anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqa li hayvonlarning xususiyatlari

PPTX 19 pages 1.9 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

chirchiq davlat pedagogika universiteti tabii fanlar fakulteti biologi mavzu :anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarning harakterli hususiyatlari reja: anamniyalar kelib chiqishi va sistematikasi anamniyalar tashqi va ichki tuzilishi anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlar anamniyalar hayvonot dunyosi ikkita katta umurtqasizlar va xordalilar(umurtqalilar) tipigabo`linadi. umurtqalilar tipining o`zi sistematikaga aloqasi bo`lmagan ikkita katta guruhga bo`linadi. anamniyalar (anamnia) va amniotalar (amniota) guruhi. bu ikki guruh vakillarining yashash sharoiti, tuxumi, uning rivojlanishi, voyaga yetgan davrlaridagi farqlar yaqqol namoyon bo`ladi. quyida shunday farqlar bilan tanishib chiqamiz. 1. anamniyalar (anamnia) guruhi. bu guruhga to‘garak og‘izlilar, baliqlar va suvdahamda quruqlikda yashovchilar kiradi.2. amniotalar (amniota) guruhi. bu guruhga sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar kiradi. anamniyalar va amniotalar guruhlariga kiruvchi umurtqali hayvonlar bir – birlaridan quyidagi xususiyatlari bilan farq qiladi. to‘garak og‘izlilar, baliqlar va amfibiyalar tuzilishi va hayotiy jarayonlari jihatidan bir-biridan farq qilsada, lekin bir qator o‘xshash tomonlari ham bor, ana shu o'xshash tomonlarini hisobga olib ularni anamniyalar guruhiga kiritiladi anamniyalar …

2 / 19

o'tkazishlari bu ikkalamchi holat hisoblanadi. bu guruhga kiruvchi umurtqali hayvonlardan faqat kitsimonlar turkumining vakillari suv muhitida tirik tug‘ib ko'payadi. guruhning boshqa vakillarida esa urug`lanishi ichki, lichinkalik davri yo‘q, rivojlanishi metamorfozsiz o‘tadi. bu esa amniotalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarni birlamchi quruqlikda yashovchi umurtqali hayvonlar ekanligidan dalolat beradi. anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarning tuxumlari yopishqoq, yupqaparda bilan o‘ralgan bo‘ladi, amniotalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarning tuxumlari esa juda qattiq po‘st bilan o`ralgan bo‘lib, bu po‘st esa tuxumni atmosfera ta’sirida qurib qolishdan saqlaydi. tuxum po‘sti pergamentsimon yoki ohak shimib qattiqlashgan bo‘ladi. ikkala guruhga kiruvchi umurtqali hayvonlarda ham embrion dastlab faqat tuxumpardasi bilan o'ralgan holda, tuxum ichida rivojlanadi. anamniyalarda rivojlanishning keyingi davrlarida embrion tuxum pardasini yorib tashqariga, suvga chiqadi. lichinka dastlab tuxum sariqligi bilan oziqlanadi va jabra orqali nafas olib, rivojlanishini suvda davom ettiradi. amniotalarda esa rivojlanishning ilk davrlarida embrion atrofida tuxum yuzasidan halqasimon burma ko'tarilib chiqa boshlaydi. bu burma borgan sari kattalashib, embrionni o‘rab …

3 / 19

ning embrioni kichkina bo‘shliqda bo`lganligi uchun anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlar embrioni singari nafas ololmaydi va parchalanish mahsulotlarini ularga o'xshab tashqi muhit- ga chiqarib tashlay olmaydi. shuning uchun ham amniotalar guruhiga kiruvchi hayvonlar embrionida amnion pardasi hosil bo`lishi bilan bir vaqtda alohida embrion organi — allantois yoki embrion siydik pufagi (qovug`i) ham hosil bo`ladi. embrion siydik pufagi embrion ichagi keyingi qismining bo`rtib chi- qishidan hosilbo`ladi va kengayib, amnion bilan seroz parda orasidagi bo'shliqdan joy olgan katta pufakka aylanadi. embrion o'zidan ajraladigan parchalanish mahsulotlarini shu allontoisga chiqaradi. allantois embrion uchun nafas olish organi vazifasini bajaradi. chunki allantoisning tashqi devorlari qon tomirlariga boy bo`lib, seroz parda bilan qo'shilgan va allantois kapitlarlari ichidagi qon bilan tashqi muhit o‘rtasida tuxumning mayda-mayda teshikchali qattiq po'sti orqali gaz almashinadi. anamniyalar bilan amniotalar o'rtasidagi farqlar voyaga yetgan shakllarida hamkuzatiladi. anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarning terisi doimo nam bo`lib turadi, suv va gazni yaxshi o‘tkazadi, ko‘p hujayrali teri …

4 / 19

amarlari o‘q skeletiga kuchli birikadi. tana umurtqalari o‘z navbatida ko'krak va bel bo`limlariga ajraladi va qovurg‘alar ko'krak bo`limining skeletini tashkil qiladi, ular to‘sh suyagi bilan qo'shilib amniotalarga xos bo`lgan ko‘krak qafasini hosil qiladi. natijada ularning oldingi oyoqlari kuchli tayanchga ega bo`ladi. kamida ikkita umurtqadan tashkil topadigan dumg'aza chanoq bilan mahkam birikib, orqa oyoqqa katta tayanch bo`ladi. qovurg'alar umurtqa pog'onasiga ham to‘sh suyagiga ham harakatchan birikkanligisababli, amniotalarning ko‘krak qafasi kengayib torayadi. bu esa o'pkani kengayishiga va torayishiga sabab bo`ladi. amniotalarning qon aylanish va siydik-tanosil sistemalari ham ancha differensiallashgan. qon aylanish sistemasida yurak qorinchasi qisman bo`lsada, o'ng va chap bo`laklarga ajralgan hamda arterial stvol o‘pka arteriyalari bilan aorta yoyiga bo`linadi. bu esa arterial qon bilan venoz qonning alohida-alohida oqishiga sabab bo`lgan. siydik-tanosil sistemasida tana buyragining o'rniga chanoq buyragi hosil bo`ladi va shu buyrak ayiruv organi vazifasini bajaradi, tana buyragi esa volf nayi bilan birga tamomila yo‘qolib ketadi (urg‘ochilarida) yoki urug‘ chiqarish funksiyasini …

5 / 19

anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqa li hayvonlarning xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqa li hayvonlarning xususiyatlari"

chirchiq davlat pedagogika universiteti tabii fanlar fakulteti biologi mavzu :anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlarning harakterli hususiyatlari reja: anamniyalar kelib chiqishi va sistematikasi anamniyalar tashqi va ichki tuzilishi anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqali hayvonlar anamniyalar hayvonot dunyosi ikkita katta umurtqasizlar va xordalilar(umurtqalilar) tipigabo`linadi. umurtqalilar tipining o`zi sistematikaga aloqasi bo`lmagan ikkita katta guruhga bo`linadi. anamniyalar (anamnia) va amniotalar (amniota) guruhi. bu ikki guruh vakillarining yashash sharoiti, tuxumi, uning rivojlanishi, voyaga yetgan davrlaridagi farqlar yaqqol namoyon bo`ladi. quyida shunday farqlar bilan tanishib chiqamiz. 1. anamniyalar (anamnia) guruhi. bu guruhga to‘garak og‘izlilar, baliqlar va s...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "anamniyalar guruhiga kiruvchi umurtqa li hayvonlarning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: anamniyalar guruhiga kiruvchi u… PPTX 19 pages Free download Telegram