fitotsenozda tur larining yarsuliligi, sinuziyalar va hayotiy shakllar tarkibini aniqlash mavzusi

DOC 9 sahifa 3,2 MB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,2 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

2- амалий машғулот мавзу: фитотсенозда турларнинг яруслилиги, синузиялар ва ҳаётий шакллар таркибини аниқлаш машғулотнинг мақсади: талабаларда фитотсенозда турларнинг поғоналиги(ярус), синузиялар ва ҳаётий шакллари таркибини аниқлашни ўрганиш. идентив ўқув мақсадлари. 1. фитотсенозда турларнинг баландликлари бўйича вертикал кетма-кет жойлашуви ва ҳар бир поғоналик (ярус) алоҳида экологик қават ҳисобланиши баробарида, худуд экологик омиллари таьсига боғлиқлигини таққослайди. 2. фитотсенозда турларнинг поғоналиклар (ярус) бўйича жойлашувини аниқлаш жараёнида дастлаб визуал ўрганилишига аҳамият қаратади. 3. поғоналик (ярус) ни аниқлашда назарий далиллар асосида фитотсенознинг доминант ва субдоминант турларини белгилашга эътибор қаратилишин билади. 4. поғоналик (ярус) бўйича жадвални тўлдириш, турлар номи лотинча ва ўзбекча кетма-кетликда ёзилиш, тахлил қилиш ва хулосалашни билади. керакли жиҳозлар: линейка, 1 м×1 м ли детсиметрларга бўлинган сим тўрли рамка, қўлланмалар, аниқлагич, друде шкаласи, гербарий папкаси ҳаётий шакллар тўғрисидаги расм- чизма (раункиер бўйича). назарий қисм. поғоналик (ярус)- фитотсенозда турларнинг баландликлари бўйича вертикал кетма-кет жойлашувидир. ҳар бир поғоналик (ярус)- алоҳида экологик қават ҳисобланади. тур инидивидлари шу поғоналик …

2 / 9

исобланади ва унинг барча майдонларида ўзгармайди. субдоминант тур фитотсенознинг иккинчи поғоналик(ярус)ни ишғол этиб, унинг айрим майдонларида бошқа тур билан алмашинуви мумкин. доминант ва субдоминант турлар фитотсенознинг асосини ташкил этади, шу сабабдан фитотсенознинг ассоциациясини номлашда уларнинг номлари биргаликда қўшиб айтилади. синузия нима? синузия - фитотсеноздаги бир хил ҳаётий шаклга мансуб ва бир поғоналик (ярус)ни ишғол этган экобиоморф турлар популяциялари мажмуасига айтилади. (б.а.биков, 1987). одатда синузия компонентлари орасида ўзаро узвий ценотик алоқалар мавжуд ва ҳаёт ашёлари учун анча кучли рақобат мавжуд бўлади. гамс (1918) бўйича синузияларнинг 3 хил тартибда фарқланишини келтиради. биринчи тартиб синузиялар – бир тур индивидларидан ташкил топади. иккинчи тартиб синузиялар – бир ҳаётий шакл (экобиоморфа)га мансуб бир неча турлардан иборат бўлади. учинчи тартиб синузиялар – турли ҳаётий шаклларга мансуб турлар индивидларидан ташкил топган бўлади. o't o'simliklarining qatlamlanishi (o'tloq) fitotsenozlar • 1-darajali - baland donli ekinlar: timotiy, bog', gulxan. • 2-darajali - past o'lchamli don (tulki dumi), dukkaklilar (yonca o'tloq). …

3 / 9

иги бўйича 10-15 см.ча фарқ қиладиган баландликдаги тур индивидлари фарқ қилиниб яруслар аниқланади. яруслар бўйича турлар аниқланади ва дафтардаги жадвалнинг бўйи яруси деб белгиланган ва бошқа катакчалари тегишли рақамлар билан тўлдирилади. ҳар бир ярусда жойлашган турлар номи (лотинча, ўзбекча) кетма-кет ёзилгани маъқул. ярусларни аниқлаб бўлгач, аввалдан маълум далилларга асосланиб фитотсенознинг доминант ва субдоминант турларини белгиланг. фитотсеноз ярусларини аниқлаб бўлгач, унинг синузиялари таркибини аниқланг. юқорида яъни назарий қисмда берилган қоидага асосланиб сиз ўрганган фитотсеноздаги синузия хилларини, уларнинг турлар таркибини аниқланг ва дафтарга чизиб ёзиб олинг. ҳар бир синузияни ташкил этган тур индивидлари орасидаги ўзаро тсенотик алоқалар ҳақида хулосалар чиқаринг. ўсимликлардан гербарийлар тайёрланг, фитотсеноз синузияларининг схематик расмини чизинг. гурух талабалари топшириқларни кичик гурухларга бўлиниб бажариши лозим. 1-топшириқ. ҳаётий шаклларга доир даниялик ботаник олим к. раункиер томонидан (1934) ишлаб чиқилган классификация бўйича янгиланиб турувчи органлар (куртакнинг яшаши, жойлашуви, қишлаши ва бошқа) ва тупроқ сатҳига нисбатан жойлашувига асосланганган ҳолда ўсиши ва ривлжланишини турли ўсимликлар …

4 / 9

тушунтинг ва расмли вариантда бажариш. 5-топшириқ. турли хил минтақалар экологик иқлим шароитидан келиб чиқиб, ўсимликларнинг хаётий шакллари, вегетацион ўсиши ва ривожланиши, мослашиши, тупроқ таркиби ва ер усти қисмларидаги учрайдиган ноқулай шароитларда нобуд бўлиши ҳамда уларни сақланиб қолишига қаратилган чора-тадбирлар юзасидан турлихил қизиқарли видеороликлар тайёрлаш ва намойиш этиш. мавзусини мустахкамлаш юзасидан назорат саволлари. 1.ҳаётий шакл деб нимага айтилади? 2.ўсимликлар жамоасида ҳаётий шаклларни ўрганишнинг аҳамияти нимада? 3.ҳаётий шаклларни ўрганиш бўйича қандай илмий қарашлар мавжуд? 4.к.раункиер таснифи нималарга асосланган? 5.и.г.серебряков таснифининг тузилиши қандай ? фойдаланиладиган адабиётлар 1.пратов о., шамсувалиева л., сулаймонов э. ва бош. ботаника (морфология, анатомия, систематика, геоботаника). тошкент: талим, 2010. 288 б. 2.суворов в.в., воронова и.н. ботаника с основами геоботаники. - м.: «просвещение», 1979. – 560 с. 3.тўхтаев а.с. экология - тошкент: ўқитувчи, 1998. – 132 б. 4.работнов т. а. фитоценология. - м.: 1983. - 296 с. 5.работнов т. а. фитоценология. - м.: 1992. - 352 с.

5 / 9

fitotsenozda tur larining yarsuliligi, sinuziyalar va hayotiy shakllar tarkibini aniqlash mavzusi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fitotsenozda tur larining yarsuliligi, sinuziyalar va hayotiy shakllar tarkibini aniqlash mavzusi" haqida

2- амалий машғулот мавзу: фитотсенозда турларнинг яруслилиги, синузиялар ва ҳаётий шакллар таркибини аниқлаш машғулотнинг мақсади: талабаларда фитотсенозда турларнинг поғоналиги(ярус), синузиялар ва ҳаётий шакллари таркибини аниқлашни ўрганиш. идентив ўқув мақсадлари. 1. фитотсенозда турларнинг баландликлари бўйича вертикал кетма-кет жойлашуви ва ҳар бир поғоналик (ярус) алоҳида экологик қават ҳисобланиши баробарида, худуд экологик омиллари таьсига боғлиқлигини таққослайди. 2. фитотсенозда турларнинг поғоналиклар (ярус) бўйича жойлашувини аниқлаш жараёнида дастлаб визуал ўрганилишига аҳамият қаратади. 3. поғоналик (ярус) ни аниқлашда назарий далиллар асосида фитотсенознинг доминант ва субдоминант турларини белгилашга эътибор қаратилишин билади. 4. поғоналик (ярус) бўйича жадвални тўлдириш,...

Bu fayl DOC formatida 9 sahifadan iborat (3,2 MB). "fitotsenozda tur larining yarsuliligi, sinuziyalar va hayotiy shakllar tarkibini aniqlash mavzusi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fitotsenozda tur larining yarsu… DOC 9 sahifa Bepul yuklash Telegram