“portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi.

DOCX 14 pages 93.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

“portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi. absolyutik monarxiya sharoitida portugaliyaning ichki va tashqi siyosati. reja: 1. “portugaliya manifesti” vamustaqillikning tiklanishi. 2.markiz pombalning davlat siyosati. 3.portugaliya frantsuz inqilobi va napoleon urushlari davrida. 4.portugaliyada 1826 yil xartiyasi va 1828-1834 yillardagi fuqarolar urushi. 5.portugaliyaning x1x asr oxiridagi iqtisodiy-ijtimoiy va siyosiy ahvoli. 6.portugaliyada 1910 yil inqilobi va uning oqibatlari. 7.portugaliya birinchi jahon urushi yillarida. “portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi. 1.portugaliya 1581 yildan boshlab ispaniya mustamlakasihisoblanardi. mustamlaka zulmi mamlakatda norozilikni kuchaytirdi va u 1637-1638 yillarda evora shahridagi qo`zg`olonni keltirib chiqardi. bu qo`zg`olon ispan qo`shinlari tomonidan bostirildi. evora qo`zg`oloni bostirilgach shaharliklar va dehqonlar kurashdan chetlashdilar. lekin fidalgu (portugal zodagonlari) oddiy provintsial ispan dvoryanlari maqomiga o`tishni istamadilar. ular tomonidan 1640 yil 1 dekabrda lissabonda o`tkazilgan to`ntarish natijasida qadimgi portugal urug`idan bo`lgan gertsog braganskiy joan iv nomi bilan qirol deb e’lon qilindi (1604-1656).1641 yil yanvarda umumportugal korteslari yig`ilib, portugaliya mustaqilligi tiklanganligini asoslovchi “portugaliya manifesti”ni qabul qildilar. yangi hokimyat vatanni …

2 / 14

ukmronligi davrida korteslar 1697-1698 yillarda so`nggi marta chaqirilib, bu tabaqaviy- vakillik tashkilotining deyarli to`rt asrdan ko`proq tarixiga yakun yasaldi. portugaliyaning xvii-xviii asrlar chegarasidagi tashqi siyosatida betaraflikka intilish kuchli bo`lsada, har doim ham bunga erishib bo`lmadi. jumladan u ispan merosi uchun bo`lgan urushda ishtirok etdi va angliyaning ittifoqchisi bo`lgani uchun o`zining afrikadagi mulki bo`lgan seutidan mahrum bo`ldi. bu urush xazinani bo`shatib, mamlakat moliyasi va iqtisodiyotini izdan chiqardi. 1687 yildan boshlab portugaliyada qog`oz pullar muomalaga kiritildi.braziliyada oltin va olmos konlari topilgach ahvolni yaxshilashga erishildi.bu erdan portugaliyaga 1699 yilda 0,5 tonna, 1720 yilda 25 tonna oltin keltirildi, uning 1/5 qismi taxtga tegishli edi. qirollikning bosh xazinachisi graf eriseyra o`zining merkantilistik siyosati bilan milliy sanoat va savdoni rag`batlantirdi va mamlakatdan oltinning olib chiqib ketilishiga katta to`siqlar qo`ydi. qirollikning o`zida milliy to`qimachilik sanoati yuzaga keldi, lekin 1703 yilda angliya bilan bitim tuzilib, britaniya orollarida portugaliya vinolarini muntazam sotish evaziga mamlakat bozori ingliz gazlamalari uchun ochib …

3 / 14

ugaliyada kuchli zilzila sodir bo`ldi. lissabon zilziladan juda katta talofat ko`rdi. vayron bo`lgan binolar va olti metrlik to`lqin 50 mingdan ortiq odamning umriga zomin bo`ldi. zilziladan keyin yuz bergan yong`in shaharni vayronaga va kultepaga aylantirdi. shundan keyin yangi lissabonni qayta tiklash, aniqrog`i yangidan qurish uzoq yillardavomida markiz pombalning alohida g`amxo`rlik bilan qaraydigan masalasiga aylandi. qudratli ministr markiz pombal (1699-1782) 1751-1777 yillardavomida portugaliyani boshqarib turdi. u “ma’rifatli absolyutizm” tarafdori bo`lib, qirol hokimyatining har qanday cheklab qo`yilishiga qarshi edi, shu tufayli ham uning qirol bilan munosabatlari va unga ta’siri yaxshi edi. uning siyosiy qarashlari qirol hokimyatining ilohiy kelib chiqishi haqida absolyutistik yevropada tarqalgan nazariyaga asoslangan bo`lib, xalq suvereniteti nazariyasini inkor etardi. pombalning davlat faoliyatini u qo`llagan shafqatsiz metodlar tufayli bir xil baho bilan izohlab bo`lmaydi. qirol mustabid hokimyatining dushmani bo`lgan zodagonlarni zaiflashtirish maqsadida pombal qirolga suiqasd uyushtirilgani bahonasi ostida mingdan ortiq fidalgu va ularning oila a’zolarini qamoqqa oldi, aristokratiyaning ko`plab vakillarini qatl …

4 / 14

ga imtiyozlar berish orqali savdo va sanoatning rivojlanishini rag`batlantirdi. ijarachilarni o`zboshimchalik bilan yerdan haydab yuborish taqiqlanib, ijara muddatlari uzaytirildi. bu tadbirlar iqtisodiyotni ancha jonlantirdi, lekin mayda xo`jayinlarni xonavayron qildi vajamiyatning barcha qatlamlarida norozilikni kuchaytirdi. pombal o`zining homiysi bo`lgan qirol joze i (1714-1777) vafotidan keyin iste’foga chiqishni so`radi. yuzlab mahbuslar turmalardan chiqarildi, zodagonlar vakillari asmiy ravishda avf qilindi. sud ishlarini qayta ko`rib chiqish boshlandi va 1781 yilda pombal quvg`in qilinishga hukm qilindi. pombalning dinga qarshi qaratilgan ko`plab qonunlari bekor qilindi. iqtisodiy sohada esa, aksincha, uning islohotlari davom ettirildi. yangi harbiy bilim yurtlari ochildi, dengiz arsenali tashkil qilindi. 1799 yilda fanlar akademiyasi tashkil qilindi. 7. portugaliya xix asr boshlarida. portugaliya 1793 yilda ispaniya va angliya bilan frantsiyaga qarshi bitim tuzdi va portugal qo`shinlari frantsiya hududidagi urush harakatlarida ishtirok etdi. lekin tez orada ispaniya frantsiya bilan separat sulh tuzdi, portugaliya oldiga esa qabul qilib bo`lmaydigan ultimatum shartlar qo`yildi: angliya bilan munosabatlarni uzish, inglizlar …

5 / 14

ing yo`qotilishi xo`jalik qiyinchiliklarini yanada kuchaytirib yubordi. ispaniyadagi inqilobiy voqealar ham portugaliyada siyosiy barqarorlikning izdan chiqishiga ta’sir ko`rsatdi. 1820 yil 24 avgustda portudagi artilleriya polki konstitutsion tuzum o`rnatilishi talabi bilan qo`zg`olon boshladi.ularni lissabondagi harbiy qismlar qo`llab quvvatladi, qo`zg`olonchilarga hech kim qarshilik ko`rsatmadi. vaqtli hukumat konstitutsiya qabul qilish uchun umumportugal korteslarini chaqirilishini e’lon qildi.korteslar tomonidan 1822 yilda qabul qilingan konstitutsiya portugaliyani konstitutsion monarxiya deb, barcha portugaliyaliklarning erkinligi va qonun oldida tengligini e’lon qildi.konstitutsiyaning asosiy tamoyillaridan biri millat suvereniteti g`oyasi edi. konstitutsiya mualliflari fikriga ko`ra millat o`zining jamoaviy irodasini uning vakillari tomonidan qabul qilinadigan qonunlarda ifodalaydi. bu vakillar umumiy yashirin ovoz berish orqali bir palatali parlamentga saylanadilar va parlament qonunchilik hokimyatiga ega bo`ladi. 1822 yil konstitutsiyasi portugaliyada konstitutsiyalikning eng kuchli ko`rinishi bo`lib, unga braziliyadan qaytib kelgan qirol qasam ichdi. 1823 yil bahorida qirolning kichik o`g`li migel (1802-1866) boshchiligida absolyutchilar isyon ko`tardilar. shu tariqa “migelchilar urushi” nomi bilan ma’lum bo`lgan 11 yillik fuqarolar …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "“portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi."

“portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi. absolyutik monarxiya sharoitida portugaliyaning ichki va tashqi siyosati. reja: 1. “portugaliya manifesti” vamustaqillikning tiklanishi. 2.markiz pombalning davlat siyosati. 3.portugaliya frantsuz inqilobi va napoleon urushlari davrida. 4.portugaliyada 1826 yil xartiyasi va 1828-1834 yillardagi fuqarolar urushi. 5.portugaliyaning x1x asr oxiridagi iqtisodiy-ijtimoiy va siyosiy ahvoli. 6.portugaliyada 1910 yil inqilobi va uning oqibatlari. 7.portugaliya birinchi jahon urushi yillarida. “portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi. 1.portugaliya 1581 yildan boshlab ispaniya mustamlakasihisoblanardi. mustamlaka zulmi mamlakatda norozilikni kuchaytirdi va u 1637-1638 yillarda evora shahridagi qo`zg`olonni keltirib chiqardi. bu qo`...

This file contains 14 pages in DOCX format (93.6 KB). To download "“portugaliya manifesti” va mustaqillikning tiklanishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: “portugaliya manifesti” va must… DOCX 14 pages Free download Telegram