o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi

DOCX 4 pages 33.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4 -amaliy mashg`ulot o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi o’simliklarning tik mintaqalar bo’yicha taqsimlanishi darsda amaliy mashg`ulotlarga oid kitob va qo`llanmalar, elektron ma`lumotlar, jadvallardan va boshqa qo`shimcha materiallardan foydalaniladi dars jihozlari: adabiyotlar, mavzuga oid nazariy materiallar darsning maqsadi: o‘zbekiston o’simliklari olamiga oid ma`lumotlarni tahlil qilish dars rejasi: reja: 1. o’simliklarning tik mintaqalar bo’yicha taqsimlanishi 2. o‘simliklar qoplamini geobotanik xaritalash 3. o‘simliklar qoplamining tipologik klassifikasiyasi darsning borishi: nazariy material: o’zbekiston hamda markaziy osiyo uchun q.z.zokirov (1956) mintaqalar va ular bo’yicha o’simliklar olamini tarqalishini asoslagan. bu olimning asoslashi bo’yicha bizda bir-biridan keskin farq qiluvchi 4 ta zona (poyas) bo’lib, bularga xos ravishda o’simliklar qoplami tarqaladi. bunday zonalar quyidagilar: cho’l, adir, tog’, yaylov. ushbu zonalar har taraflama bir-birlari bilan farq qilishadi, ularning har birini dengiz satxidan balandligi tuprog’i, iqlim sharoiti, atmosfera yog’inlarining miqdori va boshqalar. shunday qilib, o’simliklar olami vertikal zonalar (poyaslar) bo’yicha tarqalish qonuniyatiga ega. buning asosida esa o’simliklarning muhit va orografik omillariga yaxshi …

2 / 4

alarining o’ziga xos va o’sha muhitlarga moslashgan o’simliklar jamoalari mavjud (assotsiyasi, formatsiya, tip). sho’r tuproqli maydonlarda, ko’pgina sho’radoshlar oilasining vakillari uchraydi (halohyta). ushbu tipning jamoalari pasttekisliklarda katta-katta maydonlarda, ayrim holatlarda esa uncha katta bo’lmagan o’simliklar jamoalarini hosil qiladi. ushbu o’simliklar qoplamlari orol dengizi atroflarida juda katta maydonlarda uchraydi. galofitlar tipining vakillari xalq xo’jaligida ahamiyat yuqori, ular asosan qorako’lchilik xo’jaliklari uchun ozuqa manbai hisoblanadi, yana ularni orasida dorivor, bo’yoqbop, vitaminli, saponinli, alkaoidli turlari mavjud. qora saksavul cho’l zonasining asosiy o’simliklardan hisoblanib, ko’plab maydonlardagi saksovul o’rmonlarini hosil qiladi. kam hosilli o’tloqzorlarni fitomeleorasiyalari uchun chog`on, yulg’un, boyalish, karabarak, keyreuklar muhim rol o’ynaydi. qumli cho’llarda esa maxsus psammofit deb atalgan o’simliklar tipining vakilari muhim rol o’ynaydi. ular uchun qumli va barxanlar alohida yashash substrati- joylari hisoblanadi. psammofit o’simliklar o’zbekiston va qoraqalpog’istonning qorako’lchilik xo’jaliklarining asosiy ozuqa manbai hisoblanib, ular yil bo’yi yaylovlar rolini o’taydi. o’zbekiston va markaziy osiyoning cho’llari orasida gipsli cho’llarning o’rni va roli …

3 / 4

idagi roli katta. o’zbekiston o’simliklar qoplamida o’z o’rni va ahamiyatiga ega bo’lgan to’qayzorlarni ham ta’kidlash joiz. to’qayzorlar deb, keng ma’noda daryo va soylar vohalaridagi kompleks o’simliklar qoplamiga aytiladi., qaysiki ular ko’proq cho’l zonasi hududlarida ko’p uchraydi. respublikamizning barcha daryolari (sirdaryo, zarafshon, chirchiq, shyerboddaryo va boshqalar) vohalarida to’qayzorlarni uchratamiz. bunday kompleks, ya’ni daraxt, buta va o’tchil o’simliklardan iborat qalin to’qayzorlarni amudaryoning quyi oqimi va amudaryo deltasida uchratamiz. o’zbekiston o’simliklar qoplami monografiyasi 2 jildida keltirilgan ma’lumotlarga ko’ra respublika to’qayzorlaridagi faqat turang’izorlarning (bir necha terak turlari) hajmi 410 ming m3 ni tashkil qiladi. to’qayzorlar chorva mollari uchun ahamiyatli o’tloqzorlar hisoblanadi, ularni orasida qamish, qo’g’a, shirinmiya, yantoq, tuyatovon, kavar, kendir kabi muhim ahamiyatli o’simliklar turlari tarqalgan. zarafshon daryosining o’rta oqimida (samarqand shahri yaqinida) qalin chakandazorlar muhim to’qayzoralar tipiga kiradi, qaysiki unda qalin chakandazorlarni (oblepixa) uchrtamiz, u tibbiyotda muhim dorivor o’simlik sifatida qadrlanadi va o’sha qo’riqxonada muhofaza etiladi, uning maydoni ikki ming gektardan ziyod. adir …

4 / 4

’doyiq qalin tarqalgan hududlar pskom ugom, karjantog’ tog’lari hisoblanib ular muhim pichanzorlar hisoblanadi, uning hosildorligi gektariga 10-15 ts/ga ni tashkil qiladi. tabiiy pistazorlarning maydonlari kamayib ketgan va faqat, ularning qoplam hosil qilishi surxondaryoning bobotog’larida uchratamiz. bunday ma’lumotlar o’zbekiston o’simliklar qoplami monografiyaning 3 jildida (1971) keltirilgan. yuqorida keltirilgan edifikatorlardan tashqari adir florasining quyidagi vakillarini uchratamiz: convolvulus subhirsutus, eremostachys labioza, hulthemia persica, scaligyeria allioides, prangos ulotera va boshqalar. farg’ona vodiysida vodil, mindon, arsif, chust-pop, chortoq va andijon adirlari mavjud u yerlarda siyrak holatda efemer va efemeroidlar uchraydi, lekin ularning hosildorligi kam. tog’ zonasining balandligi 1200 dan, to 2700-2800 m gacha, tuprog’i qo’ng’ir, o’rmon tuprog’i. bu zonada atmosfyera yong’inlarining miqdori 600-800 mm, tog’larning tabiati va iqlim sharoiti bu yerlarda boy va xilma-xil o’simliklar qoplamini tarqalishini ta’minlaydi. o’simliklarning vegetasiya davri bahor, yoz va kuz. iyul oyining o’rtacha harorati +190 . tog’li hududlarimizning xalq xo’jaligidagi ahamiyati katta va ulardan bug’doy, kartoshka, dukkakli ekinlar va boshqalar …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi"

4 -amaliy mashg`ulot o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi o’simliklarning tik mintaqalar bo’yicha taqsimlanishi darsda amaliy mashg`ulotlarga oid kitob va qo`llanmalar, elektron ma`lumotlar, jadvallardan va boshqa qo`shimcha materiallardan foydalaniladi dars jihozlari: adabiyotlar, mavzuga oid nazariy materiallar darsning maqsadi: o‘zbekiston o’simliklari olamiga oid ma`lumotlarni tahlil qilish dars rejasi: reja: 1. o’simliklarning tik mintaqalar bo’yicha taqsimlanishi 2. o‘simliklar qoplamini geobotanik xaritalash 3. o‘simliklar qoplamining tipologik klassifikasiyasi darsning borishi: nazariy material: o’zbekiston hamda markaziy osiyo uchun q.z.zokirov (1956) mintaqalar va ular bo’yicha o’simliklar olamini tarqalishini asoslagan. bu olimning asoslashi bo’yicha bizda bir-biridan kes...

This file contains 4 pages in DOCX format (33.3 KB). To download "o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston o’simliklar qoplami… DOCX 4 pages Free download Telegram