aktinoidlar

PPTX 13 pages 1.0 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 1- bosqich talabasi yusubjanov muhammadqodirning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 1- bosqich talabasi yusubjanov muhammadqodirning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:aktinoidlar,radiokimyo,transuran elementlar, tabiiy va suniy radiofaollik reja. 1.aktinoidlar. 2.radiokimyo,transuran elementlar. 3. tabiiy va sunʼiy radiofaollik. 4.xulosa. aktinoidlar. aktinoidlar, aktinidlar - mendeleyev davriy sistemasining iii guruhi 7davrida aktiniydan keyin turadigan 14 ta elementning umumiy nomi. ularning tartib raqami 90 dan 103 gacha: toriy th (№ 90), protaktiniy ra (№ 91), uran u (№ 92), neptuniy np (nb 93), plutoniy pu (№ 94), ameritsiy am (№ 95), kyuriy cm (№ 96), berkeliy bk (№ 97), kali-forniy cf (№ 98), eynshteyniy es (№ 99), fermiy fm (№ 100), mendeleeviy md (nb 101), nobeliy no (№ 102), lou-rensiy lr (№ 103). bu elementlarning aksarisida sirtqi 1-va 2-qavatlaridagi elektronlar soni bir xil boʻlib, sirtdan hisoblanganda 3-qavatlarida elek-tronlar soni bir …

2 / 13

entlar. transuran elementlar - mendeleyev davriy sistemasitsa uransan soʻng joylashgan (at. raqami z>93 boʻlgan) kimyoviy elementlar. transuran elementlar nisbatan tez radioaktiv parchalanishi tufayli yer poʻstida aytarli miqdorda saklanib qolmagan. yerning yoshi 510’ yilga yaqin, eng uzoq yashovchi transuran elementlar izotoplarining yarim yemirilish davri esa 107 yildan kichik. yer kurrasi paydo boʻlganidan boshlab nukleosintez jarayonida hosil boʻlgan. transuran elementlar yo butunlay parchalanib bitgan yoki ular miqdori keskin kamayib (1012 martagacha) ketgan. eng uzoq mavjud boʻluvchi transuran elementlar dan hisoblangan plutoniy (244ri)ning tabiiy minerallarida nihoyatda kichik miqdori topilgan. balki u yer kurrasi paydo boʻlgan paytdan boshlab saqlanib qolgandir. uran rudalarida neptuniy (237np) va plutoniy (239ri) yuqlari topilgan. dastlabki transuran elementlar 20-asrning 40-yillarida aqsh da e. makmillan va g. siborg boshchiligida bir guruh olimlar tomonidan sintezlab topilgan. transuran elementlar nishonni neytron oqimi yoki zaryadlangan zarrachalar bilan nurlatish yoʻli bilan olinadi. agar nishon sifatida uran u ishlatilsa, kuchli neytron oqimi yordamida fm(zq100) gacha boʻlgan …

3 / 13

r mavjud ekanligi aniqlangan boʻlib, ular uran, toriy va aktinouran elementlaridan boshlanadi. uchchala holda ham oxirgi mahsulot qoʻrgʻoshin izotoplari, yaʼni birinchi katorda oxirgi mahsulot 206rv, ikkinchisida 2o8rv va uchinchisida 207rv boʻladi. radioaktiv yemirilish nazariyasi koʻrsatadiki, dt vaqt ichida yemiriladigan yadrolarning soni dn radioaktiv yadrolarning umumiy soni tv ga proporsional boʻlib, radioaktiv yemirilish eksponensial qonun boʻyicha kechadi: n=noe~x"; bunda n —t paytdagi yemirilmagan yadrolar soni, no — boshlangʻich paytdagi yemirilmagan yadrolar soni va ^.yemirilish doimiysi; yadroning ichki tuzilishiga bogʻliq boʻlgan oʻzgarmas miqdor. radioaktiv yemirilishning eksponensial qonuni statistik qonun boʻlib, faqat juda katta sondagi atomlar uchun oʻrinlidir. boshlangʻich paytdagi yadrolar miqdori yarmisining yemirilishiga ketadigan vaqt moddaning yarim yemirilish davri t deyiladi. u yemirilish doimiysi x bilan quyidagicha bogʻlangan: t=0,603 x. radioaktiv qatorlarni boshlab beruvchi uran nu, torii ^th va aktinouran 92i elementlarining yarim yemirilish davrlari, mos ravishda 4,51109 yil, 1,391010 yil va 7,13yu8 yilga teng . radioaktivlik, asosan, kyuri yoki uning ulushlari …

4 / 13

ioaktivlik hodisasini birinchi marta 1896 yilda a. a. bekkerel kashf qilgan. u uran tuzlaridan nomaʼlum nurlar chiqishini, bu nurlar xuddi rentgen nurlari kabi har xil moddalardan oʻtishini, fotografiya plstinkasini qoraytirishini birinchi boʻlib aniqladi va ularni radioaktiv nurlar deb atadi. tez orada toriyning radioaktivligi aniqlandi. 1898 y.da esa m. sklodovskaya kyuri va p. kyurilyar ikkita yangi radioaktiv element (poloniy va radiy) ni kashf etdilar. e. rezerford va yuqorida nomlari zikr etilgan olimlarning kuzatishlari natijasida radioaktiv moddalar oʻzidan uch xil koʻrinishdagi (a, r va u)nurlarni chiqarishi aniqlandi va bu nurlarning tabiati oʻrganildi: anurlar ikkita musbat zaryadga ega boʻlgan geliy atomining yadrosidan iborat; nurlar manfiy zaryadga ega boʻlgan elektronlardan iborat; unurlar rentgen nurlariga oʻxshaydigan elektromagnit nurlanishdir. sun’iy radioaktivlik. uran radioaktiv chiqaradigan yagona element emas. radioaktivlikni har tomonlama chuqur o’rgangan er – xotin mariya va pyer kyurilar uran rudasidan ikkita radioaktiv element – poloniy (po) va radiy (ra) larni ajratib olish sharafiga muyassar bo’ldilar. …

5 / 13

achalar bilan nurlatib kashf qilindi. z>101 boʻlgan elementlar zaryadlangan zarrachalar tezlatkichida [birlashgan yadro tadqiqotlari instituti siklotroni (oiyai; dubna, rossiya) va ogʻir ionlar chizikli tezlatkichi "xaylak" (berkli, aqsh)]da olindi. etiboringiz uchun rahmat. image1.png image2.png image3.png

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aktinoidlar"

namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 1- bosqich talabasi yusubjanov muhammadqodirning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 1- bosqich talabasi yusubjanov muhammadqodirning noorganika fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:aktinoidlar,radiokimyo,transuran elementlar, tabiiy va suniy radiofaollik reja. 1.aktinoidlar. 2.radiokimyo,transuran elementlar. 3. tabiiy va sunʼiy radiofaollik. 4.xulosa. aktinoidlar. aktinoidlar, aktinidlar - mendeleyev davriy sistemasining iii guruhi 7davrida aktiniydan keyin turadigan 14 ta elementning umumiy nomi. ularning tartib raqami 90 dan 103 gacha: toriy th (№ 90), protaktiniy ra (№ 91), uran u (№ 92), neptuniy np (nb 93), plutoniy pu (№ 94), amerit...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "aktinoidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: aktinoidlar PPTX 13 pages Free download Telegram