat rеsurslarini boshqarishning huquqiy asoslari reja: 1. jamoa shartnomalari va kelishuvlari 2. mehnat shartnomalari jamoa shartnomalari va kelishuvlari jamoa shartnomasi ish beruvchi va xodimlar o`rtasidagi mehnat munosabatlariga oid o`zaro majburiyatlarini qamrab oladi. jamoa shartnomasi bir tarafdan xodimlar tomonidan kasaba uyushmalari yoki o`zlari vakolat bergan vakillar tomonidan tuziladi. jamoa shartnomalari korxonalarda ularning yuridik shaxs huquqi berilgan tarkibiy bo`linmalarida tuziladi (35-36- moddalar). bosh, tarmoq, hududiy (mintaqaviy) kelishuvlar, mehnat shartnomalari tizimida ahdlashuvlar tuzilishida yuqori darajadagi kelishuvlarning quyidagilardagiga nisbatan ustuvorligi mavjuddir. shuning uchun kasaba uyushmalar va ish beruvchilar o`zaro munosabatlarining faqat umumiy masalalarini aks ettiradigan bosh kelishuv tuzilganga qadar tarmoq kelishuvi tuzilishi talab etiladi. o`z navbatida aniq mehnat sharoiti, unga haq to`lash, xodimlarni ishga qabul qilish va ishdan bo`shatishdan iborat kafolatlar belgilanadigan tarmoq kelishuvlarga hududiy (mintaqaviy) kelishuvlarda, ayniqsa mehnat shartnomalarida to`la aniqlik kiritilishi zarur. amaliyotda tarmoq kelishuvlari bosh kelishuv qabul qilinmagan holda ham tuzilishi, korxonalarda esa tarmoq yoki hududiy (mintaqaviy) kelishuvlar imzolanmagani holda …

i himoya qilish vositasidir. lekin ular ish beruvchilarga mehnatni boshqarish asosiy vositalari (ishchi kuchi, uning qiymati, ijtimoiy to`lovlar turlari va miqdori, boshqa masalalar) ni o`zaro kelishib olish va shu orqali o`z korxonalari raqobatbardoshligini oshirish, mehnat jamoalaridagi ijtimoiy nizolarni hal etish imkonini ham beradi. bozor iqtisodiyoti sharoitida mehnat munosabatlari barcha taraflar manfaatlarini hisobga oladigan ahdlashuvlarga asoslangan bo`lishini talab etadi. o`zbekiston respublikasi mehnat kodeksiga asosan jamoa shartnomalari va kelishuvlari xuddi shu maqsadga yo`naltirilgan. jamoa shartnomasi - korxonada ish beruvchi bilan xodimlar o`rtasidagi mehnatga oid, ijtimoiy-iqtisodiy va kasbga oid munosabatlarni tartibga soluvchi normativ hujjatdir. jamoa kelishuvi - muayyan kasb, tarmoq, hudud xodimlari uchun mehnat shartnomalari, ish bilan ta`minlash va ijtimoiy kafolatlar belgilash borasidagi majburiyatlarni o`z ichiga oluvchi normativ hujjatdir. jamoa shartnomalari va kelishuvlari xodimlar bilan ish beruvchilarning mehnatga oid munosabatlarini shartnoma asosida tartibga solishga va ularning ijtimoiy-iqtisodiy manfaatlarini muvofiqlashtirishga yordam berish maqsadida tuziladi. o`zbekiston respublikasining mehnat kodeksida jamoa shartnomalari va kelishuvlari tuzishning asosiy …

n xodimni o`z iqtisodiy holati ustuvor bo`lgan ish beruvchining bu ustunligini qo`llashdan himoya qiladi. ikkinchi tomondan esa, u ish beruvchilarni xodimning ishlab chiqarish jarayonlarini buzib, iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin bo`lgan asossiz talablaridan himoya qiladi. shu tariqa jamoa shartnomasi xodimlar va ish beruvchilar manfaatlarini muvofiqlashtirishga xizmat qiladi. 2. mehnat munosabatlarini tartibga solish. jamoa shartnomasining bu tashkiliy funksiyasi ham har ikki tomonning va umuman jamiyatning jamoa- shartnoma munosabatlaridan manfaatdorligini ta`minlashga qaratilgan. shartnomada belgilab qo`yilgan mehnat munosabatlari (mehnatga haq to`lash miqdori va shartlari, ta`tillarning davomiyligi, qo`shimcha ijtimoiy imtiyozlar) ish beruvchiga ishlab chiqarish xarajatlari va olinadigan foydani oldindan rejalab qo`yish imkonini beradi. xodimlar uchun esa bu ularning manfaatlarini qondirishning muayyan kafolatlari hisoblanadi. ana shunday tartibga solish o`zaro bitimga kelishish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishga, umuman olganda jamiyat manfaatlariga ham xizmat qiladi. 3. jamoa shartnomalari mehnat munosabatlari barqarorligini ta`minlashga qaratilgan. mehnat bozorida taraflarning o`z manfaatlari va maqsadlari mavjud bo`lib, mehnat bozori subyektlari bo`lgan xodimlar va ish …

tga haq eng avvalo to`lash shakli, miqdori, nafaqalar, kompensatsiyalar, qo`shimcha to`lovlarni qamrab oladi. shuningdek, jamoa shartnomasida narxlarning o`zgarib borishi, pulning qadrsizlanish darajasi, jamoa shartnomasi bilan belgilangan ko`rsatkichlarning bajarilishiga qarab, mehnatga haq to`lashni tartibga solish vositalarini ham ko`zda tutadi.o`zbekiston respublikasining mehnat kodeksiga binoan mehnatga haq to`lashda quyidagi qoidalarga amal qilinadi: mehnat haqi qonun hujjatlari bilan belgilangan eng kam miqdordan oz bo`lishi mumkin emas va uning eng ko`p miqdori biron bir tarzda cheklanmaydi; · mehnat haqi uning shakli va tizimlari, mukofotlar, qo`shimcha to`lovlar, ustamalar, rag`batlantirish tarzidagi to`lovlar jamoa shartnomalarida, shuningdek ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo`mitasi yoki xodimning boshqa vakillik organi bilan kelishib qabul qilinadigan boshqa hujjatlar bilan belgilanadi; · mehnatga haq to`lashning yakka shartlarini xodim uchun noqulay tomonga o`zgartirishga uning roziligisiz (istisno tariqasida, qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari) yo`l qo`yilmaydi; · mehnatga haq qoida tariqasida pul shaklida to`lanadi. ish beruvchi o`zining moliyaviy holatidan qat`i nazar, xodimning bajargan ishi uchun haqni belgilangan …

sita murojaat qilishi yoki mehnat organlarining bepul vositachiligi orqali ish joyini erkin tanlash huquqiga ega. mehnat qilish huquqini amalga oshirishda davlat quyidagilarni: · ish bilan ta`minlash tizimi, shu jumladan, turli mehnat rejimidagi ishni tanlash erkinligini; · ishga qabul qilishni qonunga xilof ravishda rad etishdan va mehnat shartnomasini g`ayriqonuniy ravishda bekor qilishdan himoyalanishini; · maqbul keladigan ish tanlash va ishga joylashishga bepul yordam berishni; · har kim kasbga va ishga ega bo`lishda, mehnat qilish va ish bilan ta`minlanish shart-sharoitlarida, mehnatga haq olishda, xizmat pog`onasidan yuqorilab borishda teng imkoniyatlar yaratishni; · yangi kasbga (mutaxassislikka) bepul o`qitishni, bandlikka ko`maklashish markazlarida yoki ularning yo`llanmasi bilan boshqa o`quv yurtlarida stipendiya to`lab malakasini oshirishni; · boshqa joydagi ishga qabul qilinganda moddiy xarajatlar uchun qonun hujjatlariga muvofiq kompensatsiya to`lashni; · haq to`lanadigan jamoat ishlarida qatnashish uchun muddatli mehnat shartnomasi tuzish imkoniyatlarini kafolatlaydi. ish bilan ta`minlashning huquqiy, iqtisodiy va tashkiliy shartlari hamda mehnat qilish huquqini amalga oshirishning kafolatlari …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mеhnat rеsurslarini boshqarishning huquqiy asoslari"

1710596112.doc mеhnat rеsurslarini boshqarishning huquqiy asoslari reja: 1. jamoa shartnomalari va kelishuvlari 2. mehnat shartnomalari jamoa shartnomalari va kelishuvlari jamoa shartnomasi ish beruvchi va xodimlar o`rtasidagi mehnat munosabatlariga oid o`zaro majburiyatlarini qamrab oladi. jamoa shartnomasi bir tarafdan xodimlar tomonidan kasaba uyushmalari yoki o`zlari vakolat bergan vakillar tomonidan tuziladi. jamoa shartnomalari korxonalarda ularning yuridik shaxs huquqi berilgan tarkibiy bo`linmalarida tuziladi (35-36- moddalar). bosh, tarmoq, hududiy (mintaqaviy) kelishuvlar, mehnat shartnomalari tizimida ahdlashuvlar tuzilishida yuqori darajadagi kelishuvlarning quyidagilardagiga nisbatan ustuvorligi mavjuddir. shuning uchun kasaba uyushmalar va ish beruvchilar o`zaro munosabatlari...

Формат DOC, 154,5 КБ. Чтобы скачать "mеhnat rеsurslarini boshqarishning huquqiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mеhnat rеsurslarini boshqarishn… DOC Бесплатная загрузка Telegram