oliy nerv faoliyati fiziologiyasi

DOC 11 pages 64.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

11-mavzu. oliy nerv faoliyati fiziologiyasi reja: 1. oliy nerv faoliyati xakida tushuncha 2. oliy nerv faoliyati (onf) reflektor faoliyati. 3. shartli va shartsiz reflekslarni xosil bo'lishi moxiyati 4. xotira va uning fiziologik moxiyati 5. dinamik stereotipga, o'rganish, xulk-atvor va muxitga moslashish 6. tormozlanish xakida tushuncha va uning turlari. 7. organizmni tashki muxit bilan o'zaro ta'siri jarayonida shartli reflekslarni tormozlanish turlari. 8. uyku va uning fiziologik moxiyati. 9. oliy nerv faoliyatining tiplari va ularni sportdagi axamiyati. tayanch iboralar: birinchi signal sistemasi, dinamik stereotip, ikkinchi signal sistemasi, instinktlar, shartli reflekslar, shartsiz reflekslar. bosh miya yarim sharlarining po'stlokosti va po'stlok tuzilmalari mns-ning eng yukori bo'limi, ular reflektor reaksiyalarni, ya'ni reflekslarni ro'yobga chikishini ta'minlaydi, reflekslar xisobiga organizmni tashki muxit bilan murakkab o'zaro ta'sirini amalga oshiradi. 1863 yili birinchi marta bosh miya yarim sharlari po'stlog'ining tabiati reflektor xarakterga ega odamning axloki, xatti-xarakati reflektor moxiyatli ekanligi xakidagi tushunchani i.m.sechenov "bosh miya reflekslari" degan kitobida bayon etgan. …

2 / 11

akkab reflektor reaktsiyalar, ular po'stlokosti tuzilmalari (nimrang va ko'ndalang targ'il tana) va oralik miya (talamus va gipotalamus yadrolari) xisobiga namoyon bo'ladi. instinktlar organizmning xayotiy zarur, muxim extiyojlarini (oziklanish, ximoyalanish va ko'payish) kondirishi bilan bog'lik. shartli reflekslar - shaxsiy individual xayot davomida ortdirilgan, shartsiz reflekslar asosida xosil bo'ladigan reflekslardir. ular katta yarim sharlar po'stlog'i va po'stlokosti tuzilmalarining faoliyatlari xisobiga xosil bo'ladi. miya po'stlog'i va po'stlokosti tuzilmalarining faoliyatlari 3 asosiy tamoyilga asoslangan:determinizm - organizmning xar bir faoliyatini ro'yobga chikishi albatta sababli bo'ladi. 1) miya po'stlog'i va po'stlokosti tuzilmalariga vaktinchalik yangi nerv 2) alokalarini xosil kilish xos. 3) miya po'stlog'ining impulslarini taxlil va sintez kilish faoliyati 4) ulardagi ko'zg'alish va tormozlanish jarayonlarini murakkab 5) o'zaro munosabatlari xisobiga amalga oshadi. katta yarim sharlar po'stlog'ining taxlil kilish faoliyati xisobiga odamlar murakkab xodisalarni, narsalarni, jismlarni oddiyrok kismlarga ajratadi. miya po'stlog'ining sintezlash faoliyati odamlarga xodisa va jism, narsalarni bir butunligicha va uni kandayligini, nima uchun sodir bo'lganligini …

3 / 11

adi nasldan naslga o'tadi mustakil o'rgatilmasdan i avtomatik o'z o'zidan ro'yobga chikadi. umrning oxirigacha ro'yobga chikadi ! xayotiy zarur biologik kimmatli omillar ta'sirida ro'yobga chikadi murakkab shartsiz reflekslar-instinktlar. xar bir shartsiz reflekslar ixtisoslashgan retseptorlarga xos omillar ta'sir etishidan xosil bo'ladi. shartli reflekslar orttirilgan reaktsiya vaktinchalik sodir bo'ladi. shaxsiy reflekslar yangi refleks yoylari xosil bo'ladi. mns etakchi bo'limlari miya po'stlog'i va po'stlokosti tuzilmalari orkali amalga oshiriladi. nasldan naslga deyarli o'tmaydi. mashk o'rganish asosida xosil bo'ladi. mustaxkam emas tez so'nadi, yo'koladi. moslashish axamiyatiga ega shartsiz va shartli omillarni takroran ta'sir etishidan xosil bo'ladi.shartli reflekslar dinamik stereotiddir. shartli reflekslar turli omillar ta'sirida xosil bo'ladi.onf asosiy o'rganish usullaridan biri shartli reflekslarni xosil kilish usuli. shartli reflekslarni xosil kilish koidalari: 1) indefferent - farksiz omillar bilan bir vaktda ta'sir etishi. 2) indifferent yoki farksiz ya'ni shartli omil ta'siri shartsiz omil ta'siridan biroz avval boshlanishi zarur. shartli reflekslarni xosil bo'lishiga kuyidagi omillar (sharoit) ta'sir etadi: 1) …

4 / 11

i) ta'sirlanganda 6) bosh miya yarim sharlar po'stlog'iga o'tkaziladigan elektr impulslar kayd etiladi. 7) mikroelektrod usuli - mikroelektrod (soch tolasidek ingichkaorganik shishadan yasalgan) nayma (3 mks) elektrolid bilan to'ldiriladi va bir neyronga kiritiladi. bu usul mnsning ayrim neyronining elektrfaolligini o'rganish imkonini beradi bu usul yordamida neyronning tinchlik membrana potentsiali sinaps keti ko'zg'atuvchi va tormozlovchi potentsiallari kayd etiladi. 1) molekulyar biologiya usuli - shartli reflekslarni xosil bulishida 2) dnk rnk boshka moddalarni axamiyati o'rganiladi. 3) mns turli kismlarini kesib olib tashlash va mexanik elektrik 4) (muzlatish, ultratovush rentgen nurlari) bilan ta'sir etish orkali xamda 5) elektroshok yoki uyku moddalari ta'sirida shartli reflektor faoliyatnio'zgarishi kuzatiladi. shartli reflekslarni bir necha komponentlari mavjud: masalan, ximoya shartli reflekslari elektr toki bilan ta'sirlanishida nafas tizimlari o'zgaradi (yurak ishi tezlashadi, arteriya bosimi oshadi chunki simpato-adrenal tizimsi orkali konga adrenalin ajraladi, u nafas tezligi va chukurligini, metabolik o'zgarishni ro'yobga chikaradi). i.p.pavlov ta'limotiga ko'ra shartli reflekslar xosil bo'lganda shartsiz …

5 / 11

- organizmning ma'lumotlarni kabul kilish, ularni saklash va kaytarish takrorlash ularni tajribalarda kullash kobiliyatidir. xotiraning biologik axamiyati - ma'lumotlarni to'plash, saklash, ongda kaytarish va ularni tiklash neyronlar turining umumiy xususiyatidir. ma'lumotlarni xammasi xotirada saklanmaydi. ular saralanadi va juda oz kismi saklanadi. ma'lumotlar saklanadi xam, xotiradan chikadi xam. xotira murakkab ruxiy jarayon u tashki muxit xakidagi ma'lumotlarni eslab kolish, ularni xotirada saklash so'z orkali ifodalashdan xam iborat. xotira turlari 1) xarakatlar xotirasi, 2) sezish xotirasi, 3) xayajonlanish tasavvur xotirasi, 4) mantikiy xotira. xarakat xotirasi xarakatlanish bilan bog'lik. xayotiy extiyoj bilan bog'lik bu'lgan xatti-xarakatlar xotirada koladi, saklanadi va takomillashadi. sportchilarda xarakat xotirasi yaxshi rivojlangan bo'ladi. xayajonlanish xotirasida kuchli omillar ta'siridagi ko'rkuv, og'rik, vajoxat kabi salbiy reaktsiyalar saklanadi. xayajonlanish xotirasi -ko'rganlarni eshitganlarni, xidlar xotirada saklab kolishdir.mantikiy xotira - tafakkur nutk bilan bog'lik. xotira davomiyligi bo'yicha: 1) kiska muddatli xotira (1 msek); 2) bir necha sekdan bir necha soatli xotira; 3) uzok muddatli xotira …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliy nerv faoliyati fiziologiyasi"

11-mavzu. oliy nerv faoliyati fiziologiyasi reja: 1. oliy nerv faoliyati xakida tushuncha 2. oliy nerv faoliyati (onf) reflektor faoliyati. 3. shartli va shartsiz reflekslarni xosil bo'lishi moxiyati 4. xotira va uning fiziologik moxiyati 5. dinamik stereotipga, o'rganish, xulk-atvor va muxitga moslashish 6. tormozlanish xakida tushuncha va uning turlari. 7. organizmni tashki muxit bilan o'zaro ta'siri jarayonida shartli reflekslarni tormozlanish turlari. 8. uyku va uning fiziologik moxiyati. 9. oliy nerv faoliyatining tiplari va ularni sportdagi axamiyati. tayanch iboralar: birinchi signal sistemasi, dinamik stereotip, ikkinchi signal sistemasi, instinktlar, shartli reflekslar, shartsiz reflekslar. bosh miya yarim sharlarining po'stlokosti va po'stlok tuzilmalari mns-ning eng yukori bo'li...

This file contains 11 pages in DOC format (64.5 KB). To download "oliy nerv faoliyati fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oliy nerv faoliyati fiziologiya… DOC 11 pages Free download Telegram