fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari

PPT 14 pages 1.2 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

metod proektov mavzu: fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari ma’ruza muallifi: dotsent valiyev a.n. o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi nizomiy nomli toshkent davlat pedagogika universiteti mavzu: fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari o‘quv mashg‘ulotiningm maqsadi: chizma geometriya fanining rivojlanish tarixi, uning maqsad va vazifalari, tasvir yasash usullari, markaziy va parallel proyeksiyalash usullarining xossalari va to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash bo‘yicha tushunchalarni talabalarga o‘rgatish. reja: 1. fanning maqsadi, vazifalari, predmeti va o‘rganish usullari 2. tasvir yasash usullari. markaziy va parallel proyeksiyalash usullarining xossalari 3. to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash tezkor savol-javoblar 1. proyeksiyalash deganda nimani tushunasiz ? 2. siz chizma to’g’risida qanday tushunchaga egasiz? 3. chizmaning texnika va turmushdagi qanday amaliy ahamiyati mavjud? 1-savol. fanning maqsadi, vazifalari, predmeti va o‘rganish usullari chizma geometriya fanining maqsadi: birinchidan, fazoviy jismlarning geometrik tasavvuridan uning planimetrik tasviri (chizmasi)ga o‘tish qonuniyatlarini tadqiq qilish va o‘rganish. fazoviy jismni tekislik ustida tasvirlash, ya’ni u to‘g‘risida planimetrik …

2 / 14

nish tarixi va amaliy ahamiyati bilan tanishtirish; - markaziy va parallel proyeksiyalashda jismlarning hosil qilingan tekis tasvirlari boyicha ular orasidagi pozitsion va metrik munosabatlarni tekshirish usullarini o’rgatish; - talabalarda fazoviy tasavvurni, ya’ni xotira tasavvurini rivojlantirish; - tafakkur, ijodiy qobiliyat va iste’dodni rivojlantirish; - talabalarda konstruktorlik–geometrik fikrlashni rivojlantirib, ularda loyihalash qobiliyatini shakllantirish; - fanni o‘rganish bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakasi bilan bog‘liq bilish faoliyatini tashkil qilish. 2-savol. tasvir yasash usullari. markaziy va parallel proyeksiyalash usullarining xossalari markaziy proyeksiyalash usulining xossalari 1-xossa. nuqtaning markaziy proyeksiyasi nuqta bo‘ladi. 2-xossa. sa nurda yotuvchi a, a1, a2, a3,… nuqtalarning markaziy proyeksiyalari ap nuqta bilan ustma-ust tushadi. 3-xossa. proyeksiyalash markazidan o‘tmaydigan to‘g‘ri chiziq kesmasining proyeksiyasi kesma bo‘ladi. 4-xossa. s markazdan o‘tmaydigan tekislikning markaziy proyeksiyasi tekislik bo‘ladi. 5-xossa. agar biror tekis shakl proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, uning proyeksiyasi o‘ziga o‘xshash shakl bo‘ladi. 6-xossa. s proyeksiyalash markazidan o‘tuvchi va proyeksiyalar tekisligi p ga parallel bo‘lgan nurlar ustidagi nuqtalarning …

3 / 14

taning parallel proyeksiyasi nuqta bo‘ladi. 2-xossa. proyeksiyalovchi nurda yotuvchi barcha nuqtalarning proyeksiyalari bitta nuqtada bo‘ladi. 3-xossa. proyeksiyalash yo‘nalishiga parallel bo‘lmagan to‘g‘ri chiziqning proyeksiyasi to‘g‘ri chiziq bo‘ladi. masalan,ushbu rasmda s proyeksiya yo‘nalishiga parallel bo‘lmagan ab to‘g‘ri chiziq kesmasi proyeksiyalar tekisligi p ga parallel proyeksiyalangan. bunda ab kesma nuqtalaridan o‘tuvchi nurlar proyeksiyalovchi q tekislikni hosil qiladi. bu proyeksiyalovchi tekislik bilan p proyeksiyalar tekisligi apbp kesma bo‘yicha kesishadi. proyeksiyalash yo‘nalishiga parallel bo‘lgan to‘g‘ri chiziqning parallel proyeksiyasi nuqta bo‘ladi. ushbu rasmda cd to‘g‘ri chiziq kesmasi proyeksiya yo‘nalishi s ga parallel. uning p dagi proyeksiyasi cp≡dp nuqta bo‘ladi. 4-xossa. ab to‘g‘ri chiziq kesmasiga tegishli e nuqtaning parallel proyeksiyasi ep shu to‘g‘ri chiziq proyeksiyasi apbp kesmaning ustida bo‘ladi. parallel proyeksiyalash usulining xossalari 5-xossa. agar nuqta to‘g‘ri chiziq kesmasini biror nisbatda bo‘lsa, bu nuqtaning proyeksiyasi ham kesma proyeksiyasini shunday nisbatda bo‘ladi. biror s nuqta ab kesmani ac:cb=r:q nisbatda bo‘lsa, unda cp nuqta apbp kesmani ham apcp:cpbp=r:q nisbatda …

4 / 14

di. ya’ni ab∩cd=e bo‘lsa, apbp∩cpdp=ep bo‘ladi. proyeksiyalash yo‘nalishi bo‘yicha ab va cd kesmalarining apbp va cpdp proyeksiyalarini proyeksiyalar tekisligi p dagi proyeksiyalarni yasaymiz. kesmalarni proyeksiyalovchi tekisliklar o‘zaro eep to‘g‘ri chiziq bo‘yicha kesadi, bunda eep∥ccp bo‘lib,u e nuqtani proyeksiyalovchi nuri bo‘ladi. ab va sd kesmalarining kesishuvidan hosil bo‘lgan e nuqtaning proyeksiyalar tekisligi p dagi proyeksiyasi ep bo‘ladi. 3-xossaga asosan e∈ab va e∈cd bo‘lgani uchun ep∈apbp va ep∈cpdp bo‘lishi shart. demak, ep nuqta apbp va cpdp kesmalar uchun umumiy nuqtadir. parallel proyeksiyalash usulining xossalari 7-xossa. parallel to‘g‘ri chiziqlarning tekislikdagi proyeksiyalari ham parallel bo‘ladi. agar ab∥cd bo‘lsa, apbp∥cpdp bo‘ladi. ushbu rasmda s yo‘nalish bo‘yicha ab va cd to‘g‘ri chiziq kesmalarining proyeksiyalar tekisligidagi apbp va cpdp proyeksiyalari yasalgan. hosil bo‘lgan ab va cd to‘g‘ri chiziq kesmalarining proyeksiyalovchi tekisliklari proyeksiyalar tekisligi p bilan kesishganda apbp∥cpdp kesmalar hosil bo‘ladi. 8-xossa. parallel to‘g‘ri chiziq kesmalarining nisbati bu kesmalar proyeksiyalarining nisbatiga teng bo‘ladi. ya’ni ab∥cd bo‘lib, ab:cd=q bo‘lsa, …

5 / 14

slikka ortogonal proyeksiyalash uchun a nuqtadan perpendikulyar tushiriladi. bu perpendikulyarning p tekislikdagi asosi ap nuqta fazodagi a nuqtaning ortogonal proyeksiyasi bo‘ladi. agar to‘g‘ri chiziq kesmasi proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, uning proyeksiyasining uzunligi kesmaning fazodagi uzunligiga teng bo‘ladi. agar to‘g‘ri chiziq kesmasi proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lmasa, uning proyeksiyasining uzunligi o‘zidan kichik bo‘ladi, ya’ni apbp<ab bo‘lib, ab=apbp/cos α bo‘ladi. bunda α=ab^p . fazoda berilgan biror absd trapesiya proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lmasa, uning burchaklari va tomonlarining haqiqiy o‘lchamlari saqlanib qolmaydi. lekin trapesiyaning apbpspdp proyeksiyasi orasidagi ayrim xususiyatlari o‘zgarmaydi. masalan, trapesiyaning bir-biriga parallel bo‘lgan ab va sd asoslarining apbp va spdp proyeksiyalari ham o‘zaro parallel bo‘ladi. geometrik shakllarning proyeksiyalanish jarayonida o‘zgarmagan xususiyatlari ularning invariant xossalari deb yuritiladi. yuqorida keltirilgan parallel proyeksiyalarning barcha xossalari ortogonal proyeksiyalar uchun ham o‘rinlidir. ortogonal proyeksiyalashda biror shaklni barcha nuqtalaridan o‘tuvchi nurlar o‘zaro parallel bo‘lib, ular berilgan geometrik shaklni proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalaydilar. buyumning bitta ortogonal proyeksiyasi bilan uning fazodagi vaziyatini …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari"

metod proektov mavzu: fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari ma’ruza muallifi: dotsent valiyev a.n. o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi nizomiy nomli toshkent davlat pedagogika universiteti mavzu: fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari o‘quv mashg‘ulotiningm maqsadi: chizma geometriya fanining rivojlanish tarixi, uning maqsad va vazifalari, tasvir yasash usullari, markaziy va parallel proyeksiyalash usullarining xossalari va to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash bo‘yicha tushunchalarni talabalarga o‘rgatish. reja: 1. fanning maqsadi, vazifalari, predmeti va o‘rganish usullari 2. tasvir yasash usullari. markaziy va parallel proyeksiyalash usullarining xossalari 3. to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash tezkor savol-javoblar 1. proyeks...

This file contains 14 pages in PPT format (1.2 MB). To download "fanning predmeti va o‘rganish usullari. tasvir yasash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: fanning predmeti va o‘rganish u… PPT 14 pages Free download Telegram