nerv sistemasi ontogenezi

PPTX 30 pages 2.8 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

diapositiva 1 nerv sistemasi ontogenezi toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy pedagogika fakulteti 502b -guruh talabasi ibragimova durdona ontogenez bu shaxsning individual rivojlanish jarayoni. u urug'lantirilgan paytdan boshlanadi va organizmning o'limiga qadar davom etadi. odamlar va ko'plab hayvonlarning ontogenezi tug'ilish paytigacha davom etadigan prenatal ontogenez (embriogenez) va postnatal ontogenezga bo'linadi.tug'ilgandan keyin boshlanadi. xomilaning asab tizimi embrion hayotining dastlabki bosqichlarida rivojlana boshlaydi, tug'ilgandan keyingi birinchi yillarda rivojlanish davom etadi. embrionning dorsal qismidagi ektodermadan nerv plastinkasi, keyinchalik nerv trubkasi, so'ngra nerv naychasi hosil bo'ladi. bir haftalik embrion nerv naychasining og'iz qismi biroz kengaygan. rivojlanishning 3-haftasida asab naychasining bosh qismida uchta asosiy miya pufakchalari (oldingi, o'rta va orqa) hosil bo'ladi, ulardan miyaning asosiy bo'limlari rivojlanadi: oxirgi (prosencephalon), o'rta (mesencephalon) va. rombsimon miya (rhombencephalon). 4 haftalik embrion keyinchalik, oldingi va orqa miya pufaklari har biri ikkita bo'limga bo'linadi, natijada beshta miya pufagi hosil bo'ladi: oxirgi (telentsefalon), oraliq (diensefalon), o'rta (mezensefalon), orqa (metensefalon) va cho'zinchoq (miyelensefalon). 5 …

2 / 30

elib, erkaklarda uning vazni o'rtacha 1400 g, ayollarda esa - 1250 g. miya rivojlanishi geteroxrondir. avvalo, ushbu yosh bosqichida organizmning normal hayotiy faoliyati bog'liq bo'lgan nerv tuzilmalari rivojlanadi. funktsional yetuklikka, birinchi navbatda, tananing vegetativ funktsiyalarini tartibga soluvchi ustun, subkortikal va kortikal tuzilmalar erishadi. ushbu bo'limlarning rivojlanishi 2-4 yoshda kattalar miyasiga yaqinlashadi. homila ichi hayotning dastlabki uch oyida orqa miya orqa miya kanalining butun uzunligini egallaydi. keyinchalik umurtqa pog'onasi orqa miyadan tezroq o'sadi. shuning uchun orqa miyaning pastki uchi orqa miya kanalida ko'tariladi. yangi tug'ilgan bolada orqa miya pastki uchi iii bel umurtqasi darajasida, kattalarda - ii bel umurtqasi darajasida joylashgan yangi tug'ilgan chaqaloqda orqa miya massasi taxminan 5,5 g, 1 yoshli bolalarda - taxminan 10 g. 3 yoshga kelib, orqa miya massasi 13 g dan oshadi, 7 yoshda taxminan 19 g ga etadi. yangi tug'ilgan chaqaloqlarda markaziy kanal kattalarga qaraganda kengroqdir. uning bo’shlig’ining torayishi asosan 1-2- yilda bo’ladi, shuningdek, kulrang …

3 / 30

gan 5 oydan 11 oygacha bo'lgan davrda eng intensiv o'sadi. miyachaning kulrang va oq moddasi turlicha rivojlanadi. bolada kulrang moddaning o'sishi oq moddaga qaraganda nisbatan sekinroq. shunday qilib, neonatal davrdan 7 yoshgacha bo'lgan davrda kulrang moddalar miqdori taxminan 2 baravar, oq modda esa deyarli 5 barobar ortadi. miyachaning yadrolaridan tishli yadro boshqalarga qaraganda erta hosil bo'ladi. yangi tug'ilgan chaqaloqda u kattalarnikidan yuqoriroq, 5 yoshga kelib esa kattalar bilan bir xil darajada joylashgan. ko'prikning rivojlanishi miyacha oyoqchalarning shakllanishi, miyacha va markaziy asab tizimining boshqa qismlari o'rtasidagi aloqalarni o'rnatish bilan bog'liq. boladagi ko'prikning ichki tuzilishi kattalar bilan solishtirganda o'ziga xos xususiyatlarga ega emas. unda joylashgan nervlarning yadrolari tug'ilish vaqtida allaqachon shakllangan. bo’ladi o’rta miya uning shakli va tuzilishi kattalar bilan deyarli bir xil. ko'z-harakatlantiruvchi nervning yadrosi yaxshi rivojlangan. qizil yadro yaxshi rivojlangan.yangi tug'ilgan chaqaloqda qora modda yaxshi aniqlangan substansiya bo'lib, uning differensatsiyalangan hujayralari farqlanadi. ammo qora moddaning hujayralarining katta qismida xarakterli pigment …

4 / 30

q differensatsiyalashmagan, bu yangi tug'ilgan chaqaloqlarda va hayotning birinchi yilidagi bolalarda termoregulyatsiyaning noturg’unligiga olib keladi. kulrang bo’rtiqda hujayrali elementlarining differensatsiyasi eng oxirgi - 13-17 yoshda tugaydi. yarimsharlar po’stlog’i homila rivojlanishining 4-oyigacha miya yarim sharlari yuzasi silliq bo'lib, unda faqat kelajakdagi lateral egatlar qayd etiladi, bu faqat tug'ilish paytida hosil bo'ladi. tashqi kortikal qatlam ichki qismga qaraganda tezroq o'sib boradi, bu esa burmalar va jo'yaklarning shakllanishiga olib keladi. homila ichi rivojlanishning 5 oyligida asosiy egatlar hosil bo'ladi: lateral, markaziy, korpus kallosum, parietal-oksipital va shox. ikkilamchi egatlar 6 oydan keyin paydo bo'ladi. tug'iladigan vaqtga kelib, birlamchi va ikkilamchi egatlar yaxshi aniqlanadi va miya yarim sharlar po’stlog’i kattalardagi kabi tuzilishga ega. ammo egatlar va pushtalarning shakli va hajmining rivojlanishi, kichik yangi egatlar va pushtalarning shakllanishi tug'ilishdan keyin ham davom etadi. tug'ilgandan keyin miya yarim shar po’stlog’i tez rivojlanadi. 4 oygacha kulrang va oq moddalarning nisbati kattalardagi nisbatga yaqinlashadi.9-oyga kelib, po’stloqning dastlabki uchta qatlami …

5 / 30

aganda kechroq filogenetik jihatdan yangi hududlar rivojlanadi: frontal va pastki parietal (7-oyda), so'ngra temporo-parietal va parietal-oksipital. bolalardagi asab tizimining patologiyasi haqida gapirganda, umuman kasallikni emas, balki bolaning o'ziga xos yosh davrini yodda tutish kerak. turli yosh davrlarida asab tizimining ko'plab kasalliklarining chastotasi bir xil emas. bundan tashqari, bir xil kasalliklar bemorning yoshiga qarab sezilarli klinik farqlarga ega bo'lishi mumkin. nevrologik tekshiruv usullari ham bolaning yosh xususiyatlariga moslashtirilishi kerak. motor va aqliy funktsiyalarning shakllanishi odatdagi yoshdan orqada ham, oldinda ham bo'lishi mumkin. bu bolaning homila ichi rivojlanish sharoitiga, tug'ilish jarayoniga va neonatal davrga bog'liq. har bir alohida holatda, aqliy va motor funktsiyalarining kechikishining sababini aniqlash muhim: ular asab tizimining birlamchi shikastlanishi bilan bog'liqmi, ular interkurrent kasalliklarning natijasimi yoki pedagogik e'tiborsizlik deb ataladimi. bolaning normal rivojlanishining yosh bosqichlarini bilish nevrologik kasalliklarni erta tashxislash va bolaning neyropsik rivojlanishidagi og'ishlarning oldini olishga yordam beradi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.png image8.jpeg …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv sistemasi ontogenezi"

diapositiva 1 nerv sistemasi ontogenezi toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy pedagogika fakulteti 502b -guruh talabasi ibragimova durdona ontogenez bu shaxsning individual rivojlanish jarayoni. u urug'lantirilgan paytdan boshlanadi va organizmning o'limiga qadar davom etadi. odamlar va ko'plab hayvonlarning ontogenezi tug'ilish paytigacha davom etadigan prenatal ontogenez (embriogenez) va postnatal ontogenezga bo'linadi.tug'ilgandan keyin boshlanadi. xomilaning asab tizimi embrion hayotining dastlabki bosqichlarida rivojlana boshlaydi, tug'ilgandan keyingi birinchi yillarda rivojlanish davom etadi. embrionning dorsal qismidagi ektodermadan nerv plastinkasi, keyinchalik nerv trubkasi, so'ngra nerv naychasi hosil bo'ladi. bir haftalik embrion nerv naychasining og'iz qismi biroz kengaygan. ri...

This file contains 30 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "nerv sistemasi ontogenezi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv sistemasi ontogenezi PPTX 30 pages Free download Telegram