sutemizuvchilarning hayoti

DOCX 30 pages 294.8 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 294.8 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu:tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning hayoti kirish i bob. sutemizuvchilarning tashqi tuzilishi,tarqalishi, ko’payishi va rivojlanishi. 1.1.sutemizuvchilarning tashqi tuzilishi va hayot kechirishi 1.2. ularning kelib chiqishi va o’ziga xos xususiyatlari ii bob. tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning asosiy turlari,va ularning ekologiyasi 2.1.tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning asosiy turlari. 2.2. ekologiyasi xulosa ilovalar foydalanilgan adabiyotlar kirish sutemizuvchilar sinfiga 4000—4500 ga yaqin tur kiradi. g‘zbekistonda 7 ta turkum ga kiruvchi 108 ta tur sutemizuvchilar uchraydi. sutemizuvchilar smfi bir-biridan keskin farq qiladigan 2 ta kenja sinfga bominadi: 1. ateriyalar (atheria) kenja sinfl; 2. teriyalar, ya’ni tirik tug‘uvchilar (theria) kenja sinfi. ateriyalar kenja sinfi o‘z navbatida 2 ta infrasinfga bo'linadi: 1. sodda yoki dastlabki darrandalar — prototheria (qirilib ketgan trikonodontlar va kloakalilar turkum lari) infrasinfi. 2. alloteriyalar — allotheria (qirilib ketgan ko‘p bo‘rtiqlilar turkumi) infrasinfi. teriyalar kenja sinfiga esa 3 ta infrasinf kiradi: 1. u ch bo‘rtm a-tishlilar — pantotheria (qirilib ketgan) infrasinfi. 2. tuban darrandalar — m etatheria (xaltalilar turkum …

2 / 30

‘ladi. ularning bosh miyasi nisbatan sust rivojlangan. dastlabki darrandalar (prototheria) infrasinfiga birteshiklilar, ya’ni kloakalilar (monotrem ata) turkumi kiradi. birteshiklilar quyidagi primitiv belgilari bilan xarakterlanadi: 1) sariqlik moddasiga boy b o ‘lgan katta (diam etri 14 m m ) tuxum q o ‘yish yo‘li bilan urchiydi; 2) ichaklari va siydik-tanosil teshiklari tashqariga mustaqil ochilmay, balki kloakaga ochiladi; 3) ko'krak so‘rg‘ichlari bo‘lmaydi, sut bezlari ko‘pgina teshiklar bilan maxsus bezli joyga ochiladi va bolalari shu yerga chiqqan sutni yalaydi, chunki sut bezlari tugmachalari yo'q; 4) bosh miyasida qadoqli tana yo‘q; 5) yelka kamari sudralib yuruvchilarning yelka kamariga o'xshaydi; 6) gavda harorati doimiy emas, ya’ni +22 +37°c o ‘rtasida o ‘zgarib turadi; 7) tumshug‘i shoxsimon m oddadan iborat g‘ilof bilan qoplangan, voyaga yetganlarida tishlari yo‘q; 8) urg'ochilarida (yexidnada) faqat chap tuxumdoni rivojlangan birteshiklilar asosan avstraliya, tasmaniya va yangi gvineyada tarqalgan 0‘rdakburunning massasi 1,5 kg gacha boradi. u avstraliya va tasmaniyada tarqalgan. suvda va quruqlikda …

3 / 30

akbuninlar tuxum qo'yishdan oldin 5 -2 0 m keladigan qiiib yer ostida uya qaziydi. uyaga kirish joyi ancha keng bo ‘lib, ichkariga qarab toraya boradi. o datda uyaga kirish joyi suv ostida boladi. uyaga 1,5—1,8 sm li 2 ta, b a’zan 1 ta yoki 3 ta yum shoq qobiqli tuxum qo‘yadi. so‘ngra urg‘ochi o ‘rdakburunlar uya teshigini ichkaridan suvab tuxum ini bosib yotadi. urg‘ochi o ‘rdakburun faqat cho‘milish uchun uyasidan tashqariga chiqadi va har gal uyasiga kirganda uya teshigini qaytadan suvaydi. shuni ta ’kidlash kerakki, urg‘ochi o ‘rdakburun jinsiy organida otalangan tuxum 15 kun davomida tuxum yolida rivojlanadi va keyin tashqariga chiqadi. shuning uchun o'rdakburunning urg‘ochisi tashqariga otalangan tuxum qo ‘ym asdan, balki rivojlanishining yarmidan ko'progi ona organizmida o ‘tgan usti yum shoq tuxum qobig‘i bilan qoplangan embirion chiqaradi. tuxum xaltasi bolmasligi bilan yexidnalardan farq qiladi. bu yarim rivojlangan yum shoq po‘stli tuxum ni urg‘ochi o ‘rdakbum n uyasida 9—10 …

4 / 30

us bruijni) turining 3 ta kichik turi bor. proyexidna faqat yangi gvineyada uchraydi. proyexidna yer kavlashga m ohir darranda hisoblanadi. gavda uzunligi 80 sm bomib, terisi jun aralash 6—8 sm gacha bomgan o ‘tkir uchli ninalar bilan qoplangan, oyoqlari qisqa, lekin tirnoqlari kuchli rivojlangan, tumshugm uzun va shox qin bilan qoplangan. ingichka yopishqoq somak bilan qoplangan tili chuvalchangsim on uzun. yexidnalar uyada yashaydi, asosan chumolilar va term itlar bilan oziqlanadi, ogmrligi 10 kg gacha boradi. yexidnalar yerga 1 — 1,5 sm kattalikdagi 1 ta, ba’zan 2 ta tuxum qo‘yadi. ona organizm ida otalangan tuxum 16—27 kun rivojlanishi mumkin. tuxum qo‘yishdan oldin urg‘ochisining qorin tom onida teri xaltasi hosil bo‘ladi. urg‘ochisi tuxumini (yexidna) teri xaltasiga solib, rivojlanish davrini o ‘tkazadi. tuxum sariqligi hisobiga rivojlanadi va 10—11 kundan keyin tuxumdan bolasi chiqadi. xaltadagi harorat +33 +35°c b oiadi. yexidnalar tunda faol bomib, tog‘ va tekislikdagi sernam qalin butazorlarda yashaydi. yexidnalar tuxumidan chiqqan …

5 / 30

arini sut bilan boqadi. 3. termoregulyatsiyaning juda takomillashganligi tana temperaturasining doimiyligini ta’minlaydi. bu birtomondan issiqlik hosil bolishini tartibga solish yo‘li bilan (kimyoviy termoregulyatsiya deb ataluvchi yo‘l bilan), ikkinchi tomondan fizikaviy termoregulyatsiya deb ataluvchi issiqlik chiqarilishini nafas olish va terlash jarayonida teri qon aylanishini idora qiladi. issiqlik chiqarishni tartibga solishda jun qoplami, ayrimlarida esa teri osti yog‘ qatlamining ahamiyati juda katta. teri qon tomirlari kengaygan vaqtda issiqlik chiqarish kuchayib, toraygan vaqtda keskin kamayadi. sutemizuvchilar tanasining sovishida ter bezlari yordamida chiqarilgan suvning teri orqali bug‘lanishining ahamiyati ham muhim. yuqorida keltirilgan moslanishlar yordamida ko‘pchilik sutemizuvchilarning tana harorati nisbatan doimiy hisoblanadi va uning tashqi muhitdan farqi 100 °c ga teng bo‘ladi. masalan: qishda — 60 °c da yashovchi ko‘k tulkining tana harorati +39 °c bo‘ladi. tana haroratining doimiyligi (gomoyotermiya) barcha sutemizuvchilar uchun xos emasligini ko‘zda tutish lozim. bu hodisa katta massaga ega bo'lgan yo‘ldoshli yirik sutemizuvchilar uchun xos bo'ladi. platsentar mexanizmi yaxshi rivojlanmagan tuban …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sutemizuvchilarning hayoti"

mavzu:tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning hayoti kirish i bob. sutemizuvchilarning tashqi tuzilishi,tarqalishi, ko’payishi va rivojlanishi. 1.1.sutemizuvchilarning tashqi tuzilishi va hayot kechirishi 1.2. ularning kelib chiqishi va o’ziga xos xususiyatlari ii bob. tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning asosiy turlari,va ularning ekologiyasi 2.1.tuxum qo’yuvchi sutemizuvchilarning asosiy turlari. 2.2. ekologiyasi xulosa ilovalar foydalanilgan adabiyotlar kirish sutemizuvchilar sinfiga 4000—4500 ga yaqin tur kiradi. g‘zbekistonda 7 ta turkum ga kiruvchi 108 ta tur sutemizuvchilar uchraydi. sutemizuvchilar smfi bir-biridan keskin farq qiladigan 2 ta kenja sinfga bominadi: 1. ateriyalar (atheria) kenja sinfl; 2. teriyalar, ya’ni tirik tug‘uvchilar (theria) kenja sinfi. ateriyalar kenja sinfi o‘z...

This file contains 30 pages in DOCX format (294.8 KB). To download "sutemizuvchilarning hayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: sutemizuvchilarning hayoti DOCX 30 pages Free download Telegram