fuqaro erkinligi va huquq

DOC 8 стр. 69,5 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 69,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

19-mavzu. fuqaro erkinligi, huquq va manfaatlari ustuvorligini ta'minlash reja 1. fuqaro erkinligi va faolligi tushunchalari. 2. o'zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish asoslari. 3. fuqarolarning siyosiy faolligini oshirish-demokratik jamiyat qurish omili. 4. fuqarolarning siyosiy madaniyati va faolligi. 1. bugungi kunda «fuqaro», «fuqarolik», «fuqarolik jamiyati», «fuqarolik mas'uliyati», «fuqaro huquqlari va erkinliklari» tushunchalari demokratik rivojlanishning zaruriy shartlaridan biriga aylanmoqda. binobarin, demokratiya va fuqaro erkinligi hamda, uning faolligini ta'minlash masalalari dolzarb bo'lib qolmoqda. fuqarolik tushunchasi jamiyatning hozirgi davrigacha, ya'ni, huquqiy davlat tomon rivojlanishida katta yo'lni bosib o'tdi. u jamiyatning demokratik rivojlanishida qo'lga kiritilgan ulkan yutuqlardan biri. fuqarolik tushunchasi qadimiy yunonistonda va rimda mavjud bo'lsada, asosan feodalizm inqirozga uchrab, jamiyatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayot demokratiya va bozor munosabatlari zaminiga o'ta boshlaganda, hozirgi shaklida paydo bo'la boshladi va ilk bor «shaharlik» (frantsuz «situayyan», inglizcha «sitezen», ruscha «gorojanin-grajdanin») degan ma'nolarni anglatgan. mustaqillik e'lon qilingandan so'ng, o'zbek tilida o'tmishdagi «grajdanlik» so'zi o'rniga «fuqarolik» degan atama qabul qilindi. …

2 / 8

qshunoslik fanlarining umumiy kategoriyalari sifatida o'rganiladi. demokratiya inson erkinligini qonunlar vositasida kafolatlaydi. demak, demokratiyaning o'zi ochiq muhokama, ijtimoiy ziddiyatlarni ifoda etish va bartaraf qilish usuli sifatida fuqarolik va siyosiy huquqlar deklaratsiyalarida qayd qilingan erkinliklarsiz mavjud bo'la olmaydi. bu erda so'z erkinligi va o'z fikrini erkin ifodalash huquqi, erkin uyushmalar tuzish huquqi, hayot tarzini o'zgartirish erkinligi va shaxsning xavfsizlikka bo'lgan huquqi to'g'risida ketmoqda. ushbu huquqlar demokratiyaning asl mohiyatini tashkil qilgani bois, ular himoya qilinishi kerak. xulosa qilib aytganda, insoniyat borliqni va ijtimoiy hayotda erkinlikni ifodalashning huquqdan tashqari boshqa biron-bir shaklini hozirgacha kashf etmagan. bu mantiqan ham, amalda ham mumkin emas. odamlar o'z tengligi darajasida erkindirlar va erkinligi darajasida tengdirlar. hozirgi davr ijtimoiy–siyosiy fanlarida «inson» deganda erda yashayotgan mavjudot turlaridan biri tushuniladi. inson alohida olingan tur (xomosapiens) vakilini ifodalovchi umumiy tushunchadir. inson, umuman zotning yig'iq obrazi sifatida bioijtimoiy mavjudot bo'lib, u bir vaqtning o'zida ham tabiatga, ham ijtimoiy hayotga mansubdir. individ-inson zotining …

3 / 8

laridan biri bo'lib keldi. aristotel'ning ta'kidlashicha, «inson–tabiatan (mohiyatan) ijtimoiy» ekanligini ta'kidlash bilan birga, «umumiy ma'noda kimda-kim hokimiyat yuritish va bo'ysunishga ta'lluqli bo'lsa, o'sha fuqarodir»; har bir davlat tuzumida fuqaroning mohiyati o'zgaradi. davlar tuzumining eng yaxshi turida kimda-kim ma'naviy qadriyatlar talablariga mos hayotni nazarda tutgan holda bo'ysunish va hokimiyat yuritishni hoxlasa va unga qobil bo'lsa ana o'sha fuqarodir. insonning mohiyatini dastlabki o'rgangan olimlardan biri xitoydagi konfutsiy va uning izdoshlari edi. 298-238 yy yashagan konfutsiyning izdoshi bo'lgan olim sen-tszi shunday deb yozgan edi. «tug'ma xususiyatlar, bu-samoviy munosabatlar xosilidir. ularga ta'lim yoki odamning o'zini yaratuvchilik ijodi vositasida erishib bo'lmaydi. inson yovuz tabiatga ega. insondagi ezgulik manfaatlar uchun orttirilgan fazilatdir. hozirgi inson tug'ilishidan boshlab foyda olishga intiladi. bu shunga olib keladiki, kishilar o'zaro raqobatlashadi va bir-birlariga yon bermaydilar. shuning uchun ham tarbiya yo'li bilan inson tabiatini o'zgartirish, yaratilgan qoidalar asosida ta'lim berib, ularni adolatlilikka va ma'suliyatlilikka o'rgatish lozim». ko'rinib turibdiki, insonning jamiyatga uyushishi yoki …

4 / 8

ada etuklikka erishmoq uchun ko'p narsalarga muxtoj bo'ladi. u bir o'zi bunday narsalarni qo'lga kirita olmaydi, ularga ega bo'lish uchun insonlar jamoasiga ehtiyoj tug'iladi. shu sababli yashash uchun zarur bo'lgan, kishilarning bir-birlariga etkazib beruvchi va o'zaro yordamlashuvi orqaligina odam o'z tabiati bo'yicha intilgan etuklikka erishuvi mumkin. bunday jamoa a'zolarining faoliyati bir butun xolda ularning har biriga yashash va etuklikka erishuv uchun zarur bo'lgan narsalarni etkazib beradi. shuning uchun inson shaxslari ko'paydilar va erning aholi yashaydigan qismiga o'rnashdilar, natijada inson jamoasi vujudga keldi» an'anaviy jamiyatlarda insonning yaratuvchilik ijodiy qobiliyati aicha chegaralandi. chunki an'anaviy jamiyatlarda mehnatning tabiiy taqsimoti va ixtisoslashuvi adolat printsiplariga asoslanmadi. shuningdek, bu jamiyatlarda shaxslararo aloqalarning o'ta tabaqalashuvi, o'zaro harakatlar va munosabatlarning norasmiy muvofiqlashtirilishi, jamiyat a'zolarining bir-biriga tobelik, urug'chilik va qon-qarindoshlik munosabatlari bilan bog'liqligi natijasida shaxs erkinligi ham ta'minlinmadi. boshqaruvdagi primitiv tizimlar imtiyozsiz jamiyat a'zolarining faolligini pasaytirib, bu holat shaxsning ijodiy faoliyat ko'rsatish va fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga imkon bermas, natijada …

5 / 8

r natijasida insonlararo munosabatlar yuksalib, siyosiy institutlarni nazorat etish, inson huquq va erkinliklarini himoya etish, jamiyatda tenglik o'rnatish imkoniyatlari paydo bo'ldi. xx asrga kelib takomillashgan va zamonaviy kishilik birliklarini fuqarolik jamiyati deb atash rusumga kirdi. ma'lumki, inson o'zining ijtimoiy mavjudot ekanligi va o'zidan kelib chiqib, tabiiy ravishda siyosiy munosabatlarda ishtirok etishga intiladi. ijtimoiy siyosiy munosabatlarda faol ishtirok etish ehtiyojlari va zaruriyati esa har bir fuqaroda manfaatlarni faqat guruxiy shakldagina ifodalash va qondirish mumkin ekanligini anglib etishga zamin yaratadi. turli xil ijtimoiy guruxlar va tabaqalarning turlicha manfatlarni o'zaro to'qnashuvlar va ziddiyatlarga kirishishi, ularni o'zaro kelishtirish va muvozanatlashtirishsiz hal qilib bo'lmasligini anglash jarayonlari tabiiy ravishda xalqchil jamiyat va siyosiy hokimiyatga bo'lgan ehtiyojlarni shakllantirdi. chunki turli manfaatlar muvozanatini ta'minlashni faqat demokratik jamiyat bilan davlat hokimiyati hamkorligida amalga oshirish mumkin ekanligini tarixiy tajribalar isbotlab berdi. shu sababli ham, siyosiy ong turli xil ijtimoiy guruxlarning siyosiy institutlar va siyosiy sub'ektlar bilan o'zaro muloqat va munosabatlarga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fuqaro erkinligi va huquq"

19-mavzu. fuqaro erkinligi, huquq va manfaatlari ustuvorligini ta'minlash reja 1. fuqaro erkinligi va faolligi tushunchalari. 2. o'zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish asoslari. 3. fuqarolarning siyosiy faolligini oshirish-demokratik jamiyat qurish omili. 4. fuqarolarning siyosiy madaniyati va faolligi. 1. bugungi kunda «fuqaro», «fuqarolik», «fuqarolik jamiyati», «fuqarolik mas'uliyati», «fuqaro huquqlari va erkinliklari» tushunchalari demokratik rivojlanishning zaruriy shartlaridan biriga aylanmoqda. binobarin, demokratiya va fuqaro erkinligi hamda, uning faolligini ta'minlash masalalari dolzarb bo'lib qolmoqda. fuqarolik tushunchasi jamiyatning hozirgi davrigacha, ya'ni, huquqiy davlat tomon rivojlanishida katta yo'lni bosib o'tdi. u jamiyatning demokratik rivojlanishida qo'lga k...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOC (69,5 КБ). Чтобы скачать "fuqaro erkinligi va huquq", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fuqaro erkinligi va huquq DOC 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram