pomidor

DOCX 13 pages 42.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

tomatdosh sabzavot ekinlarini yetishtirish, saqlash va qayta ishlash texnologiyasi reja: 1. tomatdosh sabzavot ekinlar vakillari, ahamiyati. 2. biologik xususiyatlari, navlari. 3. tomatdosh sabzavot ekinlarini o‘stirish texnologiyasi. 4. hosilini saqlash va qayta ishlash texnologiyasi. tayanch iboralar: pomidor, qalampir, boyimjon, fizalis, shtambli, shtambsiz, determinant va indeterminant, ko‘p kamerali, rezavor. 1. tomatdosh sabzavot ekinlar. mevali sabzavot ekinlariga qovoqdosh va dukkakli ekinlardan tashqari tomatdoshlar oilasiga mansub – pomidor, qalampir, boyimjon va fizalis kiradi. bular issiqqa, namlikka va tuproqdagi oziq moddalarga talabchanligi, o‘suv davrining uzoq davom etishi bilan xarakterlanadi. shuning uchun asosan janub ekini bo‘lib, bizda keng ekiladi. pomidor ahamiyati. eng muhim va qimmatli sabzavot ekinlaridan biri hisoblanadi. uning pishgan mevasi nihoyatda lazzatliligi, parxezliligi bilan ajralib, tarkibida turli vitaminlar, mineral tuzlar, organik kislotalar va uglevodlar saqlaydi. pomidor qizil mevasining biokimyoviy tarkibi quyidagicha (ho‘l vazniga nisbatan, %): - quruq modda – 0,6-6,6; - oqsil – 0,95-1,0; - shakar – 4,0-5,0; - moylar – 0,2-0,3; - sellyuloza …

2 / 13

ib olingach yana 1,0-1,5 oyga uzaytirish mumkin. pomidor shirasini qaynatib tayyorlangan tomat-pyure, tomat-pasta, tomat sharbati (soki) qimmatli oziq-ovqat mahsulotlaridan hisoblanadi. chunki, bunday pomidor mevasi mahsulotlarida vitaminlar to‘liq saqlanib qoladi. bizda pomidor pishgan mevalari oftobda quritilib, qoqi ham olinadi. pomidor qayta ishlangach, undan qolgan chiqindilar, tarkibida 17-29% gacha moyi bo‘lgan urug‘lari iste’mol qilishga yaroqli pomidor moyi olishga, kunjarasi esa chorva mollari uchun oziqa va o‘g‘it sifatida foydalaniladi. kelib chiqishi va tarqalishi. pomidorning vatani janubiy amerika hisoblanadi. u yevropaga xvi asr o‘rtalarida keltirilgan bo‘lsada, lekin uzoq vaqtgacha manzarali va dorivor o‘simlik sifatida o‘stirilgan. xviii asr oxirlarida pomidor oziq-ovqat ekini sifatida yetishtirila boshlandi. xix asr o‘rtalarida esa rossiya va yevropa janubiga keng tarqalib, o‘tgan asrning oxirlaridan boshlab o‘rta osiyoda ham ekila boshlangan. o‘zbekistonda sabzavot ekinlari ichida ommabop va keng ko‘p tarqalgani pomidor bo‘lib, maydoni va yalpi hosili bo‘yicha birinchi o‘rinda turadi. sabzavot ekinlar umumiy maydonining 35-38% ini pomidor tashkil etadi. 2. biologik xususiyatlari. …

3 / 13

lik o‘sishdan butunlay to‘xtaydi. pomidor – yorug‘sevar o‘simlik. yorug‘likning yetarli bo‘lmasligi o‘simlikning o‘sish va rivojlanishini sekinlashtiradi. pomidorni ko‘pchilik navlari yorug‘lik 10-12 soat davom etadigan kunlarda yaxshi rivojlanadi, lekin ba’zi navlar kun uzunligi qisqarganda, ayrimlari esa aksincha bir muncha uzayga yaxshi o‘sadi. pomidor barglarning suv bug‘latish satxi katta bo‘lib, baquvvat yer ustki massasi hosil qiladi, bunday massaning vujudga kelishi uchun esa ko‘p miqdorda suv talab qilinadi. shuning uchun ham pomidor o‘simligi, ayniqsa yoppasiga meva tugish davrida tuproq namga talabchan bo‘ladi. (tuproqni dala nam sig‘imi 70 % bo‘lishi kerak). bu davrda suv yetishmasa, o‘simlikning tuguncha va mevalari to‘kila boshlaydi. shu bilan birga pomidor o‘simligi havo namligi mo‘tadil 45-60 % bo‘lishini xohlaydi. havo namligi bundan oshib ketsa, tugunchalar yaxshi urug‘lanmay qoladi va to‘kilib ketadi hamda zamburug‘ kasalliklari paydo bo‘ladi. pomidor o‘simligining namga bo‘lgan talabi parvarishlash usullariga bog‘liq. ko‘chatdan yetishtirilgan va ildiz sistemasi yuzaroq taralgan pomidor o‘simligi, bevosita urug‘i ekib o‘stirilgan va ildiz sistemasi …

4 / 13

i. pomidor o‘simligi naviga va parvarishlash sharoitiga qarab maysa ko‘ringandan keyin 50-70 kun o‘tgach gulga kiradi. gullashdan keyin 40-55 kun mevalari yetila boshlaydi. pomidor ko‘chatidan o‘stirilganda, parnikka sepilgan urug‘ unib maysalari ko‘ringandan to hosili pishguncha o‘simlikning naviga va o‘stirish texnologiyasiga qarab 100-120 kun o‘tadi. urug‘i bevosita dalaga ekilganda o‘simlikning o‘suv davri 70-90 kun davom etadi. odatda, kuzgi dastlabki sovuq tushishi bilanoq pomidorning o‘suv davri to‘xtaydi. navlari. pomidor navlari bir-biridan morfologik, biologik va xo‘jalik ahamiyatiga ega belgi hamda xususiyatlari bilan farq qiladi. ulardan eng muhimlari quyidagilar: o‘suv davrining uzunligi. shu belgisiga ko‘ra pomidor navlari tezpishar (ko‘chat o‘tqazilgandan to birinchi hosilni terishgacha (48-53 kun) o‘tadi, o‘rtapishar (60-65 kun) va kechpishar (68-72 kun) navlarga bo‘linadi; poyasi naviga qarab, yotib yoki tik o‘sadigan bo‘lishi mumkin. poyasi tik o‘sadigan navlar oziqlanish maydonining katta bo‘lishini talab qilmay, ularni mexanizatsiya yordamida parvarishlash oson. naviga qarab, poyasining balandligi ham o‘zgarishi mumkin. baland bo‘yli pomidor navlari ko‘pincha kechpishar bo‘ladi …

5 / 13

h va konservalash uchun esa mevasi mayda pomidor navlari maqsadga muvofiq; mevaning shakli o‘simlikning naviga qarab yumaloq-yassi, yumaloq, olxo‘risimon yoki noksimon bo‘lishi mumkin; mevaning sirti sillik, bilinmas yoki aniq bilinib turadigan qirrali bo‘ladi. mevaning qirrali bo‘lishi navning nomaqbul belgisidir, chunki bunda mevaning po‘choqqa chiqimini oshiradi; mevaning rangi po‘stining va u orqali ko‘rinib turadigan etining rangiga bog‘liq. rangi qizil, pushti yoki ana shu ranglarning turlicha tuslari aralashgan sarg‘ish bo‘lishi mumkin. qizil mevali navlar vitamin a (karotin) ga boy bo‘ladi. pushti va ayniqsa sariq mevali navlarida bu vitamin deyarli bo‘lmaydi; mevaning kameralarga bo‘linganligi, ya’ni urug‘lar joylashgan uyalarning soni, shuningdek, ularning kattaligi, shakli va joylanishi har xil navlarida turlichadir. xonalar qanchalik kichik va ularning devorlari qanchalik qalin bo‘lsa, meva shunchalik seret bo‘ladi. har bir xonadagi va butun mevadagi urug‘larning soni, pomidorning naviga qarab turlicha bo‘lishi mumkin. shuningdek, kamurug‘ va serurug‘ navlar ham uchraydi; mevalarning mazaliligi ularning kimyoviy tarkibiga, jumladan, shakar va kislotalarning miqdoriga …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pomidor"

tomatdosh sabzavot ekinlarini yetishtirish, saqlash va qayta ishlash texnologiyasi reja: 1. tomatdosh sabzavot ekinlar vakillari, ahamiyati. 2. biologik xususiyatlari, navlari. 3. tomatdosh sabzavot ekinlarini o‘stirish texnologiyasi. 4. hosilini saqlash va qayta ishlash texnologiyasi. tayanch iboralar: pomidor, qalampir, boyimjon, fizalis, shtambli, shtambsiz, determinant va indeterminant, ko‘p kamerali, rezavor. 1. tomatdosh sabzavot ekinlar. mevali sabzavot ekinlariga qovoqdosh va dukkakli ekinlardan tashqari tomatdoshlar oilasiga mansub – pomidor, qalampir, boyimjon va fizalis kiradi. bular issiqqa, namlikka va tuproqdagi oziq moddalarga talabchanligi, o‘suv davrining uzoq davom etishi bilan xarakterlanadi. shuning uchun asosan janub ekini bo‘lib, bizda keng ekiladi. pomidor ahamiyati....

This file contains 13 pages in DOCX format (42.2 KB). To download "pomidor", click the Telegram button on the left.

Tags: pomidor DOCX 13 pages Free download Telegram

pomidor

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "pomidor"

Similar files