аpikomplekslar va infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari

PPTX 48 стр. 416,9 КБ Бесплатная загрузка

48 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 416,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 48

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 48

слайд 1 mavzu: аpikomplekslar va infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. reja: 1. аpikomplekslar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. 2. infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. аpikomplekslar (apicomplexa) tipi. bu tipga 5000 ga yaqin tur kirib, ularning hammasi umurtqasiz va umurtqali hayvonlarda, shu jumladan odamlarning turli ichki organlarida parazitlik qilib hayot kechiradi. shunga ko‘ra quyidagi xususiyatlarga ega, har xil muhit sharoitda yashaydi, xo‘jayinlarini almashtirib turish, jinssiz va jinsiy yo‘l bilan ko‘payish harakatlanish organoidlari, qisqaruvchi va ovqat hazm qiluvchi vakuolalari rivojlanmagan, himoya qobig‘iga o‘ralib spora hosil qiladi. apikomplekslar tipi 2 ta sinfga bo’linadi. perkinseylar (perkinsea) sporalilar (sporozoa) apikomplekslar tipidan sporalilar sinfiga kiruvchi vakillari mahsuldor hayvonlarda va odamlarda parazitlik qilib og‘ir kasalliklarni keltirib chiqaradi. sporalilar sinfi o‘z navbatida: gregarinalar (gregarinida) koksidiyalar (coccidiomorpha) turkumlariga bo‘linadi. kоksidiyalаr(coccidiomorpha) …

2 / 48

оnlаrning 10 dаn оrtiq turi qоrаmоllаrdа, 10 gа yaqin turi qo‘y vа echkilаrdа, 10 tа turi quyonlаrdа, 8 tа turi pаrrаndаlаrdа parazitlik qilishi аniqlаngаn. оdаmlаrdа hаm eimeria sardinae vа isospora urug‘i turlаri pаrаzitlik qilаdi. eymеriyalar eymerioz kasalligini vujudga keltiradi. kasallangan hayvonlarning ishtahasi pasayadi, o‘sishi susayadi, ich ketish, kamqonlik kuzatiladi, hayvon ozadi. hayvonlarni zich joylashtirish, binolarning zax bo‘lishi, eymeriyalar uchun qulay sharoitni vujudga keltiradi. hayvon eymeriozi odamga yuqmaydi. kasallangan hayvonlarni sulfamilamidlar, antibiotiklar, oltingugurt, furatselin va boshqa preparatlar bilan davolash hamda zoogigiyena qoidalariga rioya qilish kerak. toksoplazmalar odam va hayvonlarda toksoplazmoz kasalligini qo‘zg‘atadi. toksoplazmalar odamga ovqat mahsulotlari (go‘sht, sut, tuxum) va kasallangan uy hayvonlari (quyon, mushuk, it va boshqalar) orqali o‘tib, me'da-ichak yo‘llariga tushadi. parazitni dastlab 1908-yili fransuz olimlari nikol va manso kemiruvchilarda aniqlashgan parazitlar ichak devorlarini teshib, limfa va qon tomirlari orqali turli organlar (bosh miya, orqa miya, jigar, taloq, buyrak, mushak va bosh.) hujayralari sitoplazmasida rivojlanib, to‘qimalarni yallig‘lantiradi. odamlarning toksoplazmoz …

3 / 48

gliz olimi r. ross va italiyalik olim j. grassi aniqlashgan. odamlarda bezgakning asosan 4 ta turi parazitlik qiladi: plasmodium vivax-uch kunlik bezgak qo‘zg‘atuvchisi, ya'ni isitma har 48 soatdan keyin qaytarilib turadi. plasmodium malariae-to‘rt kunlik bezgak qo‘zg‘atuvchisi, ya'ni isitma har 72 soatdan keyin qaytarilib turadi. plasmodium falcipharum-24-48 soat oralab xuruj qilib turadigan va ko‘pincha juda og‘ir o‘tadigan tropik bezgak qo‘zg‘atuvchisidir. plasmodium ovale - uch kunlik bezgak qo‘zg‘atuvchisi, ya'ni isitma har 48 soatdan keyin qaytarilib turadi. bu bezgak qo‘zg‘atuvchisi juda kamdan-kam afrika va osiyo mamlakatlarida uchraydi. mustaqil davlatlar hamdo‘stligi mam-lakatlarida bu kasallikning qo‘zg‘atuvchisi bir marta 1924-yilda ufa shahrida uchragan. bu parazitning qo‘zg‘atuvchisi bilan zararlangan bezgak chivini odam qonini so‘rganida, chivin so‘lagida bo‘lgan sporozoitlar odam qoniga o‘tadi, qon orqali esa jigar va taloq to‘qimalariga kelib, ko‘paya boshlaydi yadrolari bir nechtaga bo‘linadi, so‘ngra yadro soniga qarab, sitoplazma ham o‘shanchaga ajraladi va parazitning navbatdagi avlodi-merozoitlar paydo bo‘ladi. keyinchalik, merozoitlar qizil qon tanachalariga kirib, gemoglobin plazmasi …

4 / 48

cha tushib qoladi. 1935-yilning o‘zida mazkur hududlarda 9 mln. kishi bezgak bilan kasallanganligi ma'lum. bu davrda odamlarning bezgak bilan kasallanishi, ayniqsa, afrika, janubiy amerika, osiyo va yevropadagi juda ko‘plab mamlakatlarda keng tarqalgan edi. 1930-yillarda faqatgina hindistonning o‘zida har yili 100 mln. dan ortiq kishi bezgak bilan kasallangan. hozirgi vaqtda anofeles avlodiga kiradigan chivinlarning 400 dan ortiq turlari mavjud bo‘lib, shulardan 25-30 ta turi bezgak kasalligi qo‘zg‘atuvchilarini tashuvchilari hisoblanadi. kasallik to‘satdan boshlanadi, bemorni isitma tutadi, junjiydi, qaltiraydi, keyin qaltirash bosilib, harorat ko‘tariladi (40-410c), bemor qizarib ketadi, nafas olishi qiyinlashadi, halloslaydi va boshi qattiq og‘riydi. so‘ngra harorat tez pasayib, bir maromga tushadi. shu payt bemor qattiq terlaydi, ertasiga o‘zini sog‘lom his qiladi. keyin yana isitma tutadi. isitma tutayotgan bemorning qoni tekshirilganda, bezgak plazmodiylarini topish mumkin. bezgak tutavergach, plazmodiylar qizil qon tanachalarini parchalashi sababli bemor kamqon bo‘lib qoladi, talog‘i va jigari kattalashadi, oq qon tanachalari ancha kamayadi. piroplazmidalar (piroplasmida) kenja turkumi. vakillari sutemizuvchilarning …

5 / 48

a ko‘tariladi, ular holsizlanadi, birinchi 2 kunda suti 40-60 % ga kamayadi, keyinchalik esa 80 % gacha kamayadi. hayvonlarning ishtahasi pasayadi, kavsh qaytarmay qo‘yadi, ichi ketadi, eritrositlari soni 1 mm kubda 2 mln gacha va gemoglobini 30 % gacha kamayadi. natijada, qoramollar kasallangandan 4-8 kun o‘tgandan keyin o‘ladi. ba’zan esa kasallangan mollar to‘satdan talog‘i yorilib ketib, 3-4 kunda o‘ladi. teyleridalar qoramollarning limfa hujayralarida, keyinchalik esa eritrositlarida parazitlik qiladi va teylerioz kasalligini qo‘zg‘atadi. teylerioz uy va yovvoyi kavsh qaytaruvchi hayvonlarning obligat transmissiv kasalligi hisoblanadi va chorvachilik xo‘jaliklariga katta zarar yetkazadi. teylerioz ham eng xavfli, o‘limga olib keladigan kasalliklardan hisoblanadi. kasallangan hayvonlarning 40-80 % o‘ladi. bu kasallik issiq iqlimli mamlakatlarda, shu jumladan, o‘zbekistonda ham chorva mollariga, birinchi navbatda, qoramollarga katta zarar yetkazadi. mdh da, shu jumladan o‘zbekistonda teyleriyalarning 7 ta turi uchraydi. eng xavflisi theileria annulata hisoblanadi. bu parazit markaziy osiyo respublikalarida ko‘p uchraydi. tarqatuvchisi hyalomma avlodiga mansub kanalar hisoblanadi. o‘zbеkistоndа qоrаmоllаrgа …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 48 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "аpikomplekslar va infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari"

слайд 1 mavzu: аpikomplekslar va infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. reja: 1. аpikomplekslar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. 2. infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. аpikomplekslar (apicomplexa) tipi. bu tipga 5000 ga yaqin tur kirib, ularning hammasi umurtqasiz va umurtqali hayvonlarda, shu jumladan odamlarning turli ichki organlarida parazitlik qilib hayot kechiradi. shunga ko‘ra quyidagi xususiyatlarga ega, har xil muhit sharoitda yashaydi, xo‘jayinlarini a...

Этот файл содержит 48 стр. в формате PPTX (416,9 КБ). Чтобы скачать "аpikomplekslar va infuzoriyalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: аpikomplekslar va infuzoriyalar… PPTX 48 стр. Бесплатная загрузка Telegram