antropogenez: odam evolyutsiyasi

PPTX 15 pages 6.3 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

pptxgenjs presentation antropogenez: odam evolyutsiyasi by sadokat giyosova norovna 1 antropologiya fanlararo sintetik fan bo‘lib, odamning ijtimoiy-biologik mavjudot sifatida tarixiy rivojlanishi va evolyutsiyasini o‘rganadi. odamning tarixiy rivojlanishi haqidagi zamonaviy fikrlar asosan molekular biologiya, sitologiya, solishtirma anatomiya, fiziologiya, embriologiya va paleontologiya dalillariga asoslanadi. barcha tirik mavjudot tana tuzilishidagi bunday o‘xshashlik, ular bir tarmoqdan kelib chiqqanligini isbotlovchi dalil hisoblanadi. odamning ilk embrional taraqqiyoti bosqichida hamma xordalilar kabi asosiy o‘zak organlar: nerv nayi, xorda va ichak nayi hosil bo‘ladi. odamning tarixiy rivojlanishiga oid paleontologik materiallar uning evolyutsiyasida to‘rt bosqich – odamning boshlang‘ich ajdodlari, eng qadimgi odamlar, qadimgi odamlar, hozirgi zamon qiyofasidagi odamlar bo‘lganligini ko‘rsatadi. 2 odamda boshqa sutemizuvchilarga xos bo‘lgan quyidagi belgilar mavjud: 7 ta bo‘yin umurtqasi, qo‘l va oyoq skeleti qismlari, teri, yog‘ va sut bezlari, alveolalar, diafragma, 4 kamerali yurak, ikkita qon aylanish doirasi, chap aorta yoyi, o‘rta quloqdagi 3 ta eshitish suyakchasi. odamda bir qancha rudiment organlar uchraydi. ularga ko‘richakning …

2 / 15

i yaxshi rivojlangan. odam skeletining tuzilishida tik yurishga bog‘liq bo‘lgan o‘ziga xos bir qator o‘zgarishlar yuzaga kelgan. uning umurtqa pog‘onasida tabiiy egilmalar, tovonida gumbaz paydo bo‘lgan, oyoq panjasining bosh barmog‘i boshqa barmoqlarga yaqinlashib, tayanch vazifasini bajaradi, chanoq suyaklari ancha kengaygan. odamning boshlang’ich ajdodlari . bundan taxminan 25 mln yil muqaddam driopiteklar yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish, irsiy o‘zgaruvchanlik tufayli ikki tarmoqqa – hozirgi odamsimon maymunlar va odamlarning dastlabki ajdodlariga ajralganlar. birinchi tarmoq vakillarining kelgusi rivojlanishidan gorilla, shimpanze kelib chiqqan. sharoitning keskin o‘zgarishi tufayli driopiteklarning ba’zilari ikki oyoqlab yurishga o‘tganganlar. natijada «janubiy maymunlar» – avstralopiteklar paydo bo‘lgan. ularda ikki oyoqlab yurish tayyor tayoqlar, toshlar, yirik hayvon suyaklaridan qurol sifatida foydalanish imkonini bergan. ular o‘rmon-dasht, ochiq yerlarda yashagan. bo‘yi 120–140 sm bo‘lib, tanasining massasi 36–55 kg, kalla suyagining hajmi 500–600 sm3 bo‘lgan. avstralopiteklar chanoq suyagining tuzilishi ikki oyoqlab harakatlanganligidan dalolat beradi. avstralopiteklarning suyak qoldiqlari keniyaning rudolf ko‘li atrofidan 5,5 mln yoshda bo‘lgan …

3 / 15

ng suyak qoldiqlarini topgan. uning bo‘yi 170 sm, miyasining hajmi 800–1100 sm 3 bo‘lgan. pitekantroplar toshdan, suyakdan qurollar yasagan, olovdan foydalanishni bilgan va jamoa bo‘lib yashagan. 1927–1937-yillarda pekin atrofidagi g‘ordan sinantrop odamning suyak qoldiqlari topilgan. u 500–300 ming yil avval yashagan. sinantroplar miyasining hajmi 850–1220 sm3 , bo‘yi 150–160 sm bo‘lgan. ular olov yoqishi va uni saqlashni bilganlar. pitekantroplar, sinantroplar, hozirda homo erectus turiga kiritilib, eng qadimgi odamlar arxantroplar sanaladi. arxantroplar o‘lgandan keyin yaqinlarini ko‘mganlar, go‘rlarini har xil hayvon shoxlari, tishlari bilan bezaganlar.. 6 sinantrop pitekanntrop qadimgi odamlar (paleoantroplar). germaniyaning neander daryosi yaqinida, shu jumladan, surxondaryo viloyatining teshiktosh g‘oridan qadimgi odamning kalla, jag‘ va oyoq suyaklari topilgan. unga neandertal odam deb nom berilgan. neandertallar 250–40 ming yil avval yashaganlar. uning peshanasi qiyali bo‘lib, iyagi yaxshi rivojlanmagan. bo‘yi 155–165 sm, miyasining hajmi 1400 sm3 bo‘lgan. ular jamoa bo‘lib yashaganlar. ular bolalarga, keksalarga va kasallarga g‘amxo‘rlik qilganlar, o‘lganlarni ko‘mganlar. hozirgi zamon qiyofasidagi …

4 / 15

ra daraxti. 1 - peziyadasis, 2 – afrika driopiteki, 3 - ramapitek, 4 - avstrolopitek, 5 – voysen avstrolopiteki, 6-7 – homo erektus, 8 - neandertal, 9 - homo sapiens, 10 – zamonaviy odam odamning irqlari odam irqlari. zamonaviy odamlarning hammasi bitta «homo sapiens» turiga mansub. insoniyatning birligi, uning kelib chiqishining umumiyligi, tuzilishining o‘xshashligi turli xalqlar orasidagi nikohdan sog‘lom avlod tug‘ilishi bilan tasdiqlanadi. homo sapiens turining ichida yirik sistematik guruhlar – irqlar mavjud. irqlar bir-birlaridan, terisining rangi, ko‘zining, burnining, labining shakli, tanasining proporsiyasi, ba’zi biokimyoviy ko‘rsatkichlari, ekologik, xulq-atvor va boshqa biologik xususiyatlari bilan farq qiladilar. hozirda odamlarning 3 ta katta irqlari farqlanadi. 11 odam tashqi ko'rinishining evolyutsiyasi 1 turli xususiyatlar odamlar turli xil terining rangi, soch rangi va ko'z rangi bilan farqlanadi. 2 adaptatsiya bu farqlar atrof-muhitga moslashish natijasida paydo bo'lgan. 3 genetik o'zgarishlar odamlarning genetik xilma-xilligi tashqi ko'rinishining o'zgarishini belgilaydi. 12 yevropoid irqqa mansub odamlar terisi och rangda (oq …

5 / 15

.png image17.png image18.png image19.jpeg image20.png

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antropogenez: odam evolyutsiyasi"

pptxgenjs presentation antropogenez: odam evolyutsiyasi by sadokat giyosova norovna 1 antropologiya fanlararo sintetik fan bo‘lib, odamning ijtimoiy-biologik mavjudot sifatida tarixiy rivojlanishi va evolyutsiyasini o‘rganadi. odamning tarixiy rivojlanishi haqidagi zamonaviy fikrlar asosan molekular biologiya, sitologiya, solishtirma anatomiya, fiziologiya, embriologiya va paleontologiya dalillariga asoslanadi. barcha tirik mavjudot tana tuzilishidagi bunday o‘xshashlik, ular bir tarmoqdan kelib chiqqanligini isbotlovchi dalil hisoblanadi. odamning ilk embrional taraqqiyoti bosqichida hamma xordalilar kabi asosiy o‘zak organlar: nerv nayi, xorda va ichak nayi hosil bo‘ladi. odamning tarixiy rivojlanishiga oid paleontologik materiallar uning evolyutsiyasida to‘rt bosqich – odamning boshlang...

This file contains 15 pages in PPTX format (6.3 MB). To download "antropogenez: odam evolyutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: antropogenez: odam evolyutsiyasi PPTX 15 pages Free download Telegram