ekomonitoringning nazariy va uslubiy asoslari

DOCX 9 pages 34.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.0 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: garbologiya( chiqindishunoslik ) to’g’risida reja: 1. ekomonitoringning nazariy va uslubiy asoslari 2. chiqindishunoslik 3. foydalanilgan adabiyotlar atrof-muhit monitoringi atrof-muhitni muhofaza qilish va umuman atrof-muhitni boshqarishning ajralmas tarkibiy qismlaridan biridir. ekologiya va turdosh fanlar boʻyicha mustaqil ilmiy yoʻnalish sifatida 1970-yillarning boshida shakllana boshladi. birinchi marta 1972 yilda bmtning atrof-muhit bo'yicha stokgolm konferentsiyasida (1972 yil 5-16 iyun) "atrof-muhit monitoringi" tushunchasi r. munn tomonidan kiritilgan. anjumanda global monitoring tizimini qurishning asosiy tamoyillari tasdiqlandi, bir qator biosfera kuzatuv stansiyalarini tashkil etish tavsiya etildi, bmtning xalqaro atrof-muhit monitoringi tizimini rivojlantirish bo‘yicha vazifalari belgilandi. oldindan tayyorlangan dasturga muvofiq ma'lum maqsadlarda tabiiy muhitning bir yoki bir nechta elementlarini (eea) makon va vaqt ichida takroriy kuzatish tizimini monitoring deb atash taklif qilindi. bunday tizimni yaratish bo'yicha birinchi takliflar atrof-muhit muammolari bo'yicha ilmiy qo'mita (scope) maxsus komissiyasi mutaxassislari tomonidan 1971 yilda ishlab chiqilgan. ushbu tizimga havolalar stokgolm konferentsiyasi tavsiyalarida mavjud. shuningdek, ustuvor ifloslantiruvchi moddalar va ularning manbalari ro'yxatining …

2 / 9

kontseptsiyasida 1 monitoring inson faoliyati ta'sirida biosferaning holatidagi o'zgarishlarni (va birinchi navbatda, ifloslanishini) aniqlash imkonini beruvchi kuzatishlar tizimidir, ya'ni. bu atrof-muhitdagi antropogen o'zgarishlarni kuzatish. bunday tizimni yaratishdan asosiy maqsad insonning tabiatga ta’sirining salbiy oqibatlarining oldini olishdan iborat. ushbu maqsadga erishish uchun quyidagilar zarur: • ta'sir manbalarini, shuningdek, antropogen o'zgarishlar sabablarini aniqlash • tabiiy muhitning haqiqiy holatini baholash • o'zgarish tendentsiyalarini aniqlash, biosferaning kelajakdagi holatini bashorat qilish va baholash tabiiy muhit holatini monitoring qilish axborot tizimining universal sxemasi butun tizim uchun ham, ushbu tizimga kiritilgan har qanday geofizik xizmat uchun ham mos keladi (gidrometeorologiya xizmati yoki ifloslanishni kuzatish tizimi - ifloslanishni kuzatish yoki biosferadagi antropogen o'zgarishlarni kuzatish). ). ifloslanish monitoringi tabiiy muhit holatini monitoring qilish tizimining asosiy elementi bo'lganligi sababli, biz bu haqda batafsilroq to'xtalamiz. bloki «nablyudeniya» i «prognoz sostoyaniya» tesno svyazani mejdu soboy, poskolku prognozirovanie vozmojno lish na osnove reprezentativnoy informatsii o fakticheskom sostoyanii okrujayushey sredi (pryamaya svyaz). postroenie prognoza, …

3 / 9

da tutadi. boshqa tomondan, prognozning yo'nalishi ko'p jihatdan kuzatuv tarmog'ining tuzilishi va tarkibini aniqlashi kerak (teskari aloqa). otsenka sushestvuyushego i prognoziruemogo sostoyaniy komponentov prirodnoy sredi pozvolyaet utochnit trebovaniya k podsisteme nablyudeniy. eto yavlyaetsya nauchnim obosnovaniem monitoringa (ego sostava i strukturi seti nablyudeniy). tabiiy muhit tarkibiy qismlarining mavjud va bashorat qilingan holatini baholash kuzatish quyi tizimiga qo'yiladigan talablarni aniqlashtirish imkonini beradi. bu monitoringning ilmiy asoslanishi (uning tarkibi va kuzatuv tarmog'ining tuzilishi). nablyudeniya za sostoyaniem okrujayushey sredi vklyuchayut nablyudeniya: za istochnikami vozdeystviya (v tom chisle istochnikami zagryazneniy), faktorami vozdeystviya (zagryazneniyami, izlucheniyami i t.p.), sostoyaniem elementov biosferi (otklikami jivix organizmov na vozdeystvie), izmeneniem ix strukturnix i funktsionalnix pokazateley. otmetim, chto dlya etogo neobxodimo nalichie ili poluchenie dannix o pervonachalnom, ili fonovom, sostoyanii elementov biosferi. fonoviy monitoring prirodnix sred yavlyaetsya neot'emlemoy sostavnoy chastyu obshey sistemi monitoringa. on pozvolyaet provesti sopostavlenie tekushego sostoyaniya pts i otsenit ix tendentsiyu k vosstanovleniyu i degradatsii. atrof-muhit holatini kuzatish …

4 / 9

itoring okrujayushey sredi rassmatrivaetsya kak sistema s naborom raznoobraznix moduley, obespechivayushix sbor i obrabotku informatsii, poluchennoy v vibrannom prostranstvennovremennom pole, dalneyshuyu interpretatsiyu materiala, modelirovanie, prognoz i prinyatie upravlencheskix resheniy. sravnivaya privedennie vishe opredeleniya, mojno videt, chto za proshedshie 30 let funktsii monitoringa sushestvenno rasshirilis. odnako glavnoe sostoit v tom, chto sam po sebe monitoring ne vklyuchaet funktsii po upravleniyu kachestvom okrujayushey sredi, a slujit istochnikom informatsii dlya upravlencheskix resheniy i ekspertizi. bugungi kunda atrof-muhit monitoringi tanlangan fazoviy va vaqtinchalik sohada olingan ma'lumotlarni to'plash va qayta ishlash, materialni keyingi talqin qilish, modellashtirish, prognozlash va boshqaruv qarorlarini ta'minlaydigan turli xil modullar majmuasiga ega tizim sifatida qaraladi. yuqoridagi ta’riflarni solishtirsak, keyingi 30 yil ichida monitoring funktsiyalari sezilarli darajada kengayganini ko‘rish mumkin. biroq, asosiysi, monitoringning o'zi atrof-muhit sifatini boshqarish funktsiyalarini o'z ichiga olmaydi, balki boshqaruv qarorlari va ekspertiza uchun axborot manbai bo'lib xizmat qiladi. takim obrazom, monitoring yavlyaetsya mnogotselevoy informatsionnoy sistemoy, bazoy dlya upravleniya …

5 / 9

aniqlash; • ularning ta'sirini baholash; • salbiy ta'sirlar va favqulodda vaziyatlarni modellashtirish va prognozlash. ob'ekti monitoringa — chashe vsego slojnie sistemi i yavleniya (naprimer, prirodnie resursi, ekologicheskoe sostoyanie geosredi, klimat, zdorove, sredstva massovoy informatsii i pr.). v tselom k slojnim sistemam otnosyat sostavnie ob'ekti, chasti kotorix mojno rassmatrivat kak sistemi, zakonomerno ob'edinennie v edinoe tseloe v sootvetstvii s opredelennimi printsipami ili svyazannie mejdu soboy zadannimi otnosheniyami; eti sistemi (sostavnie chasti slojnoy sistemi) tesno vzai mosvyazani s vneshney sredoy. ob'ekti monitoringa, prinadlejashie razlichnim sferam deyatelnosti, xarakterizuet obshee svoystvoix dinamichnost (smena sostoyaniy). ob'ektlarni kuzatish – ko'pincha murakkab tizimlar va hodisalar (masalan, tabiiy resurslar, geomuhitning ekologik holati, iqlim, sog'liq, ommaviy axborot vositalari va boshqalar). umuman olganda, murakkab tizimlarga kompozitsion ob'ektlar kiradi, ularning qismlari tabiiy ravishda ma'lum tamoyillarga muvofiq yagona bir butunga birlashtirilgan yoki belgilangan munosabatlar bilan o'zaro bog'langan tizimlar sifatida qaralishi mumkin; bu tizimlar (murakkab tizimning tarkibiy qismlari) tashqi muhit bilan chambarchas bog'langan. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekomonitoringning nazariy va uslubiy asoslari"

mavzu: garbologiya( chiqindishunoslik ) to’g’risida reja: 1. ekomonitoringning nazariy va uslubiy asoslari 2. chiqindishunoslik 3. foydalanilgan adabiyotlar atrof-muhit monitoringi atrof-muhitni muhofaza qilish va umuman atrof-muhitni boshqarishning ajralmas tarkibiy qismlaridan biridir. ekologiya va turdosh fanlar boʻyicha mustaqil ilmiy yoʻnalish sifatida 1970-yillarning boshida shakllana boshladi. birinchi marta 1972 yilda bmtning atrof-muhit bo'yicha stokgolm konferentsiyasida (1972 yil 5-16 iyun) "atrof-muhit monitoringi" tushunchasi r. munn tomonidan kiritilgan. anjumanda global monitoring tizimini qurishning asosiy tamoyillari tasdiqlandi, bir qator biosfera kuzatuv stansiyalarini tashkil etish tavsiya etildi, bmtning xalqaro atrof-muhit monitoringi tizimini rivojlantirish bo‘yicha ...

This file contains 9 pages in DOCX format (34.0 KB). To download "ekomonitoringning nazariy va uslubiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekomonitoringning nazariy va us… DOCX 9 pages Free download Telegram