binolarga tabiiy va texnologik ta’sirlar va ularning omillari. agressiv - muxitning ta’siri

PDF 5 стр. 313,6 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 313,6 КБ

Тип файла PDF

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

6 – ma’ruza: binolarga tabiiy va texnologik ta’sirlar va ularning omillari. agressiv - muxitning ta’siri reja: 1) tabiiy omillarning ta’siri 2) atmosfera namligining ta’siri. tayanch so’zlar: ekspluatatsiya, omillar, ta’sirlar, iqlimiy, gidrogeologik sharoitlar, atmosfera, namlik, bosim, tajovuzkor muhit, nisbiy namlik, kondensatsiya. tabiiy omillarning ta’siri. bino ekspluatatsiya qilinayotgan vaqtda ikki guruh omillar ta’sirida bo’ladi:  tashqi yoki tabiiy;  texnologik yoki funktsional jarayonlar bilan bog’liq bo’lgan. tabiiy omillar juda ko’p ko’rinishda bo’ladi. ular binoga yer ustidan va yer ostidan, hamda iqlimiy, gidrogeologik va boshqa sharoitlarga ko’ra har xil ko’rinishda ta’sir etishi mumkin. bu omillarning ta’sirini loyihalashda, ekspluatatsiya qilish davrida to’g’ri hisobga olish binoni qurish va ekspluatatsiya qilishda kam xarajat va kuch sarflab belgilangan umrboqiylikka erishishda muhim ahamiyatga ega. havo muhitining ta’siri. atmosfera tarkibidagi chang va gazlar binoni buzilishiga olib keluvchi omillar hisoblanadi. ifloslangan havo ayniqsa namlik bilan qo’shilganda qurilish konstruktsiyalarini erta eskirishini, zanglashi va ifloslanganini, yorilib ketishi va yemirilishini keltirib chiqaradi. shu …

2 / 5

$isoblanadi. ko’pchilik yoqilg’ilarning yonishidan hosil bo’luvchi mahsulot karbonat angidrid (so2) va oltingugurt angidridi (so2). karbonat angidridning suvda erishi natijasida yonishnig provard mahsuloti ko’mir kislota hosil bo’ladi. u beton va boshqa ashyolarga yemiruvchi sifatida ta’sir etadi. agar yoqilg’ida faqatgina 1% oltingugurt bor deb hisoblasak (yoqilg’ilarning ko’pgina turlarida oltingugurtning miqdori 7-10% ga yetadi), u holda yirik shahar ustida har yili 10-20 ming tonna quyultirilgan oltingugurt kislotasining bug’i va har bir kvadrat kilometr maydonga 100-600 tonna kul yo\adi. oltingugurt kislotasining bug’lari bino va inshootlarga o’tirib ularni buzadi; jumladan ular ohaktoshlarni sulfat tuziga aylantiradilar va ular namlikda erib konstruktsiyadan yuvilib ketadi. ko’mir va oltingugurt kislotasidan tashqari tutunlardan va boshqa (yuzdan ortiq) zararli moddalar: azot va fasfor kislotalari, qatronli va boshqa moddalar, yonmay qolgan zarrachalar hosil bo’ladi. ular konstruktsiyaga tushib ularni ifloslantiradi va yemirilishiga olib keladi. dengiz bo’yi rayonlari atmosferasi tarkibida xloridlar oltingugurt tuzlari va boshqa qarilish ashyolariga zararli bo’lgan moddalar bo’lishi mumkin. ammiak va …$

3 / 5

inyil 1 yilda zanglayotgan yerdagi ashyo mustahkamligini pasayishi % nometall ashyo korroziyaning tashqi alomatlari metall nometall ashyolar metall nometall ashyolar notajavuzko r 0 0,2 0 0 - zaif tajavzukor -0,1 0,2. . . 0,4 5 5 kuchsiz yuzani yemirilishlar o’rtacha tajavuzkor 0,1...0,5 0,4...1,2 3....15 5....20 burchaklarini shikastlanish yoki qilsimon darzlar kuchli tajavuzkor 0,5 1,2 15 20 yaqqol namoyon bo’lgan yemirilish (kuchli darz hosil bo’lishi) nisbiy namlik miqdori namlanish iyutidosidan past bo’lgan xonalar quruq va me’yoriy namlikda deyish mumkin – ularda metall deyarli zanglamaydi. agar xonadagi namlik namlanish tbtidosidan yuqori bo’lsa, ya’ni unda nam va xo’l jarayonlar sodir bo’lib, bu holda u jarayonlarni zanglashni baholashda hisobga olish mumkin. atmosfera namligining ta’siri. ashyolarning strukturasini buzilishda asosiy rolni namlik bajaradi: u ko’pchishni, chirish va zanglashni, havollik va bo’shliqlardagi suvni muzlash oqibatida mexanik buzilishni keltirib chiqaradi. inshootlarga ta’sir turli-tumanligi bo’yicha namlik universal omil hisoblanadi. qurilish konstruktsiyalarining namlik va tajavuzkor moddalarning kirishi uchun qulayroq bo’lgan …

4 / 5

’lgan holda unga suv bir necha mm gagina o’tishi mumkin va quyosh nuri va shamol ta’siri ostida osongina bug’lanib ketadi. g’ovakli konstruktsiyalarda, hamda choklari yaxshi bajarilmagan bir qatlamli yirik o’lchamli konstruktsiyalarda yomg’ir namligi devorga chuqur kiradi, hatto bu namlik xona ichiga ham o’tib ketadi. trotuarga tushayotgan suvning sachrashidan hosil bo’luvchi devordagi namlanish zonasi 50 sm gacha yetadi. shu sababdan binoning zich yuzaga ega bo’lmagan tsokol qismi ancha tez buzuladi. tomchili – suyuq namlanishdan farqli, konstruktsiyalarning kondensatsiyali namlanishi suv bug’larining havo bilan birga harakatlanishi natijasida yuz beradi. hoh tabiiy, hoh sun’iy bo’lsin qurilish ashyolari o’zining tarkibi bo’yicha bir jinsli bo’lmagani uchun suv va undagi tuz va kislotalar, hamda shamol ta’siri ostida ular notekis buzuladi. konstruktsiyalarni tuzli eritmasi bilan ko’p marta va uzoq vaqt namlanib turilishi ularni buzulishga olib keladi. metall konstruktsiyalar barcha kislotalarning ta’siri ostida korroziyaga duchor qilinadi. tosh ashyolardan ayniqsa suvdagi karbonat kislotasiga h2co3 bo’lgan sezgirlik ohaktoshlarda, dolomitlarda, ohakli bog’lovchilardagi …

5 / 5

$kanligini nazarda tuish lozim: vaqt o’tishi bilan inshootning yer osti qismida suv rejimi o’zgarishi mumkin va bunday holda muhitning tajavvuzkorligi oshishi yoki kamayishi mumkin. grunt suvlarining kapillyar ko’tarilishi oqibatida yuqoriga anchagina balandlikka ko’tarilishi mumkin, hamda gruntning yuqori qatlamlarini suvga bo’ktirish mumkin. ayrim inshootlarda kapillyar va grunt suvlari birga qo’shilib ketib inshootning yer osti qismini suvda qoldirishi mumkin, buning natijasida esa konstruktsiya korroziyasi kuchayadi, asosning mustahkamligi pasayadi. grunt suvlarining minerologik tarkibini o’zgartirish, ularning inshoot yer osti qismiga nisbatan bo’lgan tajavvuzkorligini o’zgartiradi. namlik mo’l-ko’l bu\lanuvchi quruq iqlim rayonlarida, yog’ingarchilik bo’lmagan davrda, gruntning yuqori qatlamlarida, ya’ni inshootning yer osti qismlarida suvning minerallanishi oshib ketadi. salbiy temperaturaning ta’siri. ayrim konstruktsiyalar gohi-gohida namlanuvchi va davriy muzlash sharoitlarida joylashganlar. ashyo bo’shliqlaridagi suvning muzlash natijasida uning hajmi oshadi, bu esa ichki kuchlanish holatini keltirib chiqaradi. yopiq bo’shliqlardagi muz bosimi 200 kgsm 2 gacha bo’lgan qiymatlarga chiqadi. nazariy savaollar: 1) bino va inshootlarga ta’sir etuvchi tabiiy va texnologik …$

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "binolarga tabiiy va texnologik ta’sirlar va ularning omillari. agressiv - muxitning ta’siri"

6 – ma’ruza: binolarga tabiiy va texnologik ta’sirlar va ularning omillari. agressiv - muxitning ta’siri reja: 1) tabiiy omillarning ta’siri 2) atmosfera namligining ta’siri. tayanch so’zlar: ekspluatatsiya, omillar, ta’sirlar, iqlimiy, gidrogeologik sharoitlar, atmosfera, namlik, bosim, tajovuzkor muhit, nisbiy namlik, kondensatsiya. tabiiy omillarning ta’siri. bino ekspluatatsiya qilinayotgan vaqtda ikki guruh omillar ta’sirida bo’ladi:  tashqi yoki tabiiy;  texnologik yoki funktsional jarayonlar bilan bog’liq bo’lgan. tabiiy omillar juda ko’p ko’rinishda bo’ladi. ular binoga yer ustidan va yer ostidan, hamda iqlimiy, gidrogeologik va boshqa sharoitlarga ko’ra har xil ko’rinishda ta’sir etishi mumkin. bu omillarning ta’sirini loyihalashda, ekspluatatsiya qilish davrida to’g’ri hisobga ...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (313,6 КБ). Чтобы скачать "binolarga tabiiy va texnologik ta’sirlar va ularning omillari. agressiv - muxitning ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: binolarga tabiiy va texnologik … PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram