kimyoning asosiy qonunlari

PPTX 19 pages 898.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 898.0 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

slayd 1 2-ma’ruza mavzu: kimyoning asosiy qonunlari. reja: moddalar massalarining saqlanish qonuni tarkibning doimiylik qonuni. ekvivalentlar qonuni. karrali nisbatlar qonuni. avagadro qonuni va undan kelib chiqadigan xulosalar. 1 moddalar massalarining saqlanish qonuni moddalar massalarining saqlanish qonunini 1748 yilda rus olimi m.v. lomonosov hamda 1789 yilda fransuz olimi a. lavuaz’elar kashf qilgan. 1. massalar saqlanish qonuni. atom-molekulyar ta'limot asosida m.v.lomonosov quyidagi xulosaga keldi: «tabiatda sodir bo’ladigan har qanday o’zgarishning mohiyati shundan iboratki, biror jismdan qancha miqdorda kamaysa, ikkinchi jismga shuncha miqdorda qo’shiladi. demak, materiya bir joyda qancha kamaysa, ikkinchi joyda shuncha ko’payadi.» keyinchalik, olimlar tomonidan tajribalar asosida bu xulosani tasdiqladilar. bu qonun - massalar saqlanish qonuni hozirgi kunda shunday ta'riflanadi: «reaktsiyaga kirishuvchi moddalar massasi hosil bo’lgan yangi moddalar massasiga teng bo’ladi». bundan «bordan yo’q bo’lmaydi, yo’qdan bor bo’lmaydi» degan xulosa kelib chiqadi tarkibning doimiylik qonuni modda tarkibining doimiylik qonunini 1799 yilda fransuz olimi jozef lui prust kashf qilgan 2. tarkibning doimiylik …

2 / 19

demakdir. ekvivalentlar qonuni. moddalarning 1 gram vodorod bilan yoki 8 gram kislorod bilan birika oladigan miqdori shu moddaning …………….. deyiladi. ekvivalenti oddiy moddalarning ekvivalenti- ularning atom og’irligini valentligiga bo’lgan nisbatiga teng. e= e - ekvivalent a – atom massa v - valentlik a v murakkab moddalarning ekvivalenti. oksidlarning ekvivalenti: e al2 o3 = 6 102 kislotalarning ekvivalenti: e h3 po3 = = 33 3 98 asoslarning ekvivalenti: e ca(oh)2 = 74 tuzlarning ekvivalenti: e al2(so4)3 = 2 342 6 =17 =37 =57 3. karrali nisbatlar qonuni. karrali nisbatlar qonuni 1808 yilda j. dalton tomonidan kashf etildi va u quyidagicha ta'riflanadi: «agar ikki element bir-biri bilan birikib, bir necha birikma hosil qilsa, elementlardan birining shu birikmalardagi ikkinchi elementning bir xil og’irlik miqdoriga to’g’ri keladigan og’irlik miqdorlari o’zaro oddiy va butun sonlar nisbati kabi nisbatda bo’ladilar». karrali nisbatlar qonuni. masalan, n20; n0; n203; n02; n205, birikmalarda azot o’zaro 1:1 nisbatda bo’lsa, kislorod …

3 / 19

ldi: «bir xil sharoitda (bosim va haroratda) gaz moddalarning teng hajmlaridagi molekulalar soni bir xil bo’ladi». demak, 1 gramm-molekulalardagi molekulalar soni tengdir. turli yo’llar bilan hisoblanib, bir gramm molekulada 6,02.1023 molekula borligi aniqlangan. o’zgarmas bu son avogadro soni deb ataladi va n harfi bilan belgilanadi. elementlarning gramm atomida ham n ta atom bo’ladi. element gramm atom massasining (a) avogadro soni n(a) ga nisbati atom massasini belgilaydi: avogadro qonunining yana bir muhim xulosasi bor: m(abs) =a/ n(a) avogadro qonuni 14 avogadro qonuni bir xil sharoitda olingan gazlarning teng hajmlaridagi molekulalar soni o’zaro teng. demak, gazlarning gramm-molekulalari hajmlari o’zaro tengdir. darhaqiqat, n. sh. da (00c va 760 mm da) har qanday gazning 1 gramm molekulasi 22,4 l hajmni egallaydi. bu hajm gazlarning gramm molekulyar (molyar) hajmi deyiladi. gazning molyar hajmi –bu moda hajmining shu moddaning mitqdoriga nisbatidir: bu erda vm-gazning molyar hajmi; v-sistemadagi moddaning hajmi; n-sistemadagi moddaning miqdori. gazsimon moddalarning molyar massalari …

4 / 19

. bir gaz muayyan massasining xuddi shunday hajmdagi ikkinchi gaz massasiga nisbati birinchi gazning ikkinnchi gazga nisbatan zichligi deyoiladi va u d harfi bilan belgilanadi: bundan: m1 = m2d gazsimon moddalarning molyar massalari aniqlash. odatda gazning zichligi eng engil gaz – vodorodga nisbatan (dn2 ) aniqlanadi vodorodning molyar massasi 2g/molga teng, shu sababli m=2dh2 moddaning gaz holatidagi molr massasi uning vodord byichaligining ikkiga ko`paytirilganiga teng. ko`pincha gazning zichligi havoga nisbatan aniqlanadi. havoning o`rtacha molyar massasi 29 ga teng. bunda molyar massa ushbu formladan aniqlanadi: m=2dhavo takrorlash uchun savol va topshiriqlar: kimyo faninig predmeti, uning halq xo`jaligidagi roli va ahamiyati haqida tushuncha bering. materiya nima? modda va jism nima? fizik xodisalarga misollar keltiring. kimyoviy hodisalarga misol keltiring. oddiy moddalarga misollar keltiring. murakkab moddalar keltiring. atom - molekulyar ta'limotning mazmuni qanday? image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.wmf image6.png image7.jpeg image8.png image9.png audio1.wav image10.gif image11.jpeg image12.wmf image13.jpeg image14.png image15.png image16.jpeg image17.png image18.wmf image19.png image20.png nh …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoning asosiy qonunlari"

slayd 1 2-ma’ruza mavzu: kimyoning asosiy qonunlari. reja: moddalar massalarining saqlanish qonuni tarkibning doimiylik qonuni. ekvivalentlar qonuni. karrali nisbatlar qonuni. avagadro qonuni va undan kelib chiqadigan xulosalar. 1 moddalar massalarining saqlanish qonuni moddalar massalarining saqlanish qonunini 1748 yilda rus olimi m.v. lomonosov hamda 1789 yilda fransuz olimi a. lavuaz’elar kashf qilgan. 1. massalar saqlanish qonuni. atom-molekulyar ta'limot asosida m.v.lomonosov quyidagi xulosaga keldi: «tabiatda sodir bo’ladigan har qanday o’zgarishning mohiyati shundan iboratki, biror jismdan qancha miqdorda kamaysa, ikkinchi jismga shuncha miqdorda qo’shiladi. demak, materiya bir joyda qancha kamaysa, ikkinchi joyda shuncha ko’payadi.» keyinchalik, olimlar tomonidan tajribalar asosida...

This file contains 19 pages in PPTX format (898.0 KB). To download "kimyoning asosiy qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoning asosiy qonunlari PPTX 19 pages Free download Telegram