leksik-semantik sistemalar lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator

PPTX 23 pages 2.0 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

white illustrative creative literature project presentation mavzu: leksik-semantik sistemalar: lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator. reja: 1. leksimalardagi sinonimik munosabat. 2. leksimalardagi antonimik munosabat. kontrar qarama-qarshilik, komlementar qarama qarshilik. 3. lugʻaviy birliklardagi graduonimik munosabat. 4.leksimalardagi partonimik munosabat. leksik-semantik sistemalar — tilshunoslikdagi sohalardan biri bo‘lib, so‘zlar va ularning ma’nolari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, munosabat va tizimni o‘rganadi. bunda so‘zlarning ma’no jihatdan qanday guruhlarga bo‘linishi va ularning til tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. leksik-semantik sistemalar tilni tahlil qilishda muhim rol o‘ynaydi, chunki ular orqali tilning boyligi, strukturasi va funksional imkoniyatlari ochib beriladi. sinonimlar: ma’nosi bir-biriga yaqin yoki bir xil bo‘lgan so‘zlar tizimi (masalan: go‘zal – chiroyli – latofatli). antonimlar: qarama-qarshi ma’nodagi so‘zlar tizimi (masalan: katta – kichik, sovuq – issiq). omonimlar: bir xil shakldagi, lekin turli ma’nolarga ega bo‘lgan so‘zlar (masalan: qalam - yozuv quroli; qalam - novda). polisemiya: bir so‘zning bir necha o‘xshash ma’noga ega bo‘lishi (masalan: ko‘z - insonning …

2 / 23

lmg — leksik ma’no guruhlari bu tushuncha so‘zlarning ma’nolariga qarab guruhlarga bo‘linishini anglatadi. tavsifi: ma’nosi o‘xshash yoki bir xil mavzuga tegishli so‘zlarning umumiy guruhi. misol: tabiat: daraxt, gullar, o‘rmon, daryo. uy-ro‘zg‘or: stul, stol, choynak, idish. 2. lmt — leksik ma’no turlari so‘zlarning semantik xususiyatlariga ko‘ra ma’nolarining turlari: tavsifi: asosiy ma’no: so‘zning eng oddiy va tushunarli ma’nosi (masalan, qush — uchadigan jonzot). ko‘chma ma’no: so‘zning majoziy ma’nosi (masalan, qush — ozodlik ramzi). kontekstual ma’no: so‘zning matn yoki vaziyatga qarab oladigan ma’nosi. 3. lmm — leksik ma’no munosabatlari so‘zlarning bir-biri bilan semantik bog‘lanishini bildiradi. bu munosabatlar sinonimiya, antonimiya, giperonimiya va giponimiya kabi turlarni o‘z ichiga oladi. misollar: sinonimlar: tez – chaqqon – epchil. antonimlar: issiq – sovuq. giperonim-giponim: transport – mashina, avtobus, samolyot. leksik paradigmalarning asosiy turlari: 1. sinonimlar paradigmasi o‘xshash ma’noga ega so‘zlar birligi. masalan: chiroyli — go‘zal, latofatli, husndor. 2. antonimlar paradigmasi bir-biriga qarama-qarshi ma’nodagi so‘zlar. masalan: yaxshi — yomon, …

3 / 23

di. misol: meva (giperonim) → olma, o‘rik, gilos, shaftoli (giponimlar). transport (giperonim) → avtomobil, samolyot, poezd, velosiped. bu qatordagi so‘zlar "qism-butun" munosabatida bo‘lib, giperonim giponimlarni umumlashtiradi. graduonimik qator graduonimik qator - bir-biriga o‘tish darajasi mavjud bo‘lgan so‘zlar qatori. ular odatda sifatlar yoki miqdorlarni ifodalovchi so‘zlardan tuziladi. qatorning asosiy belgi darajaviy (gradatsion) tartibning mavjudligidir. misol: issiqlik darajalari: iliq → issiq → qaynoq. hajm: kichik → o‘rta → katta → ulkan. mavqe: xizmatkor → ishchi → boshliq → direktor. bu qatorda so‘zlar o‘zaro qiyoslashga yoki darajaviy o‘zgarish ga asoslanadi. partonimik qator partonimik qator - bir butun va uning tarkibiy qismlari orasidagi munosabatni ifodalaydi. bu qator "qism-butun" munosabatida tuziladi. misol: uy → xona, eshik, deraza, tom. tan → bosh, qo‘l, oyoq, yurak. kitob → muqova, sahifa, bob, paragraf. partonimik qator tahlili biror narsaning tuzilishi yoki tarkibini chuqurroq tushunishga yordam beradi. xulosa giponomik qator - umumiy va xususiy tushunchalar munosabati. graduonimik qator - darajaviy …

4 / 23

leksik-semantik sistemalar lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator - Page 4

5 / 23

leksik-semantik sistemalar lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator - Page 5

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksik-semantik sistemalar lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator"

white illustrative creative literature project presentation mavzu: leksik-semantik sistemalar: lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator. reja: 1. leksimalardagi sinonimik munosabat. 2. leksimalardagi antonimik munosabat. kontrar qarama-qarshilik, komlementar qarama qarshilik. 3. lugʻaviy birliklardagi graduonimik munosabat. 4.leksimalardagi partonimik munosabat. leksik-semantik sistemalar — tilshunoslikdagi sohalardan biri bo‘lib, so‘zlar va ularning ma’nolari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, munosabat va tizimni o‘rganadi. bunda so‘zlarning ma’no jihatdan qanday guruhlarga bo‘linishi va ularning til tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. leksik-semantik sistemalar tilni tahlil qilishda muhim rol o‘ynaydi, chunki ular orqali tilning boyligi, strukturasi va funksio...

This file contains 23 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "leksik-semantik sistemalar lmg, lmt, lmm. leksik paradigma, giponomik, graduonimik, partonimik qator", click the Telegram button on the left.

Tags: leksik-semantik sistemalar lmg,… PPTX 23 pages Free download Telegram