yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari

PPTX 22 pages 1.3 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint reja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari 2. bolalar va o‘smirlar o‘sishi hamda rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 3. yoshlik davrlari kirish. yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari. bolalar va o‘smirlar o‘sishi hamda rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. yoshlik davrlari yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining predmeti fiziologiya fani biologiya fanlarining muhim tarmoqlaridan bo‘lib, organizm, undagi a’zolar, to‘qimalar hujayralar va hujayra strukturasi elementlarining funksiyalarini tashqi muhitga bog‘lab, har tomonlama chuqur o'rganadi. fiziologiya so‘zi grekcha so‘z bolib, «tabiat» va «bilim» degan ma’noni anglatadi. yosh fiziologiyasi turli yoshdagi organizmlarning rivojlanish jarayonida organlar tizimi va butun organizmda sodir bo‘ladigan o‘zgarishlarni o‘ziga xos yosh xususiyatlarini o‘rganadi. bola organizmi katta odam organizmidan tubdan farq qiladi. demak, bola organizmi faqat katta odam qolipi bo‘lmay, balki hajmi, fiziologik xususiyatlari va tashqi muhitga moslashishi bilan farq qiladi. bolalar va o‘smirlar fiziologiyasining asosiy o‘rganadigan ob’ekti rivojlanib kelayotgan yosh organizmdir. gigiyena fani grekcha so‘z bo‘lib, foydali degan ma’noni …

2 / 22

yosh fiziologiyasi va gigiyenaning asosiy maqsadi - yosh avlodning sog’lom bo‘lib, jismoniy va ma’naviy jihatdan uyg‘un rivojlanishini ta’minlashdan iborat. bolalar va o‘smirlar gigiyenasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: bolalar va o‘smirlar sog‘lig‘ini saqlash. bu masalani hal qilish biologik va ijtimoiy omillar, tashqi muhit hamda umumiy taraqqiyot qonunlarining bolalar va o‘smirlar organizmiga ta’sirini aniqlash imkonini beradi. - bolalar va o‘smirlar faoliyati gigiyenasi. olib boriladigan ishlarning bu sohasida o‘sib kelayotgan avlodning turli ishla r b ila n shug'ullanishida (bolalar m uassasalarida o'qish, jismoniy ish bajarish, jismoniy tarbiya) gigiyenik tadbirlarni qo‘llash va natijalarini aniqlash ko‘zda tutiladi. hujayraning tuzilishi va vazifasi to’qimalar epiteliy to‘qimasi. epitiliy hujayrasi asosiy vazifasiga ko’ra sirtqi epitiliy, bezli epitiliy va sensor epitiliy hillariga bo’linadi. barcha epitiliy hillari uchun yupqa bazal membrana (bazal qavat gialinli membrane oynasimon membrana) hos bo‘lib, u epitiliyning mehanik tasirlariga chidamligini taminlaydi. biriktiruvchi toʻqima — odam va hayvonlarda mezenximaaan rivojlanadigan toʻqimalar guruhi. organizmda trofik, himoya, plastik va mexanik …

3 / 22

mustaqil ravishda nafas oladi. analizatorlar tizimi mustaqil ishlay boshlaydi. 3. ko‘krak yosh davri 1 yoshgacha. bu davr bola hayotidagi katta ahamiyatga ega bo‘lgan davr hisoblanadi. bu davrda bolaning bo‘yiga o‘sishi 1,5 marta, og‘irligi 3 martaga oshadi, nutq paydo bo‘ladi. 4. bog‘cha yoshigacha bo‘lgan davr (1-3 yoshgacha). bu davrda tananing bo‘yiga o‘sishi, og‘irligining ortishi biroz susayadi. so‘z boyligi ortadi, o‘zligini taniydi, taqlidchanligi ortadi, organ va tizimlar faoliyati takomillashadi. 5. bog‘cha yosh davri (3-6, 7 yoshgacha). bu davrda xotira fikrlash tasavvur qilish protsesslari rivojlanadi, intizom paydo bo‘ladi, miya po‘stlog‘i juda ko‘p shartli bog‘lanishlar vujudga kela boshlaydi. turli yosh davrining ta’rifi 6. kichik maktab yosh davri, (7-12 yosh). skeletning suyaklashuvi davom etadi, tana proporsiyasi o‘zgaradi, bosh miya katta yarim sharlari roli, jinsiy bezlarning gormonal ta’siri orta boradi. o‘rta maktab yosh davri (12-15 yosh). bu davrda ikkilamchi jinsiy belgilar paydo bo‘ladi, tormozlanish va qo‘zg‘alish protsesslari muvozanatlashadi, umumlashtirish protsesslari ortadi. katta maktab yosh davri yoki …

4 / 22

omatligini, jismoniy va aqliy qobiliyatini baholash, sog’lom hayot kechirish asoslarini aniqlash yosh fiziologiyasi ilmi yutuqlariga bog’liq. shuning uchun yosh fiziologiyasi fani ijtimoiy ahamiyatga egadir. gigiyena fani grekcha so‘z boiib, foydali degan ma’noni bildiradi. u tashqi muhit omillarining (kimyoviy, fizikaviy, ijtimoy va hokazo) inson salomatligiga ta’sirini o‘rganadigan va olingan ma’lumotlarga tayangan holda tashqi muhitni sog’lomlashtirish, inson sog’ligini mustahkamlashning me’yor va qoidalarini ishlab chiqadigan, ayniqsa yuqumli kasalliklarning oldini oladigan, ishlash qobilyatini oshiradigan, umrni uzaytirish tadbirlarini ishlab chiqadigan fandir. organizmdagi har bir tizimning fiziologiya va gigiyenasi aniq tadbirlarni boshqarishni, masalan: suyak-muskul sistemasining gigiyenasi - harakat tartibini, partada to‘g‘ri o'tirish, ishlash jarayonida gavdani to‘g‘ri tutish, yozayotganda qo‘l barmoqlarini ishlatilishini me’yorga solish va hokazolarini talab etadi. bu chora-tadbirlarni yo‘lga qo‘yish, ularga rioya qilish, o‘sib rivojlanib kelayotgan bolalaming salomatligini mustahkamlashga, uni muhofaza qilishga va turli kasalliklarning oldini olishga imkon beradi. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani talabalarga, bo‘lajak muallimlarga rivojlanayotgan organizm organ va tizimlarining o'ziga xos yosh …

5 / 22

iyatlardan bo‘lib uning notekisligi yoki geteroxronizm va to‘lqinsimonligi hisoblanadi. o‘sishning tezlashgan davrlari uning biroz sekinlashishi bilan almashadi. bola organizmining o‘sish dinamikasini grafik kuzatishlarda bu qonuniyat juda yaqqol namoyon bo‘ladi. bola o‘sishini ancha jadallashgan davri hayotining birinchi yilida va jinsiy yetilish davrida, ya’ni 11-15 yoshlik bo‘lgan paytlarga to‘g‘ ri keladi. endi tug‘ilgan bolaning bo‘yi 50 sm bo‘lgan bo‘lsa, bir yoshning oxiriga kelib 75-80 sm.ga yetadi, ya’ni 50 % dan ortishi kuzatiladi, gavda og‘ irligi esa uch martaga – ya’ni yangi tug‘ilgan bola bor yo‘g‘i 3,0-3,2 kg bo‘lsa, birinchi yil oxiriga kelib 9,5-10,0 kg gacha yetadi. keyingi yillarda jinsiy voyaga yetish davrigacha o‘sish tempi pasayadi va o‘rtacha yiliga 1,5-2,0 kg qo‘shilsa, bo‘y uzunligi 4,0-5,0 sm. ga o‘sadi. o‘sish tempining ikkinchi marta sakrashi jinsiy yetilish davrining boshlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, bo‘y uzunligi bir yilda 7-8 sm.ga hatto 10 sm.gacha ortadi. vaholanki 11-12 yoshda qizlar o‘sish bo‘yicha o‘g‘il bolalardan bo‘ydorroq bo‘ladilar. 13-14 yoshda ularning …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari"

prezentatsiya powerpoint reja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari 2. bolalar va o‘smirlar o‘sishi hamda rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 3. yoshlik davrlari kirish. yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari. bolalar va o‘smirlar o‘sishi hamda rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. yoshlik davrlari yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining predmeti fiziologiya fani biologiya fanlarining muhim tarmoqlaridan bo‘lib, organizm, undagi a’zolar, to‘qimalar hujayralar va hujayra strukturasi elementlarining funksiyalarini tashqi muhitga bog‘lab, har tomonlama chuqur o'rganadi. fiziologiya so‘zi grekcha so‘z bolib, «tabiat» va «bilim» degan ma’noni anglatadi. yosh fiziologiyasi turli yoshdagi organizmlarning rivojlanish jarayonida organlar tizimi v...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "yosh fiziologiyasi va gigiyena fanining maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigiyena … PPTX 22 pages Free download Telegram