ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari

PPTX 31 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqarish texnologiyasi ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari 5-semestr 30 soat lektsiya 15 soat amaliy m. 15 soat tajriba m. 6-semestr 30 soat lektsiya 30 soat amaliy m. 15 soat tajriba m. 1 1-ma'ruza kirish. ma'lumotlar bazasi haqida umumiy ma'lumotlar reja: ma'lumot va axborot tushunchasi; ma'lumotlar bazasi; mb ga qo'yiladigan asosiy talablar 2 ma'lumot va axborot tushunchalari xayotda ro'y bergan va ro'y berishi kerak bo'lgan voqea va hodisalarni tavsiflashni ma'lumot yoki axborot deb qabul qilsak bo'ladi. an'anaviy tarzda ma'lumotlar biror bir muomala vositasi yordamida ifodalanadi (masalan biror bir tabiiy til yordamida) hamda biror bir aniq tashuvchida (masalan, yog'och, tosh yoki qogozga) qayd qilinadi. ma'lumot va axborot tushunchalari umumlashtirib aytadigan bo'lsak, bizni o'rab turadigan borliq haqidagi kerakli bilimlar yoki har qanday zaruriy malumotlar axborot deb ataladi. axborot haqida aniq bir tarif yuk. lekin unga quyidagicha tariflarni berish mumkin: axborot – bu, bizni o'rab turgan dunyo, tabiat va jamiyatdagi voqealar, …

2 / 31

audio, video va boshqa ko'rinishlarda bo'lishi mumkin. har kanday axborot uchta muxim xususiyatlarga ega bo'lishi lozim: 1. axborot o'rganilayotgan narsa yoki hodisani har taraflama to'lik ifodalashi, ya'ni axborot to'liqlik sifatiga ega bo'lishi lozim 2. axborot ma'lum ma'noda qimmatli bo'lishi lozim. 3. axborot ishonchli bo'lishi lozim, aks xolda uni qayta ishlashga zarurat bo'lmaydi. ma'lumotlar bazasi ma'lumotlar bazasi – bu o'zaro bog'langan va tartiblangan ma'lumotlar majmuasi bo'lib, u ko'rilayotgan ob'ektlarning xususiyatini, holatini va ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlarni ma'lum sohada tavsiflaydi. ma'lumotlar bazasi (date base) – bu kompyuterning tashqi xotirasida saqlanadigan, har kanday jismoniy, ijtimoiy, statistik, tashkiliy va boshqa ob'ektlar, jarayonlar, holatlarning o'zaro bog'liq va tartiblashtirilgan majmuidir. mb-diskda saqlanadigan maxsus ravishda tashkil qilingan ma'lumotlar turkumlarining jamlanmasidir. mb- kompyuter yordamida qidirib topilishi va qayta ishlatish mumkin bo'lgan tarzda tartibga solingan ma'lumotlar to'plamidir. masalan, makolalar, hisob-kitob, telefon raqamlari, guruh jurnali ma'lumotlari va x-zolar. ma'lumotlar bazasi mbbt deb - mb-ni yaratish, ishlatish va ko'pchilik foydalanuvchilar tomonidan birgalikda …

3 / 31

rga yozish va ularga murojaat qilish uslublari amaliy dasturiy maxsulotlarga bog'lik emas. mbga har qanday amaliy dasturiy maxsulot orqali murojaat qilish mumkin va bu vaqtda mb mustaqil ravishda amaliy dasturlarga bog'liq bo'lmagan holda o'z uslublarini qo'llaydi. mb ga qo'yiladigan asosiy talablar mb da yaxlitlik, unumdorlik, ortiqchalik, butunlik, xavfsizlik, maxfiylik, eng kam sarf va himoya kabi tushunchalar mavjud. - yaxlitlik. ma'lumotlar yaxlitligi yoki butunligi deganda ma'lumotlarni alohida olingan tarkibiy qismlarining o'zaro mutanosibligi tushuniladi. mb da ma'lumot fakat bir joyda saqlanadi va u takrorlanmaydi. agar ma'lum bir qiymat fakat bir joyda saqlansa, ular o'zgartirilganda mb yaxlitligi taminlanadi, chunki u boshqa joyda takrorlanmasligi sababli boshqa aynan shunday qiymatni o'zgartirishga ehtiyoj yo'k. mb ga qo'yiladigan asosiy talablar - unumdorlik. foydalanuvchini mb bilan bog'lovchi, maxsus ishlab chiqilgan ilovalar foydalanuvchi bilan mulokotni qanoatlantiradigan vaqtni ta'minlab berishi zarur. bundan tashqari, mbbt kelib tushgan ma'lumotlarni qayta ishlashni ta'minlashi zarur. uncha katta bo'lmagan ma'lumotlar oqimiga mo'ljallangan tizimlarda esa o'tkazish …

4 / 31

shqari ma'lumotlarni har xil tizimli o'zgarishlardan saqlash uchun ularning qiymatlarini biror aniq o'lchovlarga mos kelishligini ta'minlashda, oldindan ko'zda tutilgan butunligini tekshirish amalga oshiriladi. mb ga qo'yiladigan asosiy talablar - xavfsizlik va maxfiylik. ma'lumotlar yashirilishi va maxfiy saqlanmoqligi lozim. eslab qolinadigan ma'lumot ayrim holda undan foydalanilayotgan idora uchun zarur. u yo'qotilmasligi yoki o'g'rilanmasligi kerak. ma'lumotning yashash chidamligini ko'paytirish uchun uni texnik yoki dasturiy o'zgarishlardan, tabiiy va vaziyatlardan va yomon niyatda foydalanishlardan saqlamoq lozim. ma'lumotlarning xavfsizligi deganda, ma'lumotlarni tasodifiy yoki undan foydalanish xukukiga ega bulmagan shaxslardan, mualliflik huquqlarining buzilishidan himoya qilinishi tushuniladi. maxfiyligi esa ayrim shaxslarning yoki tashkilotlarning qachon va qanday miqdorda boshqa shaxslarga yoki tashkilotlarga ma'lumotlarni berish huquqi bilan aniqlanadi. mb ga qo'yiladigan asosiy talablar - eng kam sarf. (minimal harajatlar) mb ni tuzish va ekspluatatsiya qilishdagi harajatlarni kamaytirish maqsadida, tashkil qilishni shunday usullari tanlanadiki ular tashqi xotira talablarini minimallashtiradi. ishlab chiqarish jarayonini rivojlanishi, ma'lumotlarni saqlashning texnik vositalari qiymatini tez kamaytirib …

5 / 31

siy talablar - o'tgan zamon bilan bog'lanish. tashkilotlar qandaydir vaqt davomida ma'lumotlarning qayta ishlash tizimlarini ekspluatatsiya qilishi natijasida, dastur yozish va ma'lumotlarni saqlanishini tashkil qilishda ancha mablag' sarf qiladilar. agarda firma ma'lumot asoslarini boshqarishda yangi dasturiy vositalarni ishlatsa, u holda mavjud dasturlar bilan ishlashi va qayta ishlanayotgan ma'lumotlarni tegishli tarzda o'zgartirmog'i lozim. bundan shu narsa kelib chiqadiki, mbni boshqarishda yangi tizimga o'tishda dasturiy va ma'lumotli mos kelishlikning mavjud yoki yo'q bo'lishligi to'xtatuvchi faktor bo'la oladi. mb ga qo'yiladigan asosiy talablar - kelajak bilan bog'lanish. kelajakda ma'lumotlar va ularni saqlash muhiti ko'p yunalishlar bo'yicha o'zgarishi mumkin. har qanday tijorat tashkilot vaqt o'tishi bilan o'zgarishlarga duchor bo'ladi. ayniqsa bu o'zgarishlar ma'lumotlarni qayta ishlaydigan foydalanuvchilar uchun qimmatlidir. oddiy o'zgarishlarni amalga oshirish uchun talab qilinadigan juda katta xarajatlar bu tizimlarning rivojlanishiga ko'chli to'siqlik qiladi. mbni sinchiklab o'rganishda yagona va muhim masalalardan biri shuki, mb ni shunday loyihalash kerakki, ularning o'zgarishini amaliy dasturlarni o'zgartirmasdan to'rib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari"

ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqarish texnologiyasi ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari 5-semestr 30 soat lektsiya 15 soat amaliy m. 15 soat tajriba m. 6-semestr 30 soat lektsiya 30 soat amaliy m. 15 soat tajriba m. 1 1-ma'ruza kirish. ma'lumotlar bazasi haqida umumiy ma'lumotlar reja: ma'lumot va axborot tushunchasi; ma'lumotlar bazasi; mb ga qo'yiladigan asosiy talablar 2 ma'lumot va axborot tushunchalari xayotda ro'y bergan va ro'y berishi kerak bo'lgan voqea va hodisalarni tavsiflashni ma'lumot yoki axborot deb qabul qilsak bo'ladi. an'anaviy tarzda ma'lumotlar biror bir muomala vositasi yordamida ifodalanadi (masalan biror bir tabiiy til yordamida) hamda biror bir aniq tashuvchida (masalan, yog'och, tosh yoki qogozga) qayd qilinadi. ma'lumot va axborot tushunchalari umumlash...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ma'lumotlar bazasini boshqarish… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram