gunafshalar tartibi

PPTX 53 pages 47.5 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.5 MB

File type PPTX

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

1-mavzu: gunafshalar tartibi.gunafshadoshlar oilasi. reja: gunafshalar tartibi haqida umumiy ma’lumot gunafshadoshlar oilasining asosiy xususiyatlari ularning inson hayotidagi ahamiyati kirish gunafshadoshlar ca5co5a5g(3) o‘simliklar dunyosi inson hayoti va tabiat muvozanatida muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, ikki urug‘pallali o‘simliklar toifasiga kiruvchi turlar o‘zining ko‘p qirrali biologik tuzilishi, ekologik ahamiyati va insoniyat uchun foydali xususiyatlari bilan ajralib turadi. shulardan biri — gunafshalar tartibi (malpighiales) bo‘lib, u o‘z ichiga turli xil o‘simlik oilalarini, jumladan, gunafshadoshlar oilasini (violaceae) ham oladi. gunafshadoshlar oilasi o‘zining chiroyli gullari, oddiy barg tuzilishi va bezakbopligi bilan keng tarqalgan va qadrlanadigan o‘simliklar qatoriga kiradi. bu oilaning vakillari nafaqat tabiat go‘zalligini boyitadi, balki dorivor, kosmetik va dekorativ maqsadlarda ham foydalaniladi. mazkur mavzuni o‘rganish orqali gunafshalar tartibi va gunafshadoshlar oilasining tizimdagi o‘rni, morfologik tuzilishi, hayotiy sikli va inson hayotidagi ahamiyati haqida kengroq tushuncha hosil qilish mumkin. bu esa nafaqat biologik bilimlarni chuqurlashtiradi, balki tabiatga bo‘lgan e’tibor va qadriyatni oshirishga xizmat qiladi. gunafshalar tartibi (lat. malpighiales) …

2 / 53

ladi. bu tartibga daraxt, buta va o‘t holidagi o‘simliklar kiradi.yaproqlari poyada navbat bilan ba’zan, suprotiv joylashgan, odatda yonbargchalari bo‘ladi. gullari bir jinsli, aktinomrf, ko‘p 223 hollarda siklik ba’zan, spiral joylashgan gulqo‘rg‘onli bo‘ladi. changchilari ko‘p miqdorda, alohida yoki to‘p holda joylashadi. androtsey va ginetsey oralig‘ida nektar xonalari bor. mevasi ko‘sakcha, urug‘ida endospermi ko‘p joyni egallaydi. tashqi tuzilishi:gunafshadoshlar odatda o‘t o‘simliklar, kamdan-kam hollarda buta yoki butachalar shaklida bo‘ladi. barglari oddiy, navbatma-navbat joylashgan, ba’zida qirrali yoki tishli bo‘ladi. gullari:gullari chiroyli, ikki jinsli va ko‘pincha radial yoki bilateral simmetriyaga ega bo‘ladi. gullar 5 ta tojlab bargli, 5 ta changchi va 1 ta urug‘chil bo‘ladi. ular yolg‘iz yoki guldasta shaklida joylashgan bo‘ladi. mevalari:mevasi odatda quti (kapshiq) yoki rezavor meva bo‘lib, ichida ko‘p urug‘ bo‘ladi. urug‘lari kichik, ayrim turlarida qanotchali bo‘lishi mumkin. tarqalishi:gunafshadoshlar butun dunyo bo‘ylab, ayniqsa mo‘tadil iqlim zonalarida keng tarqalgan. ular o‘rmonlar, tog‘li hududlar va hatto shaharlardagi bog‘larda uchraydi. vakillari:oilaning eng mashhur vakili — …

3 / 53

turi maʼlum. oʻzbekistonda 14 ta yovvoyi, 3 ta madaniy turi oʻstiriladi. erta bahorda ochiladi. poyasi yer bagʻirlab oʻsadi. gullari yirik, toʻq safsar, oq, sariq, havorang, xushboʻy hidli. binafsha yer tanlamaydi, salqin joylarda, shuningdek qishda berk joylarda ham oʻsadi. asosan, urugʻidan, ayrim turlari ildiz poyasini boʻlib ekish bilan koʻpaytiriladi. xushboʻy binafsha (v. odarata) ning guli (0,04%) va bargi (0,05%) dan efir moyi olinadi bezak o‘simlik sifatida: gunafshalar chiroyli gullari tufayli bog‘-rog‘larda, gul to‘plamlarida va xonalarni bezashda keng qo‘llaniladi. ayniqsa, viola (gunafsha) turlari yozgi bezak sifatida juda mashhur. dorivor xususiyatlari: ba’zi gunafsha turlarining gullari va barglarida foydali moddalar bo‘lib, ular shamollash, yo‘tal, isitma va yengil yallig‘lanishlarda xalq tabobatida ishlatiladi. gunafsha tinchlantiruvchi, terlatuvchi va yumshatuvchi vosita sifatida qadrlanadi. atir va parfyumeriya sanoatida: gunafsha gullaridan yoqimli hidli efir moylari olinadi, bu modda atirlar tayyorlashda ishlatiladi. oziq-ovqatda: ba’zan gunafsha gullari shirinliklar va pishiriqlarni bezash uchun ishlatiladi. ular ovqatlarga rang va hid berish uchun tabiiy vosita …

4 / 53

a bo‘lishi mumkin. ular odatda yupqa, mayin tuzilishga ega.bargning rangi: barglarning rangi asosan yashil bo‘lib, ba'zi turlarda sariq yoki oq rangga ega bo‘ladi. gullar chiroyli, katta gullar: gunafshalar oilasiga kiruvchi o‘simliklarning gullari odatda katta, rang-barang va chiroyli bo‘ladi. gullar ko‘pincha 5 ta toj bargdan iborat bo‘lib, ular simmetrik joylashgan.gullarning simmetriyasi: gullar asosan bilateral simmetriya (ikki tomondan teng) yoki radial simmetriya (yuqoridan qaraganda teng)ga ega.changchi va urug‘chilari: gullarida 5 ta changchi va 1 ta urug‘chil bo‘ladi. changchi birlashtirilgan, urug‘chil esa pastki qismida joylashgan.gullarning ranglari: gunafshalar o‘simliklarining gullari juda rang-barang bo‘lishi mumkin — binafsha, oq, sariq, ko‘k, qizil va boshqa ranglarda. gunafshalar tartibi (malpighiales) magnoliophyta (ikki urug‘pallali o‘simliklar) bo‘limiga kiradi. bu tartib ko‘plab oila va turlarni o‘z ichiga oladi, shuningdek, keng tarqalgan o‘simliklar, jumladan, gunafshalar (viola) hamda boshqa o‘simlik turlari ham bor. gunafshalar tartibi asosan ko‘p yillik o‘simliklar, o‘tlar, butalar yoki ba'zida daraxtlar bo‘lishi mumkin. malpighiales tartibi ikkita asosiy podguruhga ajraladi: malpighiales …

5 / 53

rmonlar va tog‘li hududlarda ko‘proq uchraydi. ular changlatish jarayonida muhim rol o‘ynaydi va boshqa o‘simliklarning hayotiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. umumiy xulosa: gunafshalar tartibi va gunafshadoshlar oilasi o‘zining xilma-xil va o‘ziga xos biologik xususiyatlari bilan ajralib turadi. bu tartib ikki urug‘pallali o‘simliklar ichida keng tarqalgan va ko‘plab foydali o‘simliklarni o‘z ichiga oladi. gunafshadoshlar oilasiga kiruvchi o‘simliklar chiroyli gullari, oddiy barglari va o‘ziga xos mevalari bilan tanilgan. ularning estetik ko‘rinishi, dorivor va bezakbop xususiyatlari inson hayotida katta ahamiyatga ega. gunafshalar nafaqat tabiatning go‘zalligini oshiradi, balki ekologik muvozanatni saqlashda, changlatuvchi hasharotlar hayotida va turli sanoat sohalarida ham muhim rol o‘ynaydi. shu sababli, bu tartibga kiruvchi o‘simliklarni o‘rganish, asrash va undan oqilona foydalanish dolzarb ahamiyat kasb etadi. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: karimov a. va boshqalar. botanika (o‘simliklar sistematikasi). – toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2016. rahimov b. t. o‘simliklar morfologiyasi va anatomiyasi. – toshkent: o‘qituvchi, 2012. tojiboyev sh. o‘simliklar olami: sistematikasi va ahamiyati. – toshkent: fan, …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gunafshalar tartibi"

1-mavzu: gunafshalar tartibi.gunafshadoshlar oilasi. reja: gunafshalar tartibi haqida umumiy ma’lumot gunafshadoshlar oilasining asosiy xususiyatlari ularning inson hayotidagi ahamiyati kirish gunafshadoshlar ca5co5a5g(3) o‘simliklar dunyosi inson hayoti va tabiat muvozanatida muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, ikki urug‘pallali o‘simliklar toifasiga kiruvchi turlar o‘zining ko‘p qirrali biologik tuzilishi, ekologik ahamiyati va insoniyat uchun foydali xususiyatlari bilan ajralib turadi. shulardan biri — gunafshalar tartibi (malpighiales) bo‘lib, u o‘z ichiga turli xil o‘simlik oilalarini, jumladan, gunafshadoshlar oilasini (violaceae) ham oladi. gunafshadoshlar oilasi o‘zining chiroyli gullari, oddiy barg tuzilishi va bezakbopligi bilan keng tarqalgan va qadrlanadigan o‘simliklar qatoriga kirad...

This file contains 53 pages in PPTX format (47.5 MB). To download "gunafshalar tartibi", click the Telegram button on the left.

Tags: gunafshalar tartibi PPTX 53 pages Free download Telegram