translyatsiya bosqichlari

PPT 28 pages 258.5 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 258.5 KB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

savol 1 mavzu . translyasiya ning asosiy bosqichlari. dars shiori tarixni yaxshi bilgan inson - kelajakka ishonch bilan qaraydi dars bosqichlari 1 kirish 2 o’tilgan mavzu yuzasidan savol-javob 3 klaster 4 yangi mavzu bayoni 5 mavzuni mustahkamlash 6 daftarga qayd qilish reja prokariotlarda translyatsiya mexanizmi. eukariotlarda oqsil biosintezi. aminokislotalarti aktivlanisnining ahamiyati. aminokislotalarti aktivlanisnida t- rnkning ahamiyati. aminokislotalarti aktivlanisnining ikki bosqicni haqida tushuncha oqsil sintezi besh bosqichlari. 1. aminokislotalarning faollashuvi. 2. initsiatsiya – sintezning boshlanishi. 3. elongatsiya – polipeptid zanjirning uzayishi. 4. terminatsiya – polipeptid zanjir sintezining tugallanishi. 5. o‘z-o‘zidan o‘ralish va protsessing. sitoplazmada har bir 20 ta aminokislota o‘zining spetsifik trnksi bilan kovalent bog‘lar yordamida birikib, aminoatsil-trnk hosil qiladi. bunda atf energiyasi sarflanadi va magniy ionlari ishtirok etadi. nuklein kislotalar tarkibi tirik organizmlarni barcha hujayralarida aminokislotalar aktivlanishi va ularni tegishli trnklar bilan bog‘lanishi spetsifik fermentlar yordamida amalga oshishi tajribada isbotlangan. bu fermentlar toza holatda e. coli dan ajratilgan, sekvenirlangan va …

2 / 28

ngibirlovchi o‘xshash aminokislotalarga juda sezgir. ba’zi fermentlar bitta polipeptid zanjirdan, boshqalari – 2 yoki 4 gomogen yoki geterogen subbirlikdan iborat aminoatsil-trnk-sintetazalar – ularni birlamchi va uchlamchi strukturalari, shuningdek katalizlovchi reaksiya mexanizmini o‘ziga xosligi bo‘yicha 2 sinfga bo‘linadi. birinchi sinf quyidagi aminokislotalarni aminoatsil-trnkni sintezini katalizlaydi: arg, val, gli, glu, ile, ley, met, tir, trp, sis; ikkinchi sinf quyidagi aminokislotalar- ala, asp, asn, met, gis, gli, liz, pro, ser, tre, fen. birinchi sinf fermentlari aminoatsil guruhni avval adenil kislota 21– oh guruhiga, keyin esa uni 31 – oh guruhga transeterifikatsiya yo‘li bilan o‘tkazishi aniqlandi, 2 – sinf fermentlari esa oxirgi adenil nukleotidini 31 – oh guruhiga aminoatsil guruhni o‘tkazilishini katalizlaydi. aminoatsil-trnk-sintetaza aktiv markazida gistidin saqlaydi, uni imidazol halqasi mg+2ionlari orqali atfni bog‘lanishida ishtirok etadi. fermentlar o‘ziga xos trnklar bilan bog‘lanish xususiyatiga ega. vaholanki, ferment qanday qilib o‘zini trnk bilan bog‘lanish mexanizmi haligacha noaniq. ayni vaqtda bu fermentlar past molyar faollik bilan farqlanadilar …

3 / 28

ya qiluvchi 3 xil omil-if-1,-2,-3 bo‘lishi kerak. bu omillar toza holatda ajratilgan bo‘lib, 9000, 100000 va 22000 da molekulyar og‘irlikka ega. initsiatsiyaning birinchi bosqichida if-3 30s-ribosoma subbirligi bilan bog‘lanadi, bu esa 30 s va 50 s subbirliklarining birikishiga yo‘l qo‘ymaydi mrnkdagi aug va gug tripletlar formilmetioninni kodlovchi initsiatsiyalovch kodonlar vazifasini bajaradi. mrnkdagi birlamchi triplet bo‘lganda bu kodonlar formilmetioninni kodlaydi, ichki triplet bo‘lganda esa o‘z aminokislotalarini, ya’ni aug – metioninni, gug – valinni kodlaydi. so‘ngra 30 s subbirlik mrnk bilan shunday birikadiki, natijada mrnkdagi aug kodoni 30 s-subbirlikning ma’lum qismi bilan bog‘lanadi. ikkinchi bosqichda initsiatsiyalovchi kodon gtf bilan bog‘langan if-2 va n-formilmetionin-trnkf met bilan birikadi. n–formilmetionintrnk birinchi aminoatsil-trnk bo‘lib, n-oxir aminokislota bog‘lanishini belgilaydi. if-1ning vazifasi ma’lum emas. uchinchi bosqichda hosil bo‘lgan 50 s ribosoma 30 s subbirligi bilan birikadi. bu vaqtda gtf gdf va fosfatgacha gidrolizlanadi, if- 3, if-2 initsiatsiya omillari ajralib chiqadi. initsiatsiyalovchi kompleks deb nom olgan funksional aktiv 70 …

4 / 28

tutuvchi ikkinchi amino–atsil-trnk ribosoma bilan bog‘lanadi. gtf gidrolizlanadi, hosil bo‘lgan gdf ts elongatsiya faktori katalizlaydigan reaksiya natijasida qaytadan gtfga aylanadi. 2. ribosomaning a va p–qismlarida joylashgan trnklarning aminokislotalari o‘rtasida peptid bog‘i hosil bo‘ladi. bu jarayonni peptidiltransferaza katalizlaydi va a–qismda peptidil trnk hosil bo‘ladi. p–qismda esa «bo‘sh» trnkfmet qoladi 3. ribosoma mrnk bo‘ylab 3 oxirga tomon bir kodonga siljiydi. dipeptidil trnk a–qismdan p–qismga siljiydi, bu vaqtda bo‘shagan trnk p–qismdan ajraladi va qaytadan sitoplazmaga tushadi. endi a– qismda mrnkdagi uchinchi kodon joylashadi. ikkinchi kodon esa p– qismda bo‘shab qoladi. mrnkning ribosoma bo‘yicha siljishiga translokatsiya deyiladi. bunda elongatsiya faktori q yoki translokaza ishtirok etadi va bir molekula gtf sarflanadi iv terminatsiya va polipeptid zanjirning ajralishi mrnkdagi terminator kodonlar polipeptid zanjir sintezining tamom bo‘lganligi haqida xabar beradi va polipeptid maxsus r1, r2, r3 «»rilizing» faktorlar ta’sirida ribosomadan ajraladi. uaa, uag, uga tripletlari terminator kodonlari rolini o‘ynaydi v. polipeptid zanjirning o‘ralishi va protsessing. polipeptid o‘zining …

5 / 28

fosforlanish va atsetillanishidan iboratdir. ba’zi fermentlar, xususan hujayra yuzasida joylashganlar, polisaxaridlar bilan membranada joylashganlari lipidlar bilan birikishi mumkin. shunday qilib, oqsilning ikkilamchi, uchlamchi va to‘rtlamchi strukturasining hosil bo‘lishi maxsus genetik nazorat omillarini talab etmaydi va oqsilning birlamchi strukturasi tomonidan belgilanib termodinamik erkin jarayon hisoblanib, o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladi. ribosomasiz peptidlar sintez mexanizmi bo‘yicha to‘plangan ma’lumotlar, albatta, barcha tirik organlarda oqsil biosintezi asosida matritsa mexanizmini yotishini ko‘rsatadi. oqsil sintezini boshqarishda uch xil genlar: struktur, boshqaruvchi va operator genlar ishtirok etadi. struktur genlar hosil bo‘ladigan oqsillarning birlamchi strukturasini belgilaydi. dnk molekulasiga komplementar ravishda hosil bo‘lgan mrnk ribosomaga yetib oqsil sintezi uchun matritsa vazifasini bajaradi. induksiya yo‘li bilan oqsil sintezining boshqarilishini quyidagi sxema bilan ko‘rsatish mumkin: boshqaruvchi gen muhim oqsil–repressorning sintezini ta’minlaydi. operatorlik qiluvchi gen operonning struktura genlari ishini boshqaradi. agar bu gen erkin bo‘lsa, struktur genlari ishlaydi yoki repressor bilan bog‘langan bo‘lsa, struktur genlarning ishi to‘xtaydi oqsil sintezini boshqarishda promotor geni rol o‘ynaydi. …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "translyatsiya bosqichlari"

savol 1 mavzu . translyasiya ning asosiy bosqichlari. dars shiori tarixni yaxshi bilgan inson - kelajakka ishonch bilan qaraydi dars bosqichlari 1 kirish 2 o’tilgan mavzu yuzasidan savol-javob 3 klaster 4 yangi mavzu bayoni 5 mavzuni mustahkamlash 6 daftarga qayd qilish reja prokariotlarda translyatsiya mexanizmi. eukariotlarda oqsil biosintezi. aminokislotalarti aktivlanisnining ahamiyati. aminokislotalarti aktivlanisnida t- rnkning ahamiyati. aminokislotalarti aktivlanisnining ikki bosqicni haqida tushuncha oqsil sintezi besh bosqichlari. 1. aminokislotalarning faollashuvi. 2. initsiatsiya – sintezning boshlanishi. 3. elongatsiya – polipeptid zanjirning uzayishi. 4. terminatsiya – polipeptid zanjir sintezining tugallanishi. 5. o‘z-o‘zidan o‘ralish va protsessing. sitoplazmada har bir 20 ...

This file contains 28 pages in PPT format (258.5 KB). To download "translyatsiya bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: translyatsiya bosqichlari PPT 28 pages Free download Telegram