yosh fiziologiyasi va gigiyena

DOCX 111 pages 223.4 KB Free download

111 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 223.4 KB

File type DOCX

Pages 111

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 111

1-mavzu. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit nerv tizimining fiziologiyasi va oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari, re’ja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamyati, rivojlanish tarixi. 2. hujayra va to`qimalarnining tuzilishi. irsiyat va irsiy kasalliklar 3. tashqi muhitning organizmga ta’siri. 4. bola o`sishi va rivojlanishining qonunyatlari. 5. jismoniy rivojlanish ko`rsatkichlari. akseleratsiya. 6. organizmning davrlari va ta’rifi. 7. nerv sistemasining ahamiyati. nerv sistemasining tuzilish birligi. 8. nerv tolalarining tuzilishi va xususiyatlari. dominanta. 9. nerv sistemasi turli bo`limlarining tuzilishi va rivojlanishi. 10. vegetativ nerv sistemasi. bosh miya katta yarim sharlari. tayanch tushunchalar: fiziologiya, gigiyena, hujayra, to’qima, irsiyat, irsiy kasalliklar, akseleratsiya, muhit, bosh miya, orqa miya, miyacha, uzunchoq miya, miya ko’prigi, katta yarimsharlar, oraliq miya, neyron, neyrogliya. yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamyati, rivojlanish tarixi.yosh fiziologiyasi va gigiyena fani biologiyaning mustaqil bir tarmog`i hisoblanib, ikkita alohida fanning birikmasidir. bu …

2 / 111

tologiya, odam anatomiyasi, odam fiziologiyasi, gigiyena, sanitariya, iqlimshunoslik kabi fanlar bilan aloqada. maqsadi-yosh avlodning jismoniy va aqliy jihatdan uyg`un rivojlanishi, sog`lom hayot kechirish asoslarini aniqlashdan iborat. vazifasi-o`sish va rivojlanish qonuniyatlarini ochib berish, bir butun organizm, uning tizimlari, organlari, to`qimalari va hujayralarini ishlash xususiyatlarini turli yoshga aloqador davrlarda aniqlash. yosh fiziologiyasi o`sib rivojlanib kelayotgan organizmning yoshiga oid morfologik xususiyatlari, nerv sistemasi, yurak-qon tomir, tayanch harakatlanish fiziologiyasi va rivojlangan organizmning xususiyatlari, kasalliklarning oldini olish, sog`likni saqlash kabi fiziologik jarayonlarni tushunib olishga yordam beradi. shuningdek, yosh fiziologiyasi va gigiyena fani o`sib kelayotgan organizmdagi turli bosqichlarga xos bo`lgan funksional va psixologik xususiyatlarga etibor beradi. shu asosida tashqi muhitning turli omillariga bo`lgan gigiyenik talab va normativlarini hamda bolalar va o`smirlarning normal funksional rivojlanish imkoniyatlarini yanada takomillashtirish tadbirlarini yo`lga qo`yishda muhim ahamiyatga ega. gigiyena grekcha “gigiyenos” so`zidan olingan bo`lib, “sog`lom” ma'nosini bildiradi. gigiyena tashqi muhit omillarining odam salomatligiga ta'sirini o`rganadi. gigiyena fani maktab gigiyenasi, mehnat gigiyenasi, …

3 / 111

fani bolalar va o`smirlarni tashqi muhit sharoitida o`rganadi, bunga esa morfologik va fiziologik usullarni qo`llash orqali erishiladi. gigiyenada tabiiy eksperiment usuli asosiy usul bo'lib, u organizmga tashqi muhitning har tomonlama ta'sirini o'rganadi. fiziologik, gigiyenik tadqiqotlardan olingan ma'lumotlar matematik usulda qayta ishlanib, dalillar yanada takomillashtiriladi. tabiiy gigiyenik eksperiment usulida bola uchun tabiiy yashash sharoitida (dars soatlari, jismoniy mashqlar, sport va oddiy o'yinlar va hakozo) organizm va tashqi muhit o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik, tabiiy omillarning bola organizmiga ta'sirini kuzatib, shu yoshdagi bolalarga anatomo-fiziologik imkoniyatlariga qarab tegishli normalar belgilanadi. gigiyenaning asosiy vazifasi-bolaning har tomonlama barkamol bo'lib o'sishi va rivojlanishi, jismonan va ruhan yetuk bo'lishi, farovon hayot kechirishi uchun qulay sharoit yaratib berishdan iborat. gigiyena bir kishining shaxsiy ishi bo'libgina qolmay, davlat va jamoatchilik ishi ham ekanligini yoddan chiqarmaslik kerak. gigiyenaning muhim bo`limlaridan biri shaxsiy gigiyenadir. yoshlikdan boshlab, to umrining oxirigacha odam to'g'ri gigiyenik tavsiyalarga rioya qilsa, hamisha sog'-salomat bo'lib yuradi va uzoq umr ko'radi. …

4 / 111

ing qayerda joylashgani, uning og'irligini o'lchaydi, fiziologiya esa jigar to'qimasida, hujayralarida ketadigan hayotiy jarayonlarni aniqlaydi. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani esa jigarning turli yosh davrlaridagi og'irligini, bajaradigan ishining o'zgarishini, uning kasallanmaslik chora-tadbirlarini ko'rish bilan shug'ullanadi, tavsiyalar beradi, yoki ekologiya faniga oid ma'lumotlardan, masalan, atrof-muhitning sog'lomlik darajasi haqidagi ma'lumotlardan gigiyena ham foydalanadi, deylik maktab binosini qayerga va qanday qurish lozimligini tavsiya qiladi va hakozo. yosh fiziologiyasi va gigiyena fani pedagogika va uning barcha sohalari uchun ilmiy-tabiiy asosdir. yosh psixologiyasi ham yosh fiziologiyasi ma'lumotlariga tayanadi, pedagoglar ta'lim-tarbiya ishlarini yosh fiziologiyasi va gigiyena fani ma'lumotlariga asoslangan holda olib borishlari muhim ahamiyatga ega. bu to`g`risida shunday deb yozilgan: “pedagog bilib olishi shart bo`lgan birinchi narsa, bu bola tanasining tuzilishi va hayoti, bolalar anatomiyasi, fiziologiyasi va uning rivojlanishidir. busiz yaxshi pedagog bo`lish, bolani to`g`ri tarbiyalash mumkin emas”. bolaning jismoniy va aqliy qobiliyatlarini, uni nimalarga qodir ekanligini bilmasdan hamda yoshga aloqador xususiyatlarini nazar - e'tiborga olmasdan …

5 / 111

qarori bilan “yosh avlodni sog'lomlashtirish muammolarini majmuali hal etishning kengaytirilgan dasturi”ni tasdiqladi. mazkur dasturda odam sog'ligini mustahkamlash va umrini uzaytirishda jamiyatimizning har bir a'zosi sog'lom turmush tarziga amal qilishi muhim ahamiyatga ega ekanligi qayd qilingan. 2000 yil sog`lom avlod yili deb e`lon qilinishi mamlakatimizda olib borilayotgan oliyjanob, savobli ishlarning davomi deb hisoblanadi. o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 2010 yil 27 yanvardagi 1271-sonli qarori bilan “barkamol avlod yili” dasturini tasdiqladi. unda mamlakatimiz yosh avlodni xxi asr talablariga to`liq javob beradigan har tomonlama rivojlangan shaxslar etib voyaga yetkazish uchun zarur shart-sharoitlar va imkoniyatlar yaratish bo`yicha keng ko`lamda aniq yo`naltirilgan chora-tadbirlar va ustivor vazifalar etib belgilangan. mustaqil o`zbekiston oldida turgan asosiy masalalardan biri bu talim-tarbiya sistemasini tubdan o`zgartirib, uni hozirgi zamon talabi darajasiga ko`tarishdir. sog'lom turmush tarzi tushunchasi kishi xulq-atvorining hamma tomonlarini qamrab oladi. har kimning ma'suliyatli vazifasi hisoblangan o'z-o'zini bilish tushunchasi buning bir qismi hisoblanadi. bu har bir odam o'z organizmining tuzilishi va …

Want to read more?

Download all 111 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigiyena"

1-mavzu. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, organizm va muhit nerv tizimining fiziologiyasi va oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari, re’ja: 1. yosh fiziologiyasi va gigiyena faninining predmeti, boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamyati, rivojlanish tarixi. 2. hujayra va to`qimalarnining tuzilishi. irsiyat va irsiy kasalliklar 3. tashqi muhitning organizmga ta’siri. 4. bola o`sishi va rivojlanishining qonunyatlari. 5. jismoniy rivojlanish ko`rsatkichlari. akseleratsiya. 6. organizmning davrlari va ta’rifi. 7. nerv sistemasining ahamiyati. nerv sistemasining tuzilish birligi. 8. nerv tolalarining tuzilishi va xususiyatlari. dominanta. 9. nerv sistemasi turli bo`limlarining tuzilishi va rivojlanishi. 10. vegetativ nerv sistemasi. bosh miya katta yarim sharlari. tayanch tushu...

This file contains 111 pages in DOCX format (223.4 KB). To download "yosh fiziologiyasi va gigiyena", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigiyena DOCX 111 pages Free download Telegram