jamiiyatning maddiy va ma'naviy qadriyatlari. jamiiyat va tarix falsafasi

DOC 19 стр. 102,0 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 102,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

7-mavzu. tarixiy jarayonda jamiyatning madanmy va ma'naviy kadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja 1. jamiyat va tarix falsafasi. 2. tarix falsafasining tuzilishi va funktsiyalari. 3. tsivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi. 4. moddiy va ma'naviy qadriyatlarning o'zaro aloqador. inson va insoniyat borlig'i o'ziga xos betakrordir. bu borliqning hamma odamlarga xos tomonlari bor. inson borliq sifatida tabiat bilan uzviy bog'liq. chunki inson kosmosning (koinotning) faol qismi sifatida u bilan bog'liq holda yashaydi, mavjud bo'ladi. inson tabiat evolyutsiyasining ajralmas qismi sifatida o'ziga xos ijtimoiy evolyutsiyani tashkil etadi. insonlar esa o'zaro birlikda jamiyatni tashkil etadi. sotsial falsafa jamiyatning mohiyati va uning o'ziga xos xususiyatlarini o'rganadi. biz falsafa tarixiga nazar solsak jamiyat sirlarini ochish uchun harakat qilmagan falsafiy yo'nalishni ko'rmaymiz. platon o'zining «davlat» nomli asarida jamiyat to'g'risidagi ta'limotni g'oyalar dunyosining sir-asrori bilan bog'liq holda o'rgandgan. abu nasr forobiy «fozil odamlar shaxri» asarida insonlar o'rtasidagi munosabat, birgalikda yashash, tinch-totuv bo'lish to'g'risida «hamkorlik, moddiy va …

2 / 19

hum, konkret shaxs faoliyatidan ajralgan holda o'rgandi. pozitivizm (kont, spenser) tabiat fanlaridan maxsus ijtimoiy fanlarni ajratdi va jamiyat uning o'ziga xos xususiyatlari o'rganuvchi – sotsiologiyaga asos soldi. hayot falsafasi va fenomologiya (gusserl, shyuts) kundalik hayot sotsialogiyasini o'rgandi. hozirgi zamon sotsial falsafasining o'ziga xos tomoni nimada? bunda gap sotsial jarayonlarga falsafiy yondoshish xaqida ketadi. afsuski, uzoq vaqt davomida-sho'rolar hukmron bo'lgan davrda jamiyat to'g'risidagi ta'limotda markscha – lenincha qarashlar hukmron edi. bugungi kunda ham bu qarash ijtimoiy hayotni yangicha tahlil qilishga halaqit bermoqda. zamonaviy sotsial falsafada jamiyat ma'naviy birlik, inson faoliyati, inson mahsuldorligi hamda mantiqiylik nuqtai nazarda tahlil qilinmoqda. insonning «tabiatdan jamiyatga» kontseptsiyasi falsafada jamiyatni naturalistik tushunish deb ataladi. bu kontseptsiyada jamiyatning rivojlanishida geografik va demografik omillarning o'rni qaraladi asosiy deb. odamning paydo bo'lishi darvin ta'limoti asosida tushuntiriladi. sotsial borliqqa biolog – tabiatshunos ko'zi bilan qaraladi. psixologizm kontseptsiyasi. bunda sotsial hodisani insonning murakkab ruhiyati bilan bog'laydilar. ularning fikricha, ijtimoiy hayot ruhiy – …

3 / 19

chun muayyan tsivilizatsiya taqiqlagan, ongdan ustun turgan normalarni inson ba'zan buzadi. ruhiy tahlil falsafasining vakili fromm insonning ma'naviy hayotini sotsial munosabatlar va inson xarakteri nuqtai nazaridan izohlaydi. inson xarakteri ijod qiluvchi, yaratuvchilikka qaratilgan bo'lib, inson o'z borlig'ini, insoniyligini namoyon qilib yashaydi. inson ana shunday faoliyatini namoyon qilishi uchun sotsial sharoit bo'lishi kerak. (2) fromm. xx asr falsafasidagi sotsial psixologik oqim o'z qarashlarini sotsial amaliy ta'sir kontseptsiyasida (m. veber, g. parsons) davom ettirdi. ular harakatdagi shaxsning boshqa odamlarga, boshqa ob'ektga ta'siri haqida fikr yuritadilar. har bir individ (yakka shaxs) sotsial normalarni o'zicha «dasturlantiradi» va sotsial hayotni o'zining ana shu mustaqil nuqtai nazaridan baholaydi, masalalarni hal qilish bo'yicha qaror qabul qiladi va shu asosda faoliyatda bo'lib, u yoki bu vazifalarni bajaradi. butun jamiat sotsial amaliy ta'sir tizimi sifatida namoyon bo'ladi. bu kontseptsiya ko'pincha sotsial aloqa tizimida shaxsni mutlaqlashtirishni qoralaydi. bunga javoban simvolik interaktsionizm o'zaro talab javobini beradi (j. mid). midning fikricha, o'zaro …

4 / 19

biri «lingvistik tub o'zgarish» deb ataladi. ularning fikricha, til insonning eng muhim belgisi, shu bois u jamiyatning qiyofasini belgilaydi. yu. xabermas odamlar orasidagi munozara ma'lum qoidalarga asoslanadiki, shu asosda munosabatlar shakllanadi, birgalikda faoliyatda bo'lish tamoyillari ishlab chiqiladi, deb yozadi. jamiyat kommunikativ – diskurtiv (birgalikda dunyoni tushunish) bir butunlik asosida tashkil topadi. bunda oshkoralik, demoqratiya, tanqidiylik hukmron bo'ladi. biz yuqorida ijtimoiy falsafaning turli kontseptsiyalarini ko'rib chiqdik. ayrim shaxs faoliyati asosida butun bir xalq, millat haqida hulosa chiqarish mumkinmi? bu savolga sotsial falsafa hozircha «yo'q» deb javob bermoqda. jamiyat shunday tashkil qilingan tizimki, unda alohida shaxsdan tashqari ma'naviy hayot, inson simvolik (ramziy) dunyosi va shu faoliyatning natijasi ham mavjuddir. demak, jamiyat insonlarning tizimli tashkil qilingan birgalikdagi hayotiy faoliyatidan iborat. sotsiallik – jamiyatga tizimli tavsif berish demakdir. sotsiallik (ijtimoiyllik) deganda insonlarning birgalikda mavjud bo'lishini xarakterlaydigan hamma hodisalar tushuniladi, bu tabiiy – fiziologik – biologik jihatdan farq qiladigan tomonidir. sotsial yoki ijtimoiylik odamlar o'rtasidagi …

5 / 19

munosabatlar asosida yakka shaxslar o'rtasidagi o'zaro munosabatning natijasi sifatida namoyon bo'ladi. demak, ular o'rtasida ma'lum aloqalar mavjud bo'ladi. jamiyat makrostrukturasi jihatdan odamlar, mutaxassislik, demografik, iqtisodiy - siyosiy dunyoqarash mazmuniga ko'ra, o'zaro turli xil aloqada bo'ladilar. bu aloqalar kichik guruhlardan tortib xalq, millatqacha bo'lgan munosabatlarni o'z ichiga oladi. sotsial tuzilishni o'rganganda jamiyatning makrostrukturasini aniqlash juda murakkab masala. ularda umumiy o'zak, umumiy jismoniy birlik yo'q. lekin ma'naviy birlik, fikrlash birligi, umumiy ong – ijtimoiy ong mavjud. jamiyatning makrotuzilishi tizimli (sistemali) xarakterga ega. uning sistemaliligi bir butun jamiyatni tashkil etadi. jamiyatning bir butun tizimliligi bir makonda bo'laklarning birgalikda faoliyatda bo'lishini, jamiyatning birgalikda ishlashini ta'minlaydi. alohida shaxslar ruhiyati – ongi asosida ijtimoiy ong vujudga keladi. jamiyatning makrotuzilishga ega bo'lgan ijtimoiy hayoti bir butun ong va ruhiyatni tashkil qilishining sababi uning bir butun tizimli tuzilishga ega bo'lishidadir. til, madaniyat, amaliyot, san'at, fan, axloqlarning ma'lum tizimga tushganligini hamma biladi. biz tizim nuqtai nazardan qaraydigan bo'lsak, shaxsning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiiyatning maddiy va ma'naviy qadriyatlari. jamiiyat va tarix falsafasi"

7-mavzu. tarixiy jarayonda jamiyatning madanmy va ma'naviy kadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja 1. jamiyat va tarix falsafasi. 2. tarix falsafasining tuzilishi va funktsiyalari. 3. tsivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi. 4. moddiy va ma'naviy qadriyatlarning o'zaro aloqador. inson va insoniyat borlig'i o'ziga xos betakrordir. bu borliqning hamma odamlarga xos tomonlari bor. inson borliq sifatida tabiat bilan uzviy bog'liq. chunki inson kosmosning (koinotning) faol qismi sifatida u bilan bog'liq holda yashaydi, mavjud bo'ladi. inson tabiat evolyutsiyasining ajralmas qismi sifatida o'ziga xos ijtimoiy evolyutsiyani tashkil etadi. insonlar esa o'zaro birlikda jamiyatni tashkil etadi. sotsial falsafa jamiyatning mohiyati va uning o'ziga xos xususiyatlarin...

Этот файл содержит 19 стр. в формате DOC (102,0 КБ). Чтобы скачать "jamiiyatning maddiy va ma'naviy qadriyatlari. jamiiyat va tarix falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiiyatning maddiy va ma'naviy… DOC 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram

jamiiyatning maddiy va ma'naviy qadriyatlari. jamiiyat va tarix falsafasi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "jamiiyatning maddiy va ma'naviy qadriyatlari. jamiiyat va tarix falsafasi"

Похожие файлы