yo'ldoshlilar (placentalia)

PPT 208 pages 21.8 MB Free download

208 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.8 MB

File type PPT

Pages 208

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 208

slayd 1 reja 1. yuksak darrandalar (eutheria) yoki yo'ldoshlilar (placentalia) infrasinfining umumiy tasnifi 2. yo'ldoshlilar (placentalia) infrasinfining turkumlari, oila va asosiy turlarining tarqalishi, ahamiyati ateriyalar (atheria) teriyalar, ya'ni tirik tug'uvchilar (thria) sutemizuvchilar sinfiga 4000-4500 ga yaqin tur kiradi. o'zbekistonda 7 ta turkumga kiruvchi 108 ta tur sutemizuvchilar uchraydi. dastlabki darrandalar - prototheria alloteriyalar - allotheria uch bo'rtma-tishlilar – pantotheria tuban darrandalar - metatheria yo'ldoshlilar - eutheria yoki placentalia dastlabki darrandalar (prototheria) infrasinfi vakillari avstraliya va unga yaqin joylashgan orollarda yashaydigan tuban sutemizuvchilarning juda kam sondagi guruhi hisoblanadi. tuxum qo'yib ko'payishi bilan boshqa sutemizuvchilardan farq qiladi. biroq tuxumi rivojlanishining yarmidan ko'prog'i ona organizmida o'tganligi sababli tuxum shaklidagi holat 50 % dan ko'proq rivojlangan qobiq ichidagi embriondir. keyinchalik dastlabki darrandalar tuxum bosadi (o'rdakburun) yoki tuxumini maxsus xaltachasida (exidna) rivojlantiradi. dastlabki darrandalarda qushlar va reptiliyalardagi singari kloaka bo'ladi. ularning bosh miyasi nisbatan sust rivojlangan. dastlabki darrandalar (prototheria) infrasinfiga birteshiklilar, ya'ni kloakalilar (monotremata) turkumi …

2 / 208

b turadi; 7) tumshug'i shoxsimon moddadan iborat g'ilof bilan qoplangan, voyaga etganlarida tishlari yo'q; 8) urg'ochilarida (exidnada) faqat chap tuxumdoni rivojlangan. birteshiklilar asosan avstraliya, tasmaniya va yangi gvineyada tarqalgan . bu turkumga o'rdakburunlar (ornithorhynchidae) va exidnalar (tachyglossidae) oilalari kiradi. o'rdakburunlar oilasining bitta o'rdakburun (ornithorhynchus anatinus) turi bor. o'rdakburunning massasi 1,5 kg gacha boradi. u avstraliya va tasmaniyada tarqalgan. suvda va quruqlikda haët kechiradi. tana uzunligi 65 sm atrofida bo'ladi. uning terisi qalin, qisqa, mayin jun bilan qoplangan. o'rdakburunning serbar yassi tumshug'ining ikki ëniga shox plastinkalar o'rnashgan, bu shox plastinkalar tilining shox plastinkalari bilan birga g'alvir hosil qiladi, natijada shu g'alvir bilan balchiqdan o'z ozig'ini suzub oladi. qisqa besh barmoqli oëqlarida suzgich pardalari bor, oldingi oëqlaridagi pardalari uzunroq bo'lib, barmoq uchidan chiqib turadi, erni qaziganda (quruqda) pardalar orqaga qayriladi. ësh o'rdakburunlarda bir nechta tish bo'lib, voyaga etganda ular yo'qolib ketadi. erkagi yirikligi va dumi ostida tikansimon o'simtasi borligi bilan urg'ochisidan farq …

3 / 208

og'irligi 10 kg gacha boradi. exidnalar erga 1-1,5 sm kattalikdagi 1 ta, ba'zan 2 ta tuxum qo'yadi. ona organizmida otalangan tuxum 16-27 kun rivojlanishi mumkin. tuxum qo'yishdan oldin urg'ochisining qorin tomonida teri xaltasi hosil bo'ladi. urg'ochisi tuxumini (exidna) teri xaltasiga solib, rivojlanish davrini o'tkazadi. tuxum sariqligi hisobiga rivojlanadi va 10-11 kundan keyin tuxumdan bolasi chiqadi. xaltadagi harorat +33 +350s bo'ladi. exidnalar tunda faol bo'lib, tog' va tekislikdagi sernam qalin butazorlarda yashaydi. exidnalar tuxumidan chiqqan bolasining kattaligi 2 sm bo'ladi, u 8 sm bo'lgancha onasi xaltasida sut yalab o'sadi, so'ngra xaltadan chiqib mustaqil hayot kechiradi. ular tutqunlikda yaxshi yashaydi. tutqunlikda 27 yilgacha va tabiatda 30 yilgacha umr ko'rishi mumkin. mahalliy aholi exidnaning go'shti va yog'i uchun ov qiladi. o'rdakburun o'rdakburunlar exidna proexidna bu kenja sinfga xaltali va yo'ldoshli sutemizuvchilar kiradi. ular quyidagi belgilar bilan xarakterlanadi: 1) barchasi tirik bola tug'adi; yo'ldoshi rivojlangan; 2) sut bezlari naychasimon emas, balki uzum boshi shaklida …

4 / 208

un yuksak sutemizuvchilar embrioniday ozuqa moddalar etarli bo'lmaydi. bolalari kichkina, nimjon va chala tug'iladi. sut bezlarini maxsus qisuvchi muskuli qisqarishi orqasida ularning nimjon bolalari og'ziga sut oqib tushadi, ba'zi turlarida qopchiq bo'lmasa ham, lekin xaltalilarning hammasida bir juft qopchiq suyagi bo'ladi. ko'krak so'rg'ichlari xalta (qopchiq) ichiga ochiladi, xaltasi (qopchiq) bo'lmagan vakillarida esa ko'krak-qorin qismiga ochiladi. bosh miyasi tuban tuzilgan, qadoqli tanacha yo'q. urg'ochisida 2 ta bachadon va 2 ta qin bo'ladi. tana harorati birteshiklilarga nisbatan yuqori (360s), lekin yo'ldoshlilarga nisbatan past bo'ladi, ya'ni tana harorati doimiy bo'lmaydi. xaltalilarning faqat oldingi oziq tishlari almashinadi. ular avstraliyada, janubiy amerikada va bitta turi shimoliy amerikada tarqalgan. xaltalilar turkumi vakillarining o'lchami 4 sm dan (qopchiqli sichqon) 1,6-2 m gacha (kulrang gigant kenguru) boradi. ularning homiladorlik davri qisqa: amerika opossumlarida 12 kun, gigant kenguruda esa 30-40 kun davom etadi. xaltalilar (marsupialia) turkumi-ning, 3 ta kenja turkumi, 9 ta oilasi, 71 ta urug'i va 270 tacha …

5 / 208

s typhlops) kiradi. xaltali yirtqichlar (dasyuridae) oilasi vakillarining tanasi uzunligi 4 sm dan 130 sm gacha boradi. sut bezi so'rg'ichlari 2 tadan 12 tagacha bo'ladi. 48-51 ta turi bor. bu oilaga xaltali suvsar, xaltali bo'ri, xaltali mushuk, xaltali sichqon, xaltali qo'shoyoq, xaltali kalamush, xaltali chumolixo'r va xaltali iblislar kiradi. bir yilda bir marta 3 tadan 10 tagacha bola tug'adi. ko'pkuraktishlilar (polyprotodontia) kenja turkumi xaltalilar tsenolestlar (caenolestidea) kenja turkumi vakillari unchalik ko'p emas. ular janubiy amerikada yashaydi, bolalarini olib yuradigan xaltasi yo'q. bu kenja turkumning tsenolestlar (caenolestidae) oilasi bo'lib, 3 ta urug'i (caenolestes, lestoros, rhyncholestes) va 7 ta turi bor. tsenolestlar tunda faol, tog' o'rmonlarida yashaydi va hasharotlar bilan oziqlanadi. tana uzunligi 10-13 sm, dumi uzunligi esa 6-12 sm keladi. tsenolestlar (caenolestidea) kenja turkumi ikkikuraktishlilar (diprotodontia) kenja turkumi vakillari o'simliklar bilan oziqlanadi. bu kenja turkumga kengurular, xaltali tiyinlar (petaurus), daraxtlarda yashaydigan xaltali ayiq yoki koala (phasolarcus cinereus), kuskuslar (phalamgerinae) va er …

Want to read more?

Download all 208 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yo'ldoshlilar (placentalia)"

slayd 1 reja 1. yuksak darrandalar (eutheria) yoki yo'ldoshlilar (placentalia) infrasinfining umumiy tasnifi 2. yo'ldoshlilar (placentalia) infrasinfining turkumlari, oila va asosiy turlarining tarqalishi, ahamiyati ateriyalar (atheria) teriyalar, ya'ni tirik tug'uvchilar (thria) sutemizuvchilar sinfiga 4000-4500 ga yaqin tur kiradi. o'zbekistonda 7 ta turkumga kiruvchi 108 ta tur sutemizuvchilar uchraydi. dastlabki darrandalar - prototheria alloteriyalar - allotheria uch bo'rtma-tishlilar – pantotheria tuban darrandalar - metatheria yo'ldoshlilar - eutheria yoki placentalia dastlabki darrandalar (prototheria) infrasinfi vakillari avstraliya va unga yaqin joylashgan orollarda yashaydigan tuban sutemizuvchilarning juda kam sondagi guruhi hisoblanadi. tuxum qo'yib ko'payishi bilan boshqa sut...

This file contains 208 pages in PPT format (21.8 MB). To download "yo'ldoshlilar (placentalia)", click the Telegram button on the left.

Tags: yo'ldoshlilar (placentalia) PPT 208 pages Free download Telegram