yashovchilar

PPTX 17 pages 1.5 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

chirchiq davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo‘nalishi 21/1-guruh talabasi jumamurodova gullola mavzu: suvda ham quruqda yashovchilar quruqlikka chiqish sabablari va moslanish xususiyatlari reja: suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfiga umumiy tasnif. suvda hamda quruqlikda yashovchilarning ichki va tashqi tuzilishi suvda hamda quruqlikda yashovchilarning xilma-xilligi. suvda hamda quruqlikda yashovchilarning kelib chiqish evalutsiyasi suvda va quruqda yashovchilar yoki amfibiyalar xali suv muxiti bilan anchagina aloqasini saqlab qolgan birinshi quruqlikka chiqqan umurtqali hayvonlardir. aksariyat ko`pchilik turlarining tuxumlari qattiq po’st bilan qoplangan va faqat suvda rivojlanadi. lichinkalari (itbalig’i) faqat suvda yashaydi. xayot davomida ular o`z boshidan metamorfoz davrini o`tkazadi, ya’ni itbaliqdan quruqlikda yashaydigan xolga aylanadi. buning natijasida jabra yo`qolib, uning o`rniga o’pka xosil bo`ladi, oyoqlar rivojlanadi. (amphibia) — suvdan quruqlikda yashashga oʻtgan dastlabki umurtqali hayvonlar sinfi. quruqlikda yashashga oʻtish bilan suvda va quruqlikda yashovchilarning tuzilishi balikdarga nisbatan takomillashgan, xususan, skeletning tayanch vazifasini bajarishga oʻshii bilan uzun naysimon suyaklar paydoboʻlishi oyoqlarning vujudga kelishiga sabab …

2 / 17

m bu dumsiz amfibiyalardir, ular uzun orqa oyoqlarining yordamida, quruqlikka sakrab yurishga moslashgan bo’lib, hamma materiklarga tarqalgandir. tipik vakillari: triton, salamandra bo’lmish birmuncha primitivroq dumli amfibiyalar ancha kam uchraydi va faqat shimoliy yarim sharda (150 ga yaqin turi) tarqalgan. nihoyat uchinchi turkum oyoqsizlardir bu turkumning turlari juda oz (50 tacha) bo’lib unga faqat tropik chervyagalar kiradi, chervyagalar juda qadimgi kosali (panstirli) amfibiyalarning erni kovlab hayot kechirishga layoqatlanganligi orqasida hozirgi zamonga qadar yashab qolgan qoldiqlari bo’lsa ajab emas. nerv sistemasi. bosh miyasi ancha progressiv belgilari bilan xarakatlanadi. oldingi miya yarim sharlari ancha katta va bir-biridan to’liq ajralgan. miya yarim sharlarining tagi, yon tomonlari va qopqog`i miya moddasidan tuzilgan. o’rta miya nisbatan kichik, miyacha juda mayda. bosh miyadan 10 juft bosh nervlar chiqadi. orqa miya yaxshi rivojlangan yelka va shanov chigallarini xosil qiladi. bular oyoqlarini idora qilib turadi. sezuv organlari progressiv taraqqiy etgan. amfibiyalarda ichki quloq murakkablashadi va o’rta quloq bo’shlig’i xosil …

3 / 17

ladi, u oshqozonga o`tadi. ichak baliqlarining ichagiga nisbatan ancha uzun. katta jigarining o`t pufagi va oshqozon osti bezining chiqarish yo’llari ichakning oldingi qismiga ochiladi. ichakning keyingi qismi to’g’ri ichak kloakaga ochiladi. qon aylanish sistemasi. baqaning yuragi hamma amfibiyalardagi singari uch kamerali bo`ladi, ikkita yurak qorinchasi bilan bitta umumiy teshik orqali tutashadi. o`ng yurak bo’lmasi bilan venoz sinusi tutashadi, yurak qorinchasidan keyin arterial konus joylashadi. baqalarning arterial konusidan uch juft arterial yoylari chiqadi. birinchi jufti baliqlarning jabraga olib keluvshi arteriyalarining birinchi juftiga gomolog bo`lib, uyqu arteriyasi deyiladi va arterial qonni bosh qismiga olib boradi. uyqu arteriyasi aoterial konusining qorinli tomonidan chiqadi. ikkinchi juft chap va o`ng aorta yoylari deyiladi. bular ham arterial konusning qorinli tomonidan chiqadi va baliqlarning jabra arteriyalari ikkinchi juftiga gomologdir. aorta yoylaridan oldingi oyoqlarga arterial qon olib boruvchi umrov osti arteriyalari chiqadi. chap va o`ng aorta yoylari yurakdan pastroqda o`zaro qo`shilib, toq orqa aortasini xosil qiladi. orqa aorta …

4 / 17

quyiladi. yurak bo’limlarining qisqarishidan qon umumiy teshik orqali yurak qorinchasiga o`tadi. ayiruv organlari voyaga yetgan baqalarda tana buyrak-mezonefrosdan iborat. buyraklardan bir juft siydik yo’li chiqadi. siydik pufagi qisqarganda siydik yana kloakaga chiqariladi. erkaklarida juft urug’don bo’lsa-da, urug’ chiqarish yo’llari yo`q. urug’ kanali buyrakning oldingi qismii orqali o`tib vol’f kanaliga quyiladi. shunday qilib, vol’f kanali ham siydik yo’li ham urug’ yo’li vazifasini bajaradi. vol’f kanali kloakaga olishdan oldin kengayib urug’ pufagini xosil qiladi. tuxumdonlari ham juft bo`lib, tana bo`shlig`ida joylashadi. pishgan tuxum hujayralari tuxum yo’lining og’ziga tushadi. tuxum yo’llari kloakaga ochiladi. baqalarning urug’lanishi tashqi, ikralaridan lichinkalar-itbaliq chiqadi. lichinkalari faqat suvda yashaydi, jabra bilan nafas oladi. qonaylanish sistemasi baliqlarni qonaylanish sistemasiga o’xshash. yon chiziq organi bor, dum suzgich qanoti yordamida suzadi. keyin lichinka metamorfozga uchrab, uning organlari keskin o`zgaradi. beshbarmoqli oyoqlar xosil bo`ladi, dumlari yon chiziq organlari yo`qolib ketadi. jabralari yo`qolib, o’pka rivojlanadi va xokazo. devon davrining oxirlarida chuchuk suvlarda yashovshi shotka …

5 / 17

oqsiz va dumli amfibiyalar kelib chiqadi. e’tiboringiz uchun rahmat!!!! image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.png image9.jfif image10.jpg image11.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yashovchilar"

chirchiq davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo‘nalishi 21/1-guruh talabasi jumamurodova gullola mavzu: suvda ham quruqda yashovchilar quruqlikka chiqish sabablari va moslanish xususiyatlari reja: suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfiga umumiy tasnif. suvda hamda quruqlikda yashovchilarning ichki va tashqi tuzilishi suvda hamda quruqlikda yashovchilarning xilma-xilligi. suvda hamda quruqlikda yashovchilarning kelib chiqish evalutsiyasi suvda va quruqda yashovchilar yoki amfibiyalar xali suv muxiti bilan anchagina aloqasini saqlab qolgan birinshi quruqlikka chiqqan umurtqali hayvonlardir. aksariyat ko`pchilik turlarining tuxumlari qattiq po’st bilan qoplangan va faqat suvda rivojlanadi. lichinkalari (itbalig’i) faqat suvda yashaydi. xayot davomida ular o`z b...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "yashovchilar", click the Telegram button on the left.

Tags: yashovchilar PPTX 17 pages Free download Telegram