o'zbek tilisirtqi

PPTX 9 pages 67.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
prezentatsiya powerpoint urganch davlat universiteti filologiya tillarni o’qitish: o’zbek tili sirtqi 2-mutaxassislik 216-guruh talabasi sultonova sayyoraning taqdimot ishi mavzu:qo’shma gap qoliplarining nutqiy xususiylashuvi 2 o‘zbek tilshunosligi taraqqiyotining so‘nggi yillarida har xil yo‘nalishlar asosida ilmiy ishlar paydo bo‘ldi. olimlarimiz ko‘p qirrali bo‘lgan birliklarning turli tomonlarini o‘rgandilar va o‘rganmoqdalar. tabiiyki, har bir yo‘nalishning o‘ziga xos jihatlari ko‘p. grammatikaning ikkinchi yirik qismi bo‘lgan qo‘shma gap sintaksisida sodda gaplarning mazmun va intonasiya jihatdan birlashib, yaxlit bir gap – qo‘shma gap hosil qilishi, qo‘shma gap qismlarining o‘zaro mazmun munosabati, qismlarining o‘zaro birikish usulllari, qismlarining miqdoriga ko‘ra tasnif qilinishi, bu tasnifga kiruvchi qo‘shma gaplarning ichki turlari o‘rganilgan edi. qo‘shma gap sodda gap bilan mustahkam bog‘langan, ammo undan ham struktur, ham uzatilayotgan axborot miqdori va sifati nuqtayi nazaridan farqlanuvchi sintaktik qurilmadir. sodda va qo‘shma gaplar, ularning bir-biridan farqli, ba’zi bir o‘xshash tomonlarini bilish har bir insonga o‘z fikrini to‘g‘ri ifodalashga yordam beradi, uning ta’sirchanligini ta’minlaydi. sodda gapdek, …
2 / 9
bog‘langan qo‘shma gap; b) yuklamalar vositasida bog‘langan qo‘shma gap; d) teng bog‘lovchilar vositasida bog‘langan qo‘shma gap;e) ergashtiruvchi bog‘lovchilar vositasida bog‘langan qo‘shma gap; f) nisbiy so‘zlar vositasida bog‘langan qo‘shma gap. bog‘lovchi vositalarning ma’nodoshligi va vazifadoshligi qo‘shma gaplarning bog‘lovchi vositalarga ko‘ra yuqorida berilgan 5 turi asosida ma’nodoshlik munosabati juda kuchli. xususan, faqat ohang bilan bog‘langan qo‘shma gapda ifodalangan ma’noviy munosabat qo‘shma gapning boshqa turi bilan ham berilishi mumkin. biriktiruv bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gap va faqat ohang bilan bog‘langan qo‘shma gap sinonimiyasi juda keng. qiyoslang: 1. bahor boshlandi, dalada ishlar qizidi. 2. bahor boshlandi va dalada ishlar qizidi. qo‘shma gapning tarkibidagi qismlar o‘zaro bir-biriga turli yo‘llar va vositalar bilan bog‘lanadi. ular quyidagilardan iborat: qo‘shma gapning tarkibidagi qismlar o‘zaro bir-biriga turli yo‘llar va vositalar bilan bog‘lanadi. ular quyidagilardan iborat: intonatsiya orqali; yordamchi vositalar orqali. intonatsiya qo‘shma gapning hamma turida ishtirok qiladigan universal vosita sanaladi. qo‘shma gapning shakllanishidagi ishtirokiga ko‘ra, intonatsiya bosh va yordamchi …
3 / 9
, qiyoslash munosabatini ifodalaydi: lekin bu narsa qalandarovning taftini bosolmadi, aksincha, yuragiga o‘t yoqildi. (a. qahhor) b) payt munosabati ifodalangan qo‘shma gaplarda shundan buyon, shundan keyin, shu paytda, shunda, unda so‘zlari qo‘llanadi: otasi o‘lganiga o‘n besh yil bo‘ldi – shundan buyon har qanaqa ishni yig‘ishtirib qo‘ygan. (oybek) c) qo‘shma gapni tuzishda olmoshlarning, asosan, ko‘rsatish va nisbiy olmoshlarning roli bor: shunday ayollar bo‘ladi: ular ishqni e’tiqod kabi muqaddas tugadi. (oybek) d) qo‘shma gapning har ikki qismida bir xil vazifa yoki har xil vazifadagi so‘z takrorlanadi: mening domlam yo‘q, domlam ikki ko‘zim (a.qahhor). vaqting ketdi – baxting ketdi (maqol). qo‘shma gapning tarkibiy qismlari orasidagi ma’noviy munosabatga ko‘ra turlari. qo‘shma gapning tarkibiy qismlari orasidagi ma’noviy munosabatga ko‘ra turlari. bu tasnifda qo‘shma gap tarkibidagi qism (gap)lar o‘rtasidagi ma’noviy munosabatga asoslaniladi va ikkita muhim nuqtaga e’tibor qaratiladi: 1) qo‘shma gap tarkibiy qismlari orasida qanday ma’noviy munosabat (masalan, payt, o‘rin, sabab, birin-ketinlik, bir vaqtdalik, izohlash, qiyoslash …
4 / 9
o'zbek tilisirtqi - Page 4
5 / 9
o'zbek tilisirtqi - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek tilisirtqi"

prezentatsiya powerpoint urganch davlat universiteti filologiya tillarni o’qitish: o’zbek tili sirtqi 2-mutaxassislik 216-guruh talabasi sultonova sayyoraning taqdimot ishi mavzu:qo’shma gap qoliplarining nutqiy xususiylashuvi 2 o‘zbek tilshunosligi taraqqiyotining so‘nggi yillarida har xil yo‘nalishlar asosida ilmiy ishlar paydo bo‘ldi. olimlarimiz ko‘p qirrali bo‘lgan birliklarning turli tomonlarini o‘rgandilar va o‘rganmoqdalar. tabiiyki, har bir yo‘nalishning o‘ziga xos jihatlari ko‘p. grammatikaning ikkinchi yirik qismi bo‘lgan qo‘shma gap sintaksisida sodda gaplarning mazmun va intonasiya jihatdan birlashib, yaxlit bir gap – qo‘shma gap hosil qilishi, qo‘shma gap qismlarining o‘zaro mazmun munosabati, qismlarining o‘zaro birikish usulllari, qismlarining miqdoriga ko‘ra tasnif qilinis...

This file contains 9 pages in PPTX format (67.7 KB). To download "o'zbek tilisirtqi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek tilisirtqi PPTX 9 pages Free download Telegram