bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari

PPTX 28 pages 362.4 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 362.4 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

4-mavzu: bozor iqtisodiyotining mohiyati va bozor tuzilishi. mavzu rejasi bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari bozor va uning funktsiyalari. bozor iqtisodiyotiga o'tishning “o'zbek modeli”, uning tamoiyllarni va xususiyatlari. xarakatlar strategiyasi va o'zbektistonning ijtimoiy –iqtisodiy siyosati mavzu. bozor iqtisodiyotining mazmuni va amal qilishi bozor iqtisodiyoti – bu tovar ishlab chiqarish, ayirboshlash va pul muomalasi qonun-qoidalari asosida tashkil etiladigan va boshqariladigan iqtisodiy tizimdir. bozor iqtisodiyoti sub'ektlari tadbirkorlik sektori davlat uy xo'jaligi bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotini tartibga solish mexanizmi talab taklif raqobat narx bozor iqtisodiyotining muhim va umumiy belgilari turli shakllardagi mulkchilikning mavjud bo'lishi va unda xususiy mulkchilikning ustun turishi; tadbirkorlik va tanlov erkinligi; raqobat kurashining mavjudligi; davlatning iqtisodiyotga cheklangan holda aralashuvi; korxona va firmalarning ichki hamda tashqi shart-sharoitlar o'zgarishlariga moslashuvchanligi. bozor iqtisodiyotining tarixan tarkib topgan ikki turi mavjud klassik yoki sof bozor iqtisodiyoti. u uzoq vaqt davomida shakllanib, g'arbdagi rivojlangan mamlakatlarda …

2 / 28

a aholi ijtimoiy tabaqalashuvining kuchayishi. xozirgi zamon rivojlangan bozor iqtisodiyoti belgilari; a) mulkchilikning turli shakllariga ya'ni, xususiy, davlat, jamoa, aralash va boshqa mulk shakllariga asoslanib iqtisodiy va tadbirkorlik faoliyati yuritilishi; b) kapital va ishlab chiqarishning yuqori darajada umumlashganligi, mulkning bir qismi yirik monopoliyalar va davlat qo'lida to'planib, milliy va xalqaro miqyosda umumlashganligi; v) iqtisodiyotni tartibga solishda davlatning faol ishtiroki. bunda davlat fan-texnika taraqqiyoti va boshqa omillarni hisobga olib, turli iqtisodiy tadbirlarni, rivojlanish istiqbolini aniqlash, turli sohalar va tarmoqlar o'rtasidagi nisbatlarni tartibga solish chora-tadbirlarini belgilash vazifalarini bajaradi; g) xo'jaliklarni yuritishda reja usulidan foydalanishning kuchayishi (biznes rejasi, marketing tizimi orqali boshqarish); d) ijtimoiy himoyaning kuchayishi. bunda davlatga, jamoalar va xususiy kishilarga tegishli turli xil ijtimoiy ta'minot va ijtimoiy sug'urta fondlarining vujudga kelishi. iqtisodiyotning bosh masalasi va muammolari; nima va qancha miqdorda ishlab chiqarish zarur? qanday texnika va texnologiya bilan ishlab chiqarish zarur? kim uchun ishlab chiqarish zarur? taraqqiyotning barcha bosqichlariga xos bo'lgan …

3 / 28

diyotining afzalliklari va ziddiyatlari bozor iqtisodiyotining afzalliklari: 1) resurslarni taqsimlashning samaradorligi. 2) erkinlik. 3) harakatchanlik. bozor iqtisodiyotning ijobiy jihatlarini ham mavjud jumladan: - uning ishlab chiqarishning o'zgaruvchan sharoitlariga moslashuvi va ko'nikishining yuqori darajasi; fan va texnika yutuqlaridan foydalanish, ularni ishlab chiqarishga joriy etishning jadal sur'ati; turli-tuman ehtiyojlarni qondirish, mahsulot sifatini oshirish qobiliyati; buzilgan muvozanatni nisbatan tezlik bilan qayta tiklash; cheklangan axborot – turli resusrlarning narx darajasi va ularning sarflanish darajasiga yo'nalgan holda bozor iqtisodiyotining muvaffaqiyatli amal qila olish imkoniyati. bozor iqtisodiyotining asosiy ziddiyati raqobatning kuchsizlanishiga yo'l qo'yish va uni rag'batlantirish. jamiyat a'zolari daromadlaridagi tengsizlikning kuchayib borishi va aholining tabaqalanishidir. ijtimoiy ne'matlar va xizmatlarni ishlab chiqarib, bozorga taklif qilishga qodir emaslikdi. tovarlar hajmi bilan pul massasi o'rtasidagi ro'y berib turadigan nomuvofiqlikni bartaraf eta olmasligidir. 3. bozor va uning funktsiyalari. bozor tushunchasi bozor iqtisodiyotining markaziy kategoriyasi bo'lib, iqtisodiyot nazariyasida ham, xo'jalik yuritish amaliyotida ham, barcha mamlakatlar tajribasida ham qo'llaniladigan ilmiy-amaliy tushunchadir. eng …

4 / 28

bitta fazasini, ya'ni ayirboshlash fazasini o'z ichiga oladi. bozor iqtisodiyoti esa barcha fazalarini – ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va nihoyat iste'mol jarayonlarini ham o'z ichiga oladi. hozirgi davrda bozor ishlab chiqaruvchilar bilan iste'molchilarning ko'p qirrali murakkab aloqalarini, ularning o'zaro bir-birlariga bo'lgan ta'sirini bog'laydigan bo'g'in, jamiyat taraqqiyotida modda almashuvini ta'minlaydigan jarayon sifatida shakllandi. bozorning asosiy belgilari sotuvchi va xaridorlarning o'zaro kelishuvi, ekvivalentlilik tamoyili asosidagi ayirboshlash, sotuvchilarning xarajatlari qoplanib, foyda olishi va pul to'loviga qodir bo'lgan xaridorlarning talabini qondirish va raqobatchilikdan iboratdir. bozor tovarlarni ishlab chiqarish va ayirboshlash, pulning vujudga kelishi, ularning rivojlanishi natijasida kelib chiqqan tarixiy tushuncha bo'lib, hozirgi davrda keng tarqalgan ob'ektiv iqtisodiy jarayondir. bozor - ishlab chiqaruvchilar va iste'molchilar, sotuvchilar va xaridorlar o'rtasida pul orqali ayirboshlash (oldi-sotdi) jarayonida bo'ladigan iqtisodiy munosabatlar yig'indisidir. bunda bozorning moddiy asosini joy emas, balki tovar va pulning harakati tashkil etadi. bozor tushunchasi faqat ayirboshlash jarayonidagi iqtisodiy munosabatlarni o'z ichiga oladi. unda oldi-sotdi jarayonidagi zarur …

5 / 28

inib, ular bozor munosabatlarining turli vazifalarini bajaradi. sotuvchilar bozorga tovar va xizmatlarni taklif etadi, xaridorlar esa ularga talab bildiradi. bozor o'z sub'ektlari manfaatini bir-biriga bog'lab, ularni muvofiqlashtiradi. bozorning asosiy vazifalari yaratilgan tovar va xizmatlarni, iqtisodiy resurslarni iste'molchilarga etkazib berishdan, ishlab chiqarishning uzluksiz takrorlanib turishiga yordam beradi, iqtisodiyotni tartibga solib turish; talab, taklif, raqobat va narxlar yordamida. u o'zida talab va taklifni jamlab, bu bilan nimani, qancha miqdorda va qaysi vaqtda ishlab chiqarish kerakligini aniqlab beradi. bozor turli xil vazifalarni bajarsa-da, ular o'zaro bog'liq va bir-birini taqozo qiladi. bozorning mazmunini to'laroq tushunmoq uchun uning turlarini va ichki tuzilishini bilish zarur. bozorning quyidagi asosiy mezonlarga asoslaniladi: bozorning etuklik darajasi; - sotiladigan va sotib olinadigan mahsulot turi; - bozor sub'ektlari xususiyatlari; - bozor miqyosi, - iqtisodiy aloqalar tavsifi va boshqalar. bozorning vazifalari bozor sub'ektlarining manfaatlarini ro'yobga chiqarish iqtisodiyotni sog'lomlashtirish nazorat qilish narxni tashkil etish tejam-korlik bozorning vazifalari integra-tsiyalash axborot berish vositachilik tartibga solish …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari"

4-mavzu: bozor iqtisodiyotining mohiyati va bozor tuzilishi. mavzu rejasi bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari bozor va uning funktsiyalari. bozor iqtisodiyotiga o'tishning “o'zbek modeli”, uning tamoiyllarni va xususiyatlari. xarakatlar strategiyasi va o'zbektistonning ijtimoiy –iqtisodiy siyosati mavzu. bozor iqtisodiyotining mazmuni va amal qilishi bozor iqtisodiyoti – bu tovar ishlab chiqarish, ayirboshlash va pul muomalasi qonun-qoidalari asosida tashkil etiladigan va boshqariladigan iqtisodiy tizimdir. bozor iqtisodiyoti sub'ektlari tadbirkorlik sektori davlat uy xo'jaligi bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotini tartibga solish mexanizmi talab taklif raqobat narx bozor iq...

This file contains 28 pages in PPTX format (362.4 KB). To download "bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyotining mohiyati… PPTX 28 pages Free download Telegram