o’pka saratoni

PDF 13 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PDF

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

dokument2 o’pka saratoni ko’pgina rivojlangan davlatlarida o’pka saratoni erkaklarda ko’proq tarqalgan bo’lib, tibbiy va ijtimoiy muammolarning eng muhimlaridan biri bo’lib kelmoqda. xozirda butun dunyoda xar yili o’pka saratonining millionga yaqin yangi xolatlari aniqlanmoqda. tamaki tutunida va kulida spektral analiz kilib ko’rilganda 50 ga yaqin kanserogen moddalar, shu jumladan benzpiren, poloniyning radioaktiv izotopi, 2-naftilamin, 2-tolunzin, nikel va boshqalar aniqlangan. chekmaydiganlarda o’pka saratonining uchrash chastotasi 100 000 axoliga 3,4ni tashkil etadi, chekish intensivligi kuniga 0,5 pachka sigaret bo’lganda bu ko’rsatkich 100 000 axoliga 51,4 ga ko’tariladi, 1-2 pachka - 143,9 gacha, chekish intensivligi 2 pachkadan ko’p bo’lganda 217,3 ga to’gri kelgan. chekishdan voz kechilganda o’pka saratoni bilan kasallanish xavfi chekmaydiganlarga yetishi uchun 10-12 yil kerak bo’ladi. chekish va zararli ish sharoitlarida ishlash birgaligi alohida xavf tashkil etadi, masalan: asbestning xavodagi uchrashi ko’p bo’lgan ishda ishlash va chekish birgalikda o’pka saratoni bilan kasallanish xavfini 80-90 martaga orttiradi. o’pka saratoni bo’yicha xavf guruhni tashkil …

2 / 13

fli o`sma kasalligi bilan davolanganligi); - oila a'zolarida uch va undan ko’p o’pka saratoni qayd etilganligi (yaqin qarindoshlarida). o’pkaning fon kasalliklari ham xavf omili hisoblanadi: tarqoq va o’choqli pnevmoskleroz, tug’ma kistalar, surunkali spetsifik user c.m.😌 va nospetsifik yallig’lanish jarayonlari, oqma yaralar, orttirilgan kistalar, bronxlar distrofik o’zgarishlari, turli kelib chiqishli chandiqlar, yot jismlar, antrokoz, pnevmokonioz. etiologiya o’pka saratoni (o’s) ning ko'plab sabablari bor, ular ham ekzogen, ham endogendir. biroq, ekzogen omillar hal qiluvchi ahamiyatga ega: tamaki chekish, atrofdagi havoning kanserogenlar va radioaktiv izotoplar bilan ifloslanishi - ham radioaktiv ifloslanish natijasida, ham tabiiy izotop - radon gazi bilan ifloslanishidir. urbanizatsiya, sanoat korxonalari sonining ko'payishi tuproq, suv, atmosfera havosining kanserogen moddalar (3,4-benzpiren, benzantrasen va boshqalar) bilan ifloslanishiga olib keladi. tamaki chekish shunisi bilan xavfliki, yoqilgan sigaretaning yuqori harorati natijasida kanserogen moddalar (xususan, benzpiren va benzantrasen), shuningdek, ko'p miqdordagi kuyik zarralari (bitta sigaretdan 1 milliongacha) kelib chiqadi va bronxial daraxt shilliq qavatining kiprikli epiteliyasiga …

3 / 13

o'rganilgan: yuqoridagi salbiy ta'sirlar va surunkali yallig'lanish natijasida qadahsimon hujayralari sonining kamayishi bilan bronxial epiteliyning atrofiyasi yuzaga keladi, shilliq qavatning bezli komponentlari fibroz tolali to'qimalar bilan almashinadi. silindrsimon epiteliy asta-sekin yassi, ko'p qavatli bo'lib qoladi. past, o'rtacha va yuqori darajadagi metaplaziya (displaziya) o'choqlari paydo bo’ladi va dastlab preinvaziv saratonga, keyin esa invaziv saratonga o'tadi. boshqa gistologik shakllarning patogenezi kam o'rganilgan. shunday qilib, mayda hujayrali o’s (mo’s) kulchitskiy hujayralaridan va neyroektodermal kurtakdan kelib chiqqan neyrosekretor hujayralardan rivojlanishi ma'lum. mo’s rivojlanishidagi asosiy sabab bu - dietilnitrosamin va dibutilnitrosaminning ushbu hujayralarga ta'siri ekanligi aniqlandi. mo’s biologik faol moddalar (somatotropin, insulin, kalsitonin, aktg va boshqalar) ishlab chiqarishi tufayli o’ziga xos klinik xususiyatlariga ega bo'lgan apud tizimining o’smasi sifatida tasniflanadi. adenokarsinomada endogen, asosan gormonal omillarga, shuningdek, irsiy moyillikka, xususan, tanadagi kanserogenlarni metabolik faollashtira olish qobiliyatiga katta ahamiyat beriladi. patologik va anatomik xususiyatlari ko'pincha saraton o'ng o'pkada joylashadi --- kuzatuvlarning 52% (trachtenberg a. x., 1987), kamroq …

4 / 13

an kelib chiqadigan saraton - markaziy o’s hisoblanadi, u asosiy, bo’lak, segmentar bronxlardan kelib chiqadi (70% hollarda uchraydi). periferik o’s esa subsegmentar bronxlar, ularning shoxlari, bronxiolalar va alveolalardan chiqadi (30% hollarda uchraydi) farqlanadi. a. i. savitskiy tomonidan taklif qilingan klinik va anatomik tasnif: 1. markaziy o'pka saratoni: a) endobronxial; b) peribronxial tugunli; v) peribronxial shoxlangan. 2. periferik o'pka saratoni: a) dumaloq yoki "sharsimon" saraton; b) pnevmoniyaga o'xshash saraton; v) o'pka cho'qqisining saratoni (penkost). 3. atipik shakllar: a) mediastinal; b) suyak; v) miya; d) jigar; e) miliar karsinoz va boshqalar. o’pka saratoni gistologik tasnifi i. yassi xujayrali (epidermoid) saraton: a) yuqori differensassiyalashgan; b) o’rta differensassiyalashgan; v) past differensassiyalashgan. ii. mayda xujayrali saraton: a) suli xujayrali (limfositsimon), urchuqsimon xujayrali; b) polimorf. iii. adenokarsinoma: a) yuqori differensassiyalashgan (atsinar, papillyar); v) o’rta differensassiyalashgan; g) bronxioloalveolyar ("adenomatoz"). iv. yirik xujayrali saraton: a) gigant xujayrali; b) yorug’ xujayrali. v. aralash saraton (yassi xujayrali va adenokarsinoma va …

5 / 13

a traxeyaning bosh bronxlarga bo'linish joylarida; paratraxeal limfa tugunlari traxeyaning yon devorlari bo'ylab joylashgan bo'lib, paraezofagial limfa tugunlari bilan yaqin aloqada bo'ladi va o’s metastazlari qizilo'ngach saratonidagi kabi disfagiya klinikasini keltirib chiqarishi mumkin. buni differentsial diagnostika va jarayonning tarqalishini aniqlashda hisobga olish kerak, bunga kontrastli qizilo'ngachning rentgenografiyasi tekshiruv usuli aniqlik kiritadi. ba'zida, o'sma o'pkaning pastki bo’laklarida joylashganida, metastaz o'pka- diafragma bog’lamining limfa tugunlari zanjiri orqali va undan keyin esa jigarga o'tishi mumkin. ushbu limfa tugunlaridan limfa o'ng va chap ko'krak limfa yo'llariga quyiladi, ular esa mos ravishda o'ng va chap venoz burchaklarga oqib o'tadi (bo'yin va o’mrov osti venalarning qo'shilish sohasida). shuningdek, qarama-qarshi tomonga ham metastaz berishi mumkin (boshqa tomondagi mediastinal va o’mrov usti limfa tugunlariga). o'simta qon tomirlariga o'sganida gematogen metastazlanish kuzatiladi. limfa tomirlari regionar limfa tugunlarini chetlab o'tib, yuqori kovak vena tizimiga oqib o'tishi mumkin. shu bilan birga, bemorlarning 42 foizida jigar metastazlari aniqlanadi. nihoyat, o’s metastazining implantatsiya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’pka saratoni"

dokument2 o’pka saratoni ko’pgina rivojlangan davlatlarida o’pka saratoni erkaklarda ko’proq tarqalgan bo’lib, tibbiy va ijtimoiy muammolarning eng muhimlaridan biri bo’lib kelmoqda. xozirda butun dunyoda xar yili o’pka saratonining millionga yaqin yangi xolatlari aniqlanmoqda. tamaki tutunida va kulida spektral analiz kilib ko’rilganda 50 ga yaqin kanserogen moddalar, shu jumladan benzpiren, poloniyning radioaktiv izotopi, 2-naftilamin, 2-tolunzin, nikel va boshqalar aniqlangan. chekmaydiganlarda o’pka saratonining uchrash chastotasi 100 000 axoliga 3,4ni tashkil etadi, chekish intensivligi kuniga 0,5 pachka sigaret bo’lganda bu ko’rsatkich 100 000 axoliga 51,4 ga ko’tariladi, 1-2 pachka - 143,9 gacha, chekish intensivligi 2 pachkadan ko’p bo’lganda 217,3 ga to’gri kelgan. chekishdan voz ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PDF (1,1 МБ). Чтобы скачать "o’pka saratoni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’pka saratoni PDF 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram