badiiy tahlil asoslari fanining asosiy xususiyatlari

DOC 54,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483371048_66920.doc badiiy tahlil asoslari fanining asosiy xususiyatlari, mazmun mohiyati reja: 1. "badiiy tahlil asoslari" fanining predmeti. 2. "badiiy tahlil asoslari" fanining ijtimoiy ahamiyati. 3. "badiiy tahlil asoslari" fanining ilmiy-tadqiqot metodlari. 4. "badiiy tahlil asoslari" fanining taraqqiyot istiqbollari. "badiiy tahlil asoslari" kursi filolog mutaxassislarni badiiy asar bilan professional darajada ishlashga urgatish omilidir. dunyoning kupgina universitetlari, shuningdek, mdhning rossiya ,qozogiston, ukraina singari mamlakatlardagi universitetlarning filologiya fakultetlarida anchadan buyon "badiiy tahlil" yoki "hermenevtika" alohida predmet sifatida urganilayotir.badiiy tahlildan xabarsizlik yoki bu borada yetarli malakaga ega bo’lmaslik oliy filologik ta'limni samarasiz qiladi. uzbek adabiyotshunoslik ilmining dunyo adabiyottanuvi darajasidan orkadaligi, xermenevtik usullardan yiroqligi, psixoanalitik, strukturalizm imkoniyatlaridan foydalanolmasligi, badiiy talqinning, asosan, sotsiologik interpretatsiya tusida ekanligi badiiy tahlil nazariyasini bilmaslik amaliyotini uzlashtirmaganlik oqibatidir. badiiy asar tahlili juda qadim zamonlardan buyon ilm egalarining diqqatini tortib kelgan. shuning uchun ham unga olimlar tomonidan turlicha ta'rif berib kelingan. badiiy tahlil sharq adabiyotshunoslik ilmida azaldan muhokama mavzusi bo’lgan. forobiy, axmad taroziy, …

ot o’qitishda badiiy asar tahlili alohida mavqega, ahamiyatga egadir. adabiy ta'lim oldidagi bosh maqsadga erishish uchun filolog mutaxassis badiiy asarni tahlillash yullarinipuxta egallab olishi shartdir. badiiy matn tahlilisiz barkamol shaxs shakllantirilishi amalga oshmaydigan orzudir, xolos. chinakam badiiy tahlil bo’lmagan joyda badiiy matn o’quvchiningtuygulariga ta'sir etmaydi, ma'naviyatining shakllanishiga xizmat qilmaydi. mafkuraviy adabiyot o’qitish, aslida, badiiy asarsiz adabiy ta'lim edi. bunda badiiy matnning uzi bilan emas, balki undan chiqarilishi mumkin buo’lgan ijtimoiy ma'no bilan ko’zlanar edi, xolos. natijada, adabiyot o’q’itish quruq nasihat, yalangoch aqidaparastlik, siyosatshunoslik, jamiyatshunoslikka aylanardi. bu faqat o’zbekiston adabiy ta'limigagina xos xususiyat bulmay, kommunistik mafkura hukmronlik qilgan barcha o’lkalarda ham ahvol shu edi. sovet ittifoqi atalmish bepoyon imperiyaning hamma joyida ham talabalarga yalangoch haqiqatlar, zerikarli aqidalar, sinfiy kurashlar mohiyatiga daxldor umumlashmalar, adiblar hayotiga doir ma'lumotlar singari axborotlarni yetkazish adabiy ta'lim deb qaralar, yoshlar chinakam badiiy so’z ta'mini his qilishdan, adabiy asar matnidan bevosita zavqlanishdan uzib quyilgan edi. jamiyat a'zolarining biror …

i ma'naviyatiga, qalbiga deyarli daxl qilmaydi. pifagor teoremasini bilganda ham, bilmaganda ham kishining, uni urab turgan olamning mohiyati uzgarishsiz qolaveradi. lekin hazrat navoiyning: lolazor ermaski, ohimdin jahonga tushdi o't, yo'q shafaqkim, bir qiroqdin osmonga tushdi o't. matla'li, yoki: meni men istagan o'z suhbatiga arjumand etmas, meni istar kishining suhbatin ko'nglim pisand etmas. tarzida boshlanadigan g'azallari bilan tanishgan, ularning badiiy jozibasi va mantiqiy qudratidanxabardor bo'lgan odam uchun olam ham, odamlar ham, hayot ham boshqacharoq bo'lib qolishianiq. demak, asl badiiy asar odamning o'zida, uning tabiatida, ma'naviyatida evrilish sodir qiladi. abdulla oripovning har satridan insoniy dard balqib turuvchi "o'ylarim" she'ridagi quyidagi satrlar o'quvchi tuyg'ularida o'zgarish yasashini inkor etib bo'ladimi: olti oykim, she'r yozmayman, yuragim zada, olti oykim, o'zgalarga tilayman omad. olti oykim, do'stlarim ham pana-panada iste'dodim so'nganidan qilar karomat. nimanidir axtaraman she'rdan ham ulug', nimanidir qidiraman nondan azizroq. dunyo o'zi bepoyonku ranglarga to'lug', biroq mening ko'zlarimdan ranglar ham yiroq. ...she'r izlayman bukun toshkent …

rarlidir. chunki badiiy adabiyot savollarga javob bermaydi, balki kitobxon oldiga savollar qo'yadi. shuningdek, u yoki bu tarzda yashash kerak deb tavsiya ham bermaydi, yo'l ko'rsatmaydi. chunki inson tabiatining, hayotiy vaziyatlarning sanoqsizligi, hisobsiz muqobillarga egaligi bu xil tavsiyalarni darrov samarasiz qiladi. mabodo, adabiyot biror buzilgan narsani tuzatsa ham, faqat muhabbat dorisi bilan, insoniylik malhami bilan tuzatadi. saksoninchi yillardan boshlab, adabiy ta'limda asar tahlilining hal qiluvchi ahamiyati anglanadigan bo'ldi. o'sha anglanishning, asar tahlili inson ma'naviyatining shakllanishida tutgan yuksak mavqei tan olinishining natijasi o'laroq "badiiy tahlil" yoki "hermenevtika" singari yangi filologik fanlar paydo bo'ldi hamda bir qator respublikalardagi oliy maktablarning filologiya fakultetlari o'quv rejalariga kiritilib, o'qitila boshlandi. afsuski, filolog mutaxassislarning ham badiiy tahlil madaniyati g'oyat past, oliy maktablarni bitirib chiqayotgan yosh mutaxassislarda san'at asarlarini tahlil qilish ko'nikmalari shakllantirilishi lozim. mazkur fan milliy adabiyotshunoslik tomonidan nazariy jihatdan ishlab chiqilmoqda. xullas, hozirgi kunda, xuddi madaniy saviyasi baland mamlakatlarda bo'lgani singari, "badiiy tahlil" ilmini yaratish hamda …

rib bo'lganligi uchun adabiyot o'qitish jarayoni oldiga qo'yilgan bosh maqsad, ya'ni barkamol shaxsni shakllantirishga erishilmaydi, uning o'rniga quruq va yoqimsiz nasihat bilan o'quvchilarni haqiqiy adabiyotdan bezdirish, binobarin, ularning ma'naviyatini kambag'allashtirish davom etaveradi. adabiyot mutaxassislari tahlillash malakasiga yetarlicha ega bo’lmaganliklari uchun talabalarga nima "berish"ni ham, ulardan nimani "olish"ni ham bilishmaydi. shu bois, adabiyot darslarida talabalar zimmasiga goyat yengil va keraksiz "yuk" qo’yiladi. yengil-elpi talabalarning hayolotini ishga solmaydigan, aqlini zuriktirmaydigan "javob"lar adabiyot bo’yicha ijobiy baho olish uchun yetarli hisoblanib kelinadi. chunonchi, fizika darsida butun olam tortilish qonunini yaratish uchun nyutonning boshiga tasodifan tushib ketgan olma turtki bo’lganini aytgan, ammo qonunning mohiyatini bilmagan o’quvchiga "yomon" baho qo’yiladi va tugri qilinadi. ammo "xamsa" asarining 2,5 yil mobaynida yaratilgani va uning besh dostondan iboratligini bilgan talabaga, garchi u "xamsa"ni ochib ko’rmagan bo’lsa-da, "yomon" baho quyish mumkin emas! chunki adabiyot perdmeti uchun o’sha "bilim" ham yetarli! badiiy asar matni bilan ishlashni uz faoliyatining markaziy masalasi deb …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiy tahlil asoslari fanining asosiy xususiyatlari"

1483371048_66920.doc badiiy tahlil asoslari fanining asosiy xususiyatlari, mazmun mohiyati reja: 1. "badiiy tahlil asoslari" fanining predmeti. 2. "badiiy tahlil asoslari" fanining ijtimoiy ahamiyati. 3. "badiiy tahlil asoslari" fanining ilmiy-tadqiqot metodlari. 4. "badiiy tahlil asoslari" fanining taraqqiyot istiqbollari. "badiiy tahlil asoslari" kursi filolog mutaxassislarni badiiy asar bilan professional darajada ishlashga urgatish omilidir. dunyoning kupgina universitetlari, shuningdek, mdhning rossiya ,qozogiston, ukraina singari mamlakatlardagi universitetlarning filologiya fakultetlarida anchadan buyon "badiiy tahlil" yoki "hermenevtika" alohida predmet sifatida urganilayotir.badiiy tahlildan xabarsizlik yoki bu borada yetarli malakaga ega bo’lmaslik oliy filologik ta'limni samaras...

Формат DOC, 54,0 КБ. Чтобы скачать "badiiy tahlil asoslari fanining asosiy xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiy tahlil asoslari fanining… DOC Бесплатная загрузка Telegram