azotning o’simliklar hayotidagi o’rni

DOCX 22 pages 1.8 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mavzu: azotning o’simliklar hayotidagi o’rni m u n d a r i j a : kirish....................................................................................................................... i. adabiyotlar taxlili…………………………………………………….. ii. bob. asosiy qism........................................................................................ 2.1. azot haqida umumiy ma’lumot....................................................................... 2.2. azotning o’simliklar hayotidagi ahamiyati..................................................... 2.3mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi miqdori…………………………… iii.azotli o’g’itlarning o”simliklarga ta’siri xulosa.................................................................................................................... foydalanilgan adabiyotlar.................................................................. kirish mavzuning dolzarbligi. azot tirik organizmlar tanasining muhim tarkibiy qismidir. azot atomlari barcha oqsillar va {dnk}ning asosi hisoblanadi. azot atmosferada n2 gaz holatida uchraydi. azot fiksatsiyasi jarayonida bakteriyalar n2 ni ammiakka, yaʼni oʻsimliklar foydalanishi mumkin boʻlgan azotga aylantiradi. hayvonlar oʻsimliklar bilan oziqlanganda ular azotning ishlatishga yaroqli birikmalariga ega boʻladi. azot tabiatda va qishloq xoʻjaligida keng tarqalgan cheklangan ozuqa hisoblanadi. cheklangan ozuqa – bu zaxirasi kam boʻlgan va oʻsishni cheklaydigan ozuqa moddasi. azotli va fosforli oʻgʻitlar koʻl va daryolarga oqib tushganda suvoʻtlar paydo boʻlishi mumkin, bu eutrofikatsiya deb ataladi. kurs ishining maqsadi. kurs ishimning maqsadi shundan iboratki, atmosferada hosil bo’ladigan azotni tirik organizmlarga ta’sirini o’rganish, tuproqdagi …

2 / 22

qib chiqib, internet malumotlaridan foydalanib azotni tabiatda aylanish sikllarini o’rganishdan iborat. kurs ishining obyekti va predmeti. asrlar davomida tirik organizmlar uchun muhim funksiyalarni bajarib kelayotgan ahamiyatga molik bo’lgan kimyoviy element kurs ishimning obyekti hisoblanadi. shu kungacha to’plangan malumotlar hamda chop etilgan ilmiy adabiyotlar ushbu kurs ishimning predmeti hisoblanadi. kurs ishining tuzilishi. kirish, adabiyotlar tahlili, asosiy qism, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati i. adabiyotlar tahlili h.s.yo’ldoshevning yozishicha, o’sim lik oziqlanishi uchun azot birikmalarining elementlari manbayi bo'lib xizmat qilishi mumkin. o’tkazilgan tajribalarda erkin molekular azot (n2 )ni o’sim liklar o’zlashtira olmaganligi ma’lum bo’lib, passiv modda (molekular azot n2 ) boshqa moddalar bilan birikmaydi. masalan, kungaboqar o’simligini yuvib qizdirilgan qumda , mineral tuzlar bilan , lekin azot birikmasisiz o’stirish bo’yicha qilingan tajribalar natijasida pastak (kalta poya) o’simliklar olindi. bu o’simliklarning urug’ida qancha azot bo’lgan bo’lsa, o’zidagi azot ham shuncha bo’lgan tajribaga shu qumga mineral tuzlardan tashqari yetarli miqdorda azot ham qo’shilganda kungaboqar o’simligi yaxshi …

3 / 22

va boshqa bir hujayrali prokariotlarning atmosferadagi azot – n2 ni biologik yaroqli holatga aylantirishi yordamida azot tirik olamga kirib keladi. azotni fiksatsiyalovchi bakteriyalarning ayrim turlari tuproqda yoki suvda erkin yashaydi, boshqalari esa oʻsimliklar ichida yashaydigan foydali simbiontlardir. [19] azot o’simliklar hayoti uchun eng kerakli elementdir . u hayotiy muhim birikmalar oqsillar fermentlar , nuklein kislotalar va boshqa bir qator birikmalar tarkibiga kiradi. arxiv.uz ijtimoiy saytdan olingan ma’lumotlarga ko’ra, azot o’simliklar quruq og’irligining 1—3 % zini tashkil etadi , tabiatdagi asosiy azot manbai atmosfera tarkibida bo’lib uning umumiy miqdori 75.6% ni tashkil etadi. bir kvadrat metr yer ustida 8 tonnagacha azot bor. lekin yashil o’simliklar atmosfera tarkibidagi molekulyar azotni bevosita o’zlashtira olmaydi. chunki molekulyar azot o’tz turg’un bo’lib , uni faol holda o’tkazish uchun juda katta energiya sarflash kerak. o’simliklardan yuqori va sifatli hosil olish uchun ularni butun vegetatsiya davomida meyorida suv bilan ta’minlash zarur. suv taqchiligiga , ayniqsa , uning …

4 / 22

iy qism. 2.1. azot haqida umumiy ma’lumot. azot — bu, rangsiz, ta'msiz va hidsiz gazdir. u suvda biroz eriydi. juda past darajadagi haroratda yoki yuqori bosimda azot suyuqlikka aylanadi. odatdagi atmosfera bosimi sharoitida 210*c darajasida azot suyuq holatga o’tadi. azot hayotni davom ettirish uchun zarur bo’lgan element. havodagi azotning o’simliklarda oqsilga aylanish jarayoni va tirik mavjudotlarga o’tishi tom ma’noda mo’jizadir. azot oddiy moddaning ko’rinishi n.sh.da rangsiz, ta’msiz va hidsiz gaz atom xossalari nomi, belgi, raqami ——————-→ azot / nitrogenium (n), 7 atom massasi ——————-→ 14.00643 m.a.b. (g/mol) elektron konfiguratsiyasi ——————-→ [he] 2s2 2p3 atom radiusi ——————-→ 75 pm kimyoviy xossalari kovalent radius ——————-→ 75 pm ion radiusi ——————-→ 13 (+5e) 171 (−3e) pm elektrmanfiyligi ——————-→ 3.04 (poling shkalasi bo‘yicha) oksidlanish darajasi ——————-→ 5, 4, 3, 2, 1, 0, −1, −2, −3 ionlanish energiyasi ——————-→ 1401,5 kj/mol; (14.53 ev) azot atmosferada eng ko’p uchraydigan elementlardan biridir. tirik jonzotning yashashi uchun azot …

5 / 22

ogarlar (masalan, shelle, kavendish va priestley) azot bo’yicha ham ba’zi tadqiqotlar o’tkazdilar. 1774 yilda pristli havoning havoning yonmaydigan qismida ekanligini aniqladi va simob oksidini qizdirib azot oldi. kavendish azotning xossalari haqida keng tadqiqotlar olib borgan. rezerford azotni kashf etganida, unga «zararli havo» va «doimiy havo» deb nom bergan. hozir ham ishlatilayotgan ushbu nomni birinchi bo’lib frantsuz kimyogari antuan-loran de lavuazye bergan. lavoazye yunoncha «jonsiz» ma’nosini anglatuvchi «azotos» so’zidan olingan «azote» so’zini ishlatgan. frantsuz kimyogari jan antuan shaptal 1790 yilda yunoncha «nitron» va «gen» so’zlari birikmasidan foydalangan holda ushbu gazga «nitrongen» deb nom bergan havoning tarkibida bu qadar ko’p azot bor ekan, tirik mavjudotlar uchun azot olish muammosi bo’lishi mumkin emasdek tuyuladi. aslida esa tabiatda faqat dukkaklilar oilasiga mansub o’simliklargina havodagi azotni bevosita yutish qobiliyatiga ega. barcha qolgan tirik organizmlar, shu jumladan, odamlar ham sof azotni o’zlashtira olmaydi. kerakli azotni olish uchun odamlar o’simliklarning ayrim turlaridan yoki o’txo’r hayvonlarning go’shtidan tayyorlangan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "azotning o’simliklar hayotidagi o’rni"

mavzu: azotning o’simliklar hayotidagi o’rni m u n d a r i j a : kirish....................................................................................................................... i. adabiyotlar taxlili…………………………………………………….. ii. bob. asosiy qism........................................................................................ 2.1. azot haqida umumiy ma’lumot....................................................................... 2.2. azotning o’simliklar hayotidagi ahamiyati..................................................... 2.3mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi miqdori…………………………… iii.azotli o’g’itlarning o”simliklarga ta’siri xulosa.................................................................................................................... foydalanilgan...

This file contains 22 pages in DOCX format (1.8 MB). To download "azotning o’simliklar hayotidagi o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: azotning o’simliklar hayotidagi… DOCX 22 pages Free download Telegram