neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari

PPTX 16 стр. 336,6 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 336,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo fanlar fakulteti “neft va gaz kimyosi yoʼnalishi” mavzu: neft va gaz mahsulotlarini analiz qilishda nano texnologiyalarning o’rni mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari reja: 1. neft va tabiiy gazni analiz qilishning xromatografik usullari. 2. xromatografik analiz qilishda qo‘llaniladigan asbob-uskunalar. 3. gel xromatografiyaasi. 4. xroatografik analizning ahamiyati. hozirgi paytda eng muhim xromotagrofiya usullari gaz-qattiq modda xramotagrafiyasi, gaz-adsorbsion xromotagrafiya (gax, bunda qo‘zg‘almas faza sifatida qattiq adsorbent ishlatiladi) va gaz-suyuqlik xromotagrafiyasidir (gsx, bunda qattiq sorbent donachalari yuzasidagi suyuqlik pardasi qo‘zg‘almas faza bo‘ladi). gaz xromatografini tuzilishi. 1-tashuvchi gazning doimiy oqim manbai, 2-gaz oqim rostlagichi, 3- tekshiriluvchi namuna miqdorini o’lchab kiritish uchun dozalovchi moslama (dozator), 4-termostatlangan xromotagrafiya kolonkasi, 5-detoktor, 6-o’ziyozar moslama, 7-kolonkali isitish bloki. gaz xromotagrafiyasida tekshiriluvchi aralashmaning tarkibiy qismlari (komponentlari) gaz faza bilan qattiq yoki suyuq fazalar orasida taqsimlanadi. gaz xromatografiyaasida harakatchan fazani gaz yoki …

2 / 16

alohida moddalarga ajralaib, gaz oqimi bilan birga dektorga kiradi. gaz xromatografiyaasining bir turi bo‘lgan kapillyar xromatografiyaada aralashmani tarkibiy qismlarga ajratish samaradorligi ancha katta bo‘ladi. bu usulda xromogografik kolonka sifatida diametri od-0,5 mm va uzunligi bir necha o‘nlab metr bo‘lgan kapilyarlardan foydalaniladi. bunda kapilyarlar qattiq tashuvchi vazifasini bajaradi. ularning ichki devorlari qo‘zgalmas suyuq yoki qattiq faza pardasi bilan qoplangan bo‘ladi. kapilyarlar uzunliginint kattaligi va diametrining kichikligi aralashmalarning tarkibiy qismlarga yaxshi ajratilishini, xromatografiyaalashni katta tezlikda olib borishni va gaz xromatografiyaasining juda sezgir bo‘lishini ta’minlaydi. kapillyar xromatografiyaaning asosiy qiyinchiliklari katta uzunlikdagi ingichka kapilyarlarni tayyorlash, ularning devorlarida suyuq yoki qattiq fazanint yupqa qatlamini hosil qilish va namuna komponentlarining mikro miqdorlarini detektorlashdan iborat. kapilyarlar misdan, alyuminiydan, shishadan, zanglamaydigan po‘latdan, plasstmassalardan yasaladi. kimyoviy moddalar ta’siriga barqarorligi, tozaligi va tayyorlash osonligi tufayli shishadan tayyorlangan kapillyar kalonkalar amalda ko‘p ishlatiladi. zaruriy uzunlikda tayyorlangan kapillyar baraban yoki kassetaga o‘ralib, ichki yuzasiga qo‘zg‘almas suyuq faza qoplanadi va gaz xromatografiyaaning termoshkafiga …

3 / 16

rini ho‘llaydi, va azot oqimi bilan yuvilgandan keyin erituvchi buglanib ketgach kapillyar devori qo‘zg‘almas suyuq fazaning yupka qatlami bilan qoplanib, qoladi. suyuq qo‘zg‘almas fazalar sifatida yuqori haroratlarda qaynaydigan uglevodorodlar-skvalan, oktadetsen, vazelin moyi, kremniy-organik birikmalar silikon moylari siloksanlar va boshqalar ishlatiladi. kapillyar xromatografiyasida detektorlarida sistemalarning sezgirligi yuqori (10 g/s gacha), ishchi kamerasining hajmi kichik bo‘lishi kerak. ko‘pincha, alangali ionizatsion turdagi mikrodetektorlar (sezgirligi10-"g/s gacha). krokatarometrlar (10~ ' g/s gacha) va elektrokonduktorimetrik mikrodetektorlar (sezgirligi 10~12 g/s gacha) ishlatiladi. bunday jarayonda quyidagi hollardagina zanjir parchalanishining oldini olish mumkin. amalda qo‘llanilishi. gaz xromatografiyasining amalda keng qo‘llanilishi va katta ahamiyatga sabab shuki, uning yordamida murakkab gaz aralashmalarning alohida komponentlarini taqqoslab aniqlash va miqdoriy jihatdan aniqlash mumkin, tahlilni bajarish ko‘p vaqt talab etmaydi va usul yetarli darajada universaldir. gaz xromatografiyaasi preparativ maqsadlarda fizik-kimyoviy tadqiqotlar va boshqa sohalarda qo‘llanilganda yaxshi natijalar beradi. gaz xromatografiyaasi usuli bilan neft gazlari, kon gazlari, havo, asosiy kimyoviy mahsulotlar, organik sintez sanoatining mahsulotlari, …

4 / 16

dsorbatlar (yutiluvchi gazlar) xossalarining (diffuziya koeffitsiyenti) hamda adsorbent-adsorbat sistemalar xususiyatlarini (adsorbsiya issiqligi va izotermasi), moddalarning boshqa xossalarini, reaksiyalar kinetikasini va boshqalarni aniqlashda keng qo‘llaniladi. gaz xromatografiyasidan ko‘p komponentli murakkab aralashmalarini tahlil qilishda, mikroqo’shimchalarini aniqlashda, uchuvchan bo‘lmagan birikma (polimerlar) tahlilida element tahlili va boshqalarda ham foydaniladi. kapillyar xromatografiyaa usulida juda nozik aralashmalarni ham tarkibiy qismlarga ajratish mumkin. masalan, kapillyar xromatografiyaa usuli vositasida 15-20 birikmadan tashkil toptan izomer uglevodorodlar aralashmasini bir necha minutda tarkibiy qimslarga ajratish va miqdoriy aniqlash mumkin. kapillyar xromatografiyaaning afzalliklaridan yana biri jarayonni amalga oshirish uchun gazdan juda oz hajmda zarur bo‘lishidir. neftning fraksiyasini 125 c xromatogammasi (-qo’zgalmas faza 50 °c). 1-izopentan; 2-n-pentan; 3-2,2-etilbutan; 4-siklopentan; 5-2,3-dimetshbutan; 6-2-metshpentan, 7-3-metshpentam, 8-n-geksan, 9-2,2-dimetilpentan, 10- metilsiklopentan, 11-2,4—dimetilpentan, 12-benzol, 13-3,3-dimetilpentan, 14-siklogeksan, 15-2-metilgeksan, 16-2,3-dimetilpentan, 17—1,1- dimelpentan, 18- 3-metilgeksan, 19-1,3-sis-dimetilsiklopentan, 20-1,3--trans-dimetilsiklopentan, 21- 1,2—trans-dietilsiklopentan +3-etshpentan, 22- n-geptan, 23-1,2-sis-dimetiisiklopentan+2,2-dimetilgeksan. 24-1,1,3-trimetilsiklopentan, 25- metilsiklogeksan, 26- 2,5-dimetilgeksan, 27-2,4-dimetilgeksan, 28-etilsiklopentan, 29-2,2,3-trimetilpentan, 30-1,2,4-trans-trietilsiklopentan, 31-3,3-dimetilgeksan, 32-toluol, 33-1,2,3-trans-trietilsiklopentan, 34-2,3,4-trimetilpentan, 35-2,3-dimetilgek-san +2,3-metiletilpentan+2,3,3-trimetilpentan, 36-1,1,3-trimetil-siklopentan, 3 7-2-metilpentan, 38-4-metilpentan,.39-3,4-dimetil-geksan.,40-3-metilgeptan, …

5 / 16

entan, 43-1,3-sis-dimetilsiklo-geksan + 1,4-trans-dimetilsiklogeksan, 44-1,3-sis-metiletilsiklo-pentan, 45-1,3-trans-metiletilsiklopentan, 2-trans-metiletilsikpopentan, 46-1,1-metiletilsiklopentan,47- n-oktan+1,2,3,4-trans,tetrametilsiklopentan, 48-1,2-trans-dimetilsiklogeksan, 49-1,3-trans- dimeti1siklogeksan+1 l-sis-dimetilsiklogeksan, gel xromatografiyasi. bu xromatografiyaaning mutlaqo o‘ziga xos turi bo‘lib, molekulalarning ulchamlari orasidagi farqdan foyda lanishga asoslangan. u gel xromatografiyaasi yoki elak xromatografiyasi deyiladi. gel xromatografiyaasida taqsimlanish xromatografiyaasidan farqli ravishda qo‘zg‘almas va harakatchan faza sifatida bitta suyuqlik-erituvchining o‘zi xizmat qiladi. bunda qattiq tashuvchi qatlami - gel donachalarini yuvib o‘tadigan suyuqlik harakatchan faza vazifasini o‘tab, ajratiluvchi aralashma komponeitlarini kolonka bo‘ylab siljitadi. shu suyuqlikning boshqa qismi gel donachalarining g‘ovaklariga joylashib, qo‘zgalmas faza vazifasini bajaradi. aralashma tarkibidagi molekulalar ulchamlari jihatdan turlicha, gel g‘ovaklarining diametri esa o‘zgarmas bo‘lganida moddalar aralashmasi tarkibiy qismlarga ajraladi. bunda ulchamlari gel g‘ovaklarining diametridan kichikroq bo‘lgan molekulalar gelda tutilib qoladi. tekshiriluvchi aralashma filtrlanganda maydaroq molekulgshar gel g‘ovaklariga kirib, shu g‘ovaklardagi erituvchida tutilib qoladi va gel qatlami bo‘ylab g‘ovaklarga kirolmagan yirikroq molekulalarga nisbatan sekinroq harakatlanadi. gel xromatografiyaasi moddalar aralashmasini shu moddalar molekulalarining ulchamlari va massalariga bog‘liq ravishda ajratish imkoniii …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari"

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo fanlar fakulteti “neft va gaz kimyosi yoʼnalishi” mavzu: neft va gaz mahsulotlarini analiz qilishda nano texnologiyalarning o’rni mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari reja: 1. neft va tabiiy gazni analiz qilishning xromatografik usullari. 2. xromatografik analiz qilishda qo‘llaniladigan asbob-uskunalar. 3. gel xromatografiyaasi. 4. xroatografik analizning ahamiyati. hozirgi paytda eng muhim xromotagrofiya usullari gaz-qattiq modda xramotagrafiyasi, gaz-adsorbsion xromotagrafiya (gax, bunda qo‘zg‘almas faza sifatida qattiq adsorbent ishlatiladi) va gaz-suyuqlik xromotagrafiyasidir (gsx, bunda qattiq sorbent donachalari yuzasidagi suyuqlik parda...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (336,6 КБ). Чтобы скачать "neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: neft va tabiiy gazning analiz q… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram