detallarga o’lcham qo’yish usullari va belgilari

DOCX 13 pages 336.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 336.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o`zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi mavzu: detallarga o’lcham qo’yish usullari va belgilari reja: 1. o’lchash asboblari va ularning ishlatilishi 2. detallarni oddiy o‘lchov asboblari yordamida o‘lchash o`zbekiston respublikasining “ta’lim to`g`risida” gi qonuni va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” yuksak umumiy madaniyatga, kasb–hunar ko`nikmalariga, ijodiy va ijtimoiy faollikka, mantiqiy mushohada qilish hamda ijtimoiy hayotdagi muammolarning oqilona echimlarini topish mahoratiga ega bo`lgan, istiqbol vazifalarini odilona baholay oladigan kadrlar yangi avlodini shakllantirish, shuningdek, har tomonlama barkamol, ta’lim va kasb–hunar dasturlarini ongli ravishda mukammal o`zlashtirgan, mas’uliyatli fuqarolarni tarbiyalashni nazarda tutgan pedagogik g`oyani ilgari suradi. istiqlol tufayli o`zining mustaqil taraqqiyot yo`lidan borayotgan jamiyatimiz kun sayin demokratlashib, davlat, jamiyat va shaxs munosabatlari tobora ko`proq mantiqiy mushohada qilish tamoyillariga asoslanmoqda. ta’lim tizimi oldidagi davlat buyurtmasi o`zbekiston respublikasi “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning asosiy g`oyalarida o`z aksini topgan. jamiyat rivojlanishining hozirgi bosqichida barkamol insonni tarbiyalash eng asosiy, kechiktirib bo`lmaydigan muhim vazifalardan biridir. prezidentimiz islom karimov ta’kidlaganidek: “sog`lom avlodni tarbiyalash buyuk …

2 / 13

tadbiq qilishga qaratildi. jamiyatimizdagi fuqarolar tafakkurini yangilash, milliy o`zlikni anglash, milliy va umumbashariy qadriyatlarni o`zlashtirish orqali, o`quvchilarning iste’dodlari, qobiliyatlarini tadqiq etish, estetik tafakkurini shakllantirish va rivojlantirish davlat umummilliy siyosati darajasidagi masalalardan biri sifatida belgilab berilishi yosh avlodni har tomonlama kamol toptirish uchun ta’lim–tarbiyaning barcha sohalarida, ularning omillari va vositalarini ishga solishni taqozo etmoqda. o`zbekiston respublikasi prezidenti islom karimov shaxsning ma’naviy sifatlariga, ularni tarbiyalash ijtimoiy va insonparvarlik ahamiyatiga alohida e’tibor berib: “biron–bir jamiyat ma’naviy imkoniyatlarini, odamlar ongida ma’naviy va axloqiy qadriyatlarni rivojlantirmay hamda mustahkamlamay turib o`z istiqbolini tasavvur eta olmaydi” – deb alohida ta’kidlaydi. hozirgi zamon chizmalarini chizmachilik qoidalarini bilgan va chizmalarni bajarishda qabul qilgan shrtliklardan xabardor bo`lgan kishilargina to`la tushinishlari mumkin. jaxonda ishlab chiqariladigan barcha sanoat mahsulotlari, shuningdek o`zbekiston poytaxtida yani toshkentdagi aviyasozlik zavodida ishlab chiqarilayotgan il-86 rusumli samaliyotlar, toshkent traktor zavodidan chiqayotgan paxta terish mashinalari, asakadagi avtomabil zavodidan chiqarilayotgan 10 ga aqin, ya`ni “damas”, “nexsiya”, “matiz”, va boshqa rusumli …

3 / 13

iy miqdorga va belgiga ega bo‘lgan yoki ma’lum qonun bilan o‘zgartirib turuvchi xato sistematik xato deyiladi. bunda o‘lchash asbobini noto‘g‘ri sozlash oqibatida kelib chiqadi va asboni to‘g‘ri sozlagandan keyin bu xatoni bartaraf qilish mumkin bo‘ladi. o‘lchovchining o‘lchash davridagi xatosi, o‘lchash paytidagi daraja tartibining o‘zgarishi tasodifiy xato kelishiga sabab bo‘ladi. bunday xatoni ko‘p marta o‘lchash, asbobdan to‘g‘ri foydalanish orqali bartaraf etish mumkin. o‘lchash. o‘lchash o‘lchangan kattalikni o‘lchash birligi deb qabul qilingan boshqa bir birlik bilan solishtirishdan iborat. shunda hosil bulagn tafovut o‘lchash xatoligini keltirib chiqaradi. o‘lchash vositalariga qarab, ikki xil o‘lchash mavjudligi aniqlanadi: 1. mutloq (absolyut) o‘lchash usuli. bundan o‘lchangan mikdorning kiymati bevosita o‘lchash asbobining darajalangan (shkalasi) chizig‘idan olinadi. bunda detalni masshtabli chizg‘ich, shtangensirku, mikrometr va burchak o‘lchagich bilan o‘lchash misol bo‘la oladi. 2. nisbiy o‘lchash usuli. bu yerda o‘lchangan miqdor algebraik o‘lchash yo‘li bilan oldindan belgilangan o‘lchamdan qanchalik chetga chiqqanligi aniqlanadi. har xil indikatorlar, optimetrlar, o‘ta sezgir va aniq o‘lchash …

4 / 13

hamlari o‘lchanadi. bunday asboblar bilan o‘lchash 0,1 mm aniqlikkacha imkon beradi. 3-chizma. juda aniq o‘lchash uchun yanada takomillashgan o‘lchash asboblari shtangesirkul, mikrometr, rezba mikrometri kabi o‘lchagichlardan foydalaniladi. 4. shtangensirkul (4-chizma). amaliyotda o‘lchash asboblari ichida keng tarqalganlardan biri shtangensrkul hisoblanadi. uning o‘lchash aniqligi amaliyotda 0,1 mm, 0,05 va 0,08 mm gacha aniqlikda o‘lchanadigan qilib tayyorlanadi. shtangensirkul millimetrlardan bo‘linmalangan ikkita jag‘li shtanga 1, noniusli ramka 2, vint 3, chuqurlikni o‘lchaydiga 4 bo‘laklardan iborat. shtangensirkulning yuqorigi jag‘lar bilan detalning ingichka, pastki jag‘lar bilan tashqi o‘lchamlarini o‘lchashga muljallangan. shtangensirkullranda o‘lchash aniqligi asosan noniusga bogliq va shkala o‘lchov birligining noniusi bo‘linish soniga nisbatan 1:n bilan aniqlanadi. 4-chizma shtanga shkalasining o‘lchov birligi shtangesirkullarning barcha konstruksiyalarida 1mm ga teng, noniusdagi birliklar qiymati turlicha bo‘ladi. agar noniusda 10 bo‘linma bo‘lsa, o‘lchash aniqligi 1:10, ya’ni 0,1 mm bo‘ladi. noniusning nol bo‘linmasi shtangadagi bo‘linmaga to‘g‘ri kelmasa, shtangadagi noniusning nol bo‘linmasigacha bo‘lgan butun soni olinadi va nonius bilan shtanganing qaysi bo‘linmalari …

5 / 13

tervali baraban konus qismining diametriga bog‘liq. mikrometrning barabani bir vaqtda ikki xil, o‘z uqi bo‘yicha aylana va ilgarilanma harakat qiladi. baraban bir marta to‘la aylanganda o‘q bo‘yicha 0, 5 mm ga suriladi. shunday qilib, baraban noniusning bir bo‘linmasiga burilganda 0, 5 mm ning 1:50 qismiga yoki 0,01 mm ga suriladi. bu mikdor mikrometrning o‘lchash aniqligini bildiradi. detalni o‘lchash jarayonida noniusni baraban mikrometr tanasidagi 15 mm dan bir oz o‘tgan va noniusning 37-bo‘linmasi tanadagi chiziq to‘g‘risiga to‘g‘ri kelsa, o‘lcham 15, 37 mm bo‘ladi. 6. rezba mikrometri (6-chizma) bilan detallarning rezbali qismlarini o‘lchashda foydalaniladi. oddiy mikrometrning mikrometrik vintli va tovoni rezbalarni o‘lchaydigan asboblar bilan almashtiriladi. detalarni turli asboblar bilan o‘lchash. 6-chizma chiziqli o‘lchamlarni o‘lchash. stakan deb ataladigan detalning balandligi va undagi chuqurligini oddiy chizg‘ich bilan o‘lchash mumkin (7-chizma). detalning tubi qalinligini balandligi h dan chuqurligi h1 ni ayirish ya’ni h-h1=h2 orqali aniqlash mumkin. detalning devor qalinligini uning tashqi va ichki diametrlari (d1-d) …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "detallarga o’lcham qo’yish usullari va belgilari"

o`zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi mavzu: detallarga o’lcham qo’yish usullari va belgilari reja: 1. o’lchash asboblari va ularning ishlatilishi 2. detallarni oddiy o‘lchov asboblari yordamida o‘lchash o`zbekiston respublikasining “ta’lim to`g`risida” gi qonuni va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” yuksak umumiy madaniyatga, kasb–hunar ko`nikmalariga, ijodiy va ijtimoiy faollikka, mantiqiy mushohada qilish hamda ijtimoiy hayotdagi muammolarning oqilona echimlarini topish mahoratiga ega bo`lgan, istiqbol vazifalarini odilona baholay oladigan kadrlar yangi avlodini shakllantirish, shuningdek, har tomonlama barkamol, ta’lim va kasb–hunar dasturlarini ongli ravishda mukammal o`zlashtirgan, mas’uliyatli fuqarolarni tarbiyalashni nazarda tutgan pedagogik g`oyani ilgari suradi. istiq...

This file contains 13 pages in DOCX format (336.1 KB). To download "detallarga o’lcham qo’yish usullari va belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: detallarga o’lcham qo’yish usul… DOCX 13 pages Free download Telegram