adsorbtsiya va ion almashinish jarayonlari

PPTX 19 pages 1,3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 1,3 MB

Fayl turi PPTX

Pages 19

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

slayd 1 adsorbtsiya va ion almashinish jarayonlari adsorbtsiya jarayoni. umumiy tushunchalar adsorbentlar va ularga qo'yilgan talab adsorbtsiya jarayonini tashkil etish usullari desorbtsiya ion almashinish va membranali jarayonlar gaz aralashmalari gaz yoki bug'larni yoki eritmalardan erigan moddalarni qattiq, g'ovaksimon jism yordamida yutish jarayoni adsorbtsiya deb nomlanadi. yutilayotgan modda adsorbtiv, yutuvchi modda esa – adsorbent deb ataladi. adsorbtsiya jarayonining o'ziga xosligi shundaki - u selektiv va qaytar jarayondir. jarayonning qaytar bo'lishligi tufayli adsorbent yordamida bug' – gaz aralashamalaridan bir yoki bir necha komponentlarni yutish, so'ng esa maxsus sharoitda ularni adsorbentdan ajratib olish mumkin. adsorbtsiyaga teskari jarayon desorbtsiya deb nomlanadi. adsorbtsiya jarayoni xalq xo'jaligining turli soµalarida keng tarqalgan bo'lib, gazlarni tozalash va qisman quritish, eritmalarni tozalash va tindirish, bug' - gaz aralashmalarini ajratish uchun ishlatiladi. kimyo sanoatda adsorbtsiya quyidagi jarayonlarni: gazlar va eritmalarni tozalash va quritishda, eritmalardan qimmatbaµo moddalarni ajratib olishda, neft va neft maµsulotlarini tozalashda, neftni qayta ishlashda µosil bo'ladigan gaz aralashmalaridan …

2 / 19

g yutilishi paytida ular kondensatsiyalanadi, ya'ni adsorbent kovaklari suyuqlik bilan to'lib qoladi. boshqacha qilib aytganda, adsorbentda kapillyar kondensatsiya ro'y beradi. adsorbtsiya fizik kimyoviy kimyoviy adsorbtsiya yoki xemosorbtsiya adsorbent va yutilgan modda molekulalari orasida kimyoviy bog'lar µosil bo'lishi bilan xarakterlanadi. bu albatta kimyoviy reaktsiyaning natijasidir. undan tashqari, xemosorbtsiya jarayonida kimyoviy reaktsiya tufayli katta miqdorda issiqlik ajralib chiqadi. odatda adsorbtsiya jarayonida ajralib chiqadigan issiqlik adsorbtsiya issiqligi (j/kg) deb nomlanadi va u tajribaviy usulda yoki quyidagi formula yordamida hisoblanadi: bu erda p1 va p2 - tegishli absolyut temperaturalar t1 va t2 larda adsorbent ustidagi yutilayotgan moddaning muvozanat bosimlari. shunday qilib, xemosorbtsiya jarayoni yuqori temperaturada kichik tezliklarda sodir bo'ladi. adsorbtsiya jarayonining selektivligi adsorbent va yutilayotgan komponentning kontsentratsiyasiga temperaturaga, tabiatiga va gazlar yutilayotganda bosimga bog'liqdir. undan tashqari, jarayon tezligi adsorbentlarning solishtirma yuza kattaligiga µam bog'liq. ma'lumki, xalk xo'jaligining turli soµalarida qo'llaniladigan adsorbentlar iloji boricha katta solishtirma yuzaga ega bo'lish kerak. kimyo, oziq-ovqat va boshqa sanoatlarda …

3 / 19

ar o'lchamiga bog'liq. adsorbent yuzasida yutilayotgan komponent molekulalarining miqdoriga qarab bir molekulali qatlam (monomolekulali adsorbtsiya) va ko'p molekulali qatlam (polimolekulali adsorbtsiya) µosil qilish mumkin. adsorbentlarning yana bir muµim xarakteristikasi shundaki, bu uning yutish qobiliyati yoki faolligidir. adsorbent faolligi uning birlik massasi yoki µajmida komponent yutish miqdori bilan belgilanadi. yutish qobiliyati 2 xil, ya'ni statik va dinamik bo'ladi. adsorbentning statik yutish qobiliyati massa yoki µajm birligida maksimal miqdorda modda yutishi bilan belgilanadi. nasadkali rektifikatsion kolonna 1- nasadka, 2 – tayanch panjara; 3 - sachratkich; 4- suyuqlik taqsimlagich; a rashig xalqasi; b – panjarali xalqa; v – berl egari; g – xordli nasadka. adsorbentlar faollantirilgan ko'mir silikogel tuproqlar va tabiiy tuproqsimon adsorbentlar tseolitlar sanoatda qo'llaniladigan adsorbentlarning xarakteristikalari adsorbentlar zichlik, g/sm3 g'ovaklar-ning hajmi, sm3/g g'ovaklar-ning radiusi, å solishtirma yuza, m2/g haqiqiy mavhum uyilgan silikagel mayda g'ovakli yirik g'ovakli 2,1–2,3 2,1–2,3 1,3–1,4 0,75–0,85 0,8 0,5 0,28 0,90 5–30 70–100 450–500 270–350 alyumosilikatli katalizator 2,3 …

4 / 19

i suyuqlik fazasidagi adsorbtivning kontsentratsiyasi bilan muvozanatda bo'lgan yutilayotgan komponentning adsorbentdagi nisbiy massaviy ulushi, kg adsorbtiv/kg adsorbent; – gaz yoki suyuqlik fazasidagi adsorbtivning nisbiy massaviy ulushi, kg adsorbtiv/kg gaz yoki suyuqlik fazasining tashuvchisi. adsorbtivning tarkibi ni uning bug'-gaz aralashmasidagi partsial bosimi (r, pa) orqali ifodalash mumkin: = = . desorbtsiya ma'lumki, adsorbtsiya jarayoni aralashmalarni ajratish uchun qo'llaniladi va µar doim desorbtsiya jarayoni bilan ketma-ket o'tkaziladi. odatda, adsorbentni qayta ishlatish maqsadida unga yutilgan modda desorbtsiya qilib ajratib olinadi. buning uchun ko'pincha suv bug'i ishlatiladi. desorbtsiya natijasida olingan adsorbtiv va suv bug'i aralashmasi kondensatorga yo'llaniladi. unda, maµsulot suvdan cho'ktirish usulida ajratib olinadi. sanoatda desorbtsiyaning bir necha usuli qo'llaniladi. a) adsorbentga yutilgan komponentlar yutiluvchi moddalarga nisbatan yuqori adsorbtsion qobiliyatga ega bo'lgan eltkichlar yordamida siqib chiqariladi; b) adsorbent qatlamini qizdirish yo'li bilan nisbatan yuqori uchuvchanlikka ega yutilgan komponentlarni bug'latish. ayrim µollarda adsorbtsiya jarayonida µosil bo'lgan smola va boshqa maµsulotlarni tozalash uchun ushbu komponentlar kuydiriladi. …

5 / 19

uvchilar to'yingan suv bug'i yordamida desorbtsiya qilinadi. shuni aloµida ta'kidlash kerakki, yutilgan moddaning asosiy qismi desorbtsiya jarayonining boshida ajratib olinadi. jarayon oxiriga borib, uning tezligi pasayadi, ammo yutilgan komponent birligiga suv bug'ining sarfi juda ko'payib ketadi. shuning uchun suv yoki boshqa organik modda bug'larini tejash maqsadida, desorbtsiya jarayoni oxirigacha olib borilmaydi. shu sababli, yutilgan komponentning bir qismi adsorbentda qolib ketadi. desorbtsiya jarayoni davomida isituvchi bug'ning bir qismi butun sistemani isitishga, adsorbentda yutilgan moddani desorbtsiyalash va atrof muµitga yo'qotilgan issiqlikni kompensatsiya qilishga sarflanadi. lekin, shuni nazarda tutish kerakki, isituvchi bug'ning µammasi adsorbentda butunlay kondensatsiyalanadi. adsorbent qatlamidagi desorbtsiyalangan moddalar dinamik bug' yordamida puflab chiqarilayui. dinamik bug' adsorbentda kondensatsiyalanmaydi va qurilmadan desorbtsiyalangan moddalar bilan birga uchib chiqadi. tahminiy hisoblarga ko'ra, 1 kg moddani desorbtsiyalash uchun 3...4 kg dinamik bug' sarflanadi. tseolitlarni qayta tiklash uchun ko'pincha qizdirilgan quruq gaz qo'llaniladi. desorbtsiya jarayoni adsorbtsiya kabi qo'zg'almas, µarakatchan va mavµum qaynash qatlamlarida olib boriladi. ion almashinish …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "adsorbtsiya va ion almashinish jarayonlari"

slayd 1 adsorbtsiya va ion almashinish jarayonlari adsorbtsiya jarayoni. umumiy tushunchalar adsorbentlar va ularga qo'yilgan talab adsorbtsiya jarayonini tashkil etish usullari desorbtsiya ion almashinish va membranali jarayonlar gaz aralashmalari gaz yoki bug'larni yoki eritmalardan erigan moddalarni qattiq, g'ovaksimon jism yordamida yutish jarayoni adsorbtsiya deb nomlanadi. yutilayotgan modda adsorbtiv, yutuvchi modda esa – adsorbent deb ataladi. adsorbtsiya jarayonining o'ziga xosligi shundaki - u selektiv va qaytar jarayondir. jarayonning qaytar bo'lishligi tufayli adsorbent yordamida bug' – gaz aralashamalaridan bir yoki bir necha komponentlarni yutish, so'ng esa maxsus sharoitda ularni adsorbentdan ajratib olish mumkin. adsorbtsiyaga teskari jarayon desorbtsiya deb nomlanadi. adso...

This file contains 19 pages in PPTX format (1,3 MB). To download "adsorbtsiya va ion almashinish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: adsorbtsiya va ion almashinish … PPTX 19 pages Free download Telegram