arab xalifaligi va movarounnahr

PPTX 26 pages 7.8 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.8 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

powerpoint presentation arab xalifaligi hukmronligi boshlanishi va barham topishi.movaraunnahr va xurosonda mustaqil davlatlarning tashkil topishi. rejasi: 1.arab xalifaligi vujudga kelishi. 1- tohiriylar davlati. 3-somoniylar davlati. 4-somoniylar davlatida iqtisodiy-ijtimoiy hayot. 1 arab xalifaligi hududi: o’rta osiyo, eron, afg’oniston, yaqin va o’rta sharq, shimoliy hindiston, prineya yarim oroli , shimoliy afrika. arablar bosqinchilik yurishlari: 1.eron 636- kadisiya janggi , 642-nahavand. 2.vizantiya egallanishi bilan falastin, misr, suriya, iroq egallandi. 3. 651-yil marv egallandi. movaraunahrga dastlabki yurishlar: 652-yil balx. 654-maymurg’. 667- chag’oniyon. 673-74-yil poykand va romitan. 676-yil buxoro. 707-poykand. 710-12- naxshab, kesh va xorazm. 713-15- choch va farg’ona . 7 2 0 -y ild a sug’d aholisi bosh ko’taradi.qo’zg’olonga samarqand ixshidi g’urak va panjikent hokimi devashtichlar boshchilik qilishadi. viii asrning 70-80-yillarida movaraunnahrda juda ulkan xalq qo‘zg‘oloni ko‘tariladi. qo’zg’olonchilar oq rangdagi kiyim kiyganligi uchun tarixda u «oq kiyimlilar» qo’zg‘oloni deb ham shuhrat qozonadi. bu qo‘zg‘olonning rahbari muqanna (boshi va yuziga yoping‘ich tashlab yurgani uchun unga …

2 / 26

masligiga e’tibor berilmagan. xiroj- yer solig‘i (hosilning o’ndan bir yoki o’ndan ikki qismi miqdorida), . zakot- (qirqdan bir miqdorda) chorva, hunarmandchilik, savdo-sotiqdan. jizya islomni qabul qilmagan shaxslardan olinadigan soliq. tohiriylar – sulolaga 821 yil tohir ibn husayn asos solgan. xurosondagi tohiriylar davlati (821–873). rasman abbosiylarga qaram hisoblangan. marv nishopur arab xalifasi horun ar-rashid (786–809) vafotidan so'ng uning o'g'illari ma'mun bilan amin o'rtasida 809–813 yillarda taxt uchun kurash kechdi hirot viloyatining zodagonlaridan tohir ibn husayn boshliq xuroson va movarounnahr mulkdorlari ma'munga yordam beradilar. 813 yilda ular bag'dodga yurish qiladilar. poytaxt qo'lga kiritilib, ma'mun xalifalik taxtiga o'tiradi 813 yil bag'dod tohir 821 yilda xuroson va movarounnahr noibi etib tayinlanadi arab xalifasi ma'mun somonxudotning nabiralarini ayrim shahar va viloyatlarga noib qilib tayinlaydi. nuhga samarqand, ahmadga farg'ona, yahyoga shosh va ustrushona, ilyosga esa hirot tegadi samarqand farg'ona shosh va ustrushona hirot bag'dod buning evaziga aka-uka somoniylar movarounnahrning har yilgi xirojidan juda katta mablag'ini tohiriylar …

3 / 26

aq din uchun kurashuvchi jangchi) ham qo'shiladilar. qo'zg'olonga safforiylar – miskar hunarmand aka-uka ya'qub va amr ibn layslar boshchilik qiladilar qo'zg'olonchilar 873 yilda xuroson poytaxti nishopurni egallaydilar. natijada tohiriylar hukmronligi tugatilib, hokimiyat safforiylar (ya'qub ibn lays (873–879); amr ibn lays (879–900) qo'liga o'tadi nishopur (873 yil) somoniylar davlati. manbalar: somoniylar sulolasi va davlati tarixiga oid manbalar orasida abu bakr muhammad narshaxiyning (959-y. vafoti) «tarixi buxoro» abu ja’far muhammad jarir at-tabariyning (839-923) «lai'ix ar-rasul val muluk» («payg‘ambarlar va podshohlar tarixi»), ibn alasrning (1160- 1234) «al komil fit tarix» («mufassal tarix») kabi asarlari yuqori darajada o‘rin tutadi. x-x asrlar tarixi bo‘yicha xi asr tarixchisi abu said gardiziyning «zayn ul axbor», hamidulloh qazviniyning (xiii-xiv asrlar) «tarixi guzida» nomli asarlarida umumiv malumotlar uchraydi 20 somoniylar sulolasiga asos solinishi: ix asming ikkinchi yarmidan boshlab movarounnahr va xurosonda somoniylar sulolasi yuzaga keldi. bu sulolaga somon qishlog’i (manbalarda - balx yaqinida) oqsoqoli somonxudotning avlodlari asos solishadi. yirik …

4 / 26

po etgan. nuh vafotidan so‘ng ukasi ahmad uning ishlarini davom ettirib, asta-sekin movarounnahrni somoniylar sulolasi boshchiligida birlashtirishga kirishadi. 21 somoniylarda davlatchilik vujudga kelishi. ix asr 60-70-yillaridan somoniylar movarounnahrda markazlashgan mustaqil davlat arpo etishni maqsad qilib qo’yishdi. 900-yil bahorida balx yonida ismoil safforiylar qo’shinlarini tor-mor etadi. amr ibn lays qo‘shini butkul tor-mor keltiriladi, o‘zi asirga olinib, bag‘dodga, xalifa huzuriga yuboriladi. manbalardagi ma’lumotlarga ko‘ra, ismoilni nafaqat buxorodan, balki xorazm va farg‘onadan kelgan harbiy kuchlar ham qo‘llab-quwatlashgan edi. narshaxiyning ma’lumot berishicha, ismoil bu jangda buxoro hunarmandlari va oddiy xalqning qo‘liga qurol berib, ulami o‘z ozodligini saqlab qolishga chaqirgan. keng xalq ommasining qo’llab-quwatlashi natijasida ismoil somoniy arab bosqinidan keyin birinchi bo‘lib o‘zaro janjallar domiga tortilgan, bosqinchilar tomonidan talangan o‘lkani qudratli va mustaqil davlatga aylantirish yo‘lini tutadi. shu tariqa ismoil movarounnahr va xuroson, eronning qator sharqiy va shimoliy viloyatlarini o‘z ichiga oluvchi yirik davlatga asos soladi va bu hududlarda arab xalifaligi hukmronligiga chek qo‘yiladi. og’ir …

5 / 26

ar, daftardorlar bo’lgan. devoni amid al-mulk, yoki al-rasail (rasmiy hujjatlar devoni). bu devon davlat ahamiyatiga molik bo’lgan barcha hujjatlami tuzish va ishlab chiqish bilan shug’ullangan. shuningdek, bu devon chet davlatlar bilan bo’gan diplomatik munosabatlarni ham nazorat qilgan. devoni sohib-ash-shurot (harbiy ishlar devoni). bu devon davlalning butun harbiy ishlarini nazorat qilgan, jumladan, amirning shaxsiy qo’shinini (gvardiyasini) boshqargan. ushbu d e v o n b o shining maxsus yordamchisi - ariz bo4lgan. u mahkama va uning boshlig i amir qo4shini xazinasi bilan shug’ullangan. qo’shinga bir yilda to’rt marta maosh to’langan. bu devon harbiy intizomni ta’minlab turgan. devoni sohib al-borid (xat-xabarlar nazoratchisi devoni). ushbu devon markazda qabul qilingan muhim qarorlar. hujjatlar, xabamomalarni viloyat va shaharlarga yetkazish bilan shug’ullangan bu devonning viloyatlardagi boshlig’i faqat markazga bo’ysungan . bu devon xodimlari viloyat va shaharlarda bo’lib turadigan, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahamiyatga ega bo’lgan voqealarni markazga yetkazib turgan. shuningdek, bu devon davlat elchilari, viloyat va shaharlar hokimlari …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arab xalifaligi va movarounnahr"

powerpoint presentation arab xalifaligi hukmronligi boshlanishi va barham topishi.movaraunnahr va xurosonda mustaqil davlatlarning tashkil topishi. rejasi: 1.arab xalifaligi vujudga kelishi. 1- tohiriylar davlati. 3-somoniylar davlati. 4-somoniylar davlatida iqtisodiy-ijtimoiy hayot. 1 arab xalifaligi hududi: o’rta osiyo, eron, afg’oniston, yaqin va o’rta sharq, shimoliy hindiston, prineya yarim oroli , shimoliy afrika. arablar bosqinchilik yurishlari: 1.eron 636- kadisiya janggi , 642-nahavand. 2.vizantiya egallanishi bilan falastin, misr, suriya, iroq egallandi. 3. 651-yil marv egallandi. movaraunahrga dastlabki yurishlar: 652-yil balx. 654-maymurg’. 667- chag’oniyon. 673-74-yil poykand va romitan. 676-yil buxoro. 707-poykand. 710-12- naxshab, kesh va xorazm. 713-15- choch va farg’ona . ...

This file contains 26 pages in PPTX format (7.8 MB). To download "arab xalifaligi va movarounnahr", click the Telegram button on the left.

Tags: arab xalifaligi va movarounnahr PPTX 26 pages Free download Telegram