ijtimoiy ta'minot huquqi

PDF 14 pages 803.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 803.6 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2-§. ijtimoiy ta'minot huquqn faii, uning predmeta, asosiy tamoyillari va vazifalari davlatning ijtimoiy siyosati yo'nalishlaridan biri bo'lgan aholini ijtimoiy ta'minlash, o'z jismoniy va bosh- qa xususiyatlariga ko'ra jamiyat yordamiga muhtoj bo'lgan zaif qatlamlarni ijtimoiy hamda iqgisodiy jihatdan himoyalashni amalga oshirish masalalariga taalluqli bo'l- gan qonunchilik sohasi ijtimoiy ta'minot huquqi deb yuritiladi. ijtimoiy ta'minot huquqining konstitutsiyaviy asos lari uzbekistan respublikasi konstitutsiyasining 39-mod- dasi bilan belgilab qo'yilgan. unda: «har kim qariganda, mehnat layoqatini yo'qottanda, shuningdek, boquvchisidan mahrum bo'lganda va qonunda nazarda tutilgan boshqa hol- larda ijtimoiy ta'minot olish huquqiga ega», deyiladi. ushbu konstitutsiyaviy huquqlarning real amalga oshiri- lish shakllari, usullari va vositalari konstitutsiya aso- sida qabul qilingan o'zbekiston respublikasi qonunlari, uzbekistan respublikasi prezidenta farmonlari, huku- mat qarorlari va boshqa me'yoriy huquqiy hujjatlar bilan belgilab ko'yilgan bo'lib, ular o'zaro qo'shilgani holda ijtimoiy ta'minot hukuqi yagona huquk sohasini tashkil qiladi. ijtimoiy ta'minot huquqi fan sohasi sifatida fuqa- rolarni turli shakllarda ijtimoiy ta'minlash, ijtimoiy ta'minotning …

2 / 14

ijtimoiy ta'minot» tushunchasi davlat tomonidan fuqarolarning ijtimoiy kam ta'minlangan qatlamlariga ularning asosiy moddiy ex- tiyojlarini qondirish, ularga pensiyalar, nafaqa va boshqa ko'rinishdagi moddiy yordam va boshka turdagi ijtimoiy yordam ko'rsatish yo'li bilan kishilarning normal hayot kechirishlari uchun zarur sharoitlar yaratib berishdir1 bizning nazarimizda, «ijtimoiy ta'minot» tushuncha- siga bu muallif bergan ta'rif uzbekistan respublikasi konstitutsiyasi 39-moddasini kengaytirib tal kin etishdan iboratdir. chunki na konstitutsiyaning o'zida va uning aso- sida kabul qilingan boshqa qonunlarda fuqaroning ijti moiy ta'minot olishining zaruriy sharti sifatida uning kam ta'minlangan bo'lishi lozimligi nazarda tutilgan emas. fuqaro muayyan mikdordagi meqnat stajiga ega bo'lsa va boshqa bir kator shartlar (ma'lum yoshga etgan yoki nogi- ron deb e'tirof etilgan va hokazo) mavjud bo'lsa, ta'min- langanlik darajasidan kati nazar ijtkxoiy ta'minot olipp'a hakli bo'ladilar, ya'ni uning moddiy jihatdan yaxshi ta'minlangan ahvolda ekanligi, aytaylik, yoshga doyr pensiya tayinlanishiga hech bir monelik qilmaydi. shu tufayli i.t. tulteevning «boshqacha qilib aytganda, ijtimoiy ta'minot - …

3 / 14

va shu tufayli konstitutsiyaviy huquqlar buzilishi uchun shart-sharoit yaratilishiga sabab bo'lgan bo'lar edi. ijtimoiy ta'minot deganda asosan davlat yo'li bilan fuqarolarni ta'minlash va qo'llab-quvvatlash, davlat ijti moiy ta'minot tizimlari nazarda tutiladi. ammo bugungi kunda ijtimoiy ta'minotning boshqa ko'rinishlari ham yuzaga kela boshladi. xususan, o'zbekistonda «nuroniy», «sog'lom avlod uchun», «mahalla», bolalar va boshqa ijtimoiy jamg'armalarning tashkil etilganligi; turli korxonalar, tashkilotlar, ayrim fuqarolar tomonidan xayr-ehson tarzida turli yordamlar, tadbirlar uyushtiri- layotganligi nodavlat ijtimoiy ta'minot tizimlarini ham asta-sekin shakllantirib borilayotganligidan, aholining yordamga muhtoj, zaif katlamlarini ijtimoiy himoya qilishda ularning o'rni, salmog'i ortib borayotganligidan darak beradi. bularning barchasi «ijtimoiy ta'minot» tushunchasi mazmukan kengayib va boyib borayotganligidan, o'zida bozor munosabatlaridan kelib chiquvchi xususiyatlarni to'laroq aks ettirayotganligidan nishonadir. «ijtimoiy ta'minot huquqi» tushunchasiga kelsak, bu tushuncha «ijtimoiy ta'minot» tushunchasi bilan bevosita bog'liq bo'lib, uning bir qirrasini, ya'ni ijtimoiy ta'minotning amalga oshirilishiga o id tashkiliy-huquqiy shakllarni, qonunchilik tizimini, ijtimoiy ta'minotni amalga oshiruvchi davlat, tegishli hollarda esa jamoat organlari …

4 / 14

nish usullari va vositalariga oid masalalar tegishli boblarda atroflicha yoritilishi bois ularga bu o'rinda batafsil to'xtab o'tirish maqsadga muvofik emas. shunday bo'lsa-da, fuqarolarni pensiyalar, nafaqalar, moddiy yordamlar bilan ta'minlash, ularga turli ijtimoiy natural yordamlar ko'rsatish, ijtimoiy imtiyozlar berish paytida ijtimoiy ta'minot olish xukukiga ega shaxslar bilan bunday yordamni ko'rsa- tish vazifasi yuklatilgan davlat yoki boshka jamoat organ lari o'rtasida vujudga keluvchi huquqiy munosabatlar; fuqarolar, korxona va tashkilotlar, ijtimoiy ta'minot organlari xuquqiy maqomining belgilanishi, ijtimoiy ta'minot shakllarining amalga oshirilishi asoslari, shartlari, tartiblarining belgilanishi kabilar ijtimoiy ta'minot xuquqi predmeti sanaladi. ijtimoiy ta'minot huquqi fanining tamoyillari - ya'ni bu ta'minotni amalga oshirilishiga oid g'oyalar, eng avvalo, universal xalqaro huquqiy standartlar sanalmish bmtning inson huquqlari umumjaxon deklaratsiyasi, iqtisodiy-ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risidagi paktga, boshqa etakchi xalqaro huquqiy hujjatlarga tayanadi. jahon hamjamiyati “inson huquklari umumjahon deklaratsiyasi” kabul qilinganligining 60 yilligini keng nishonlamokda. ushbu universal xalqaro huquqiy xujjat insonning eng muxim huquqlari hamda erkinliklarini o'zida mujassaml …

5 / 14

shonchli himoya qilinishini ta'minlaydigan milliy qonunchilik me'yorlarida o'z ifodasini toptan. o'zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, uning asosidagi milliy qonunchilik tizimimizga mansub bo'lgan qonunlarda va boshqa qonun hujjatlarida ham ijtimoiy ta'minot tamoyillari nazarda tutib ko'yilgan. ijtimoiy ta'minotni amalga oshirishning eng etakchi tamoyillari respublikamiz prezidenti i.a. karimovning ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishga, mamlakatimizda bozor iqgisodiga asoslangan huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati barpo etishga bag'ishlangan ilmiy-nazariy qarashlarida bayon etilgan. jumladan, «...demografiya sohasidagi real ahvolni, aholining mavjud turmush darajasini hisobga olgan holda bozor munosabatlariga o'tish bilan bir qatorda odamlarni ijtimoiy himoyalash sohasida kuchli chora-tadbirlarni oldindan amalga oshirish kerak. ijtimoiy himoyalash va kafolatlarning kuchli, ta'sirchan mexanizmi mavjud bo'l- gandagina ijtimoiy-siyosiy barqarorlikni saqlab qolgan holda bozor iqtisodiyoti sari tinimsiz rivojlanib boripshi ta'minlash mumkin»ligi haqida respublikamiz prezidenti i.a.karimovning g'oyalari1 mamlakatimizda ijtimoiy ta'minotning amalga oshirilishidagi tub tamoyilni tashkil qildi. ijtimoiy ta'minot huqukining tamoyillari umumhu- quqiy tamoyillardan hamda turli shakllardagi ijtimoiy ta'minotning amalga oshirilishiga bevosita taalluqpi bo'lgan o'ziga xos tamoyillardan iboratdir. ijtimoiy ta'minotning …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy ta'minot huquqi"

2-§. ijtimoiy ta'minot huquqn faii, uning predmeta, asosiy tamoyillari va vazifalari davlatning ijtimoiy siyosati yo'nalishlaridan biri bo'lgan aholini ijtimoiy ta'minlash, o'z jismoniy va bosh- qa xususiyatlariga ko'ra jamiyat yordamiga muhtoj bo'lgan zaif qatlamlarni ijtimoiy hamda iqgisodiy jihatdan himoyalashni amalga oshirish masalalariga taalluqli bo'l- gan qonunchilik sohasi ijtimoiy ta'minot huquqi deb yuritiladi. ijtimoiy ta'minot huquqining konstitutsiyaviy asos lari uzbekistan respublikasi konstitutsiyasining 39-mod- dasi bilan belgilab qo'yilgan. unda: «har kim qariganda, mehnat layoqatini yo'qottanda, shuningdek, boquvchisidan mahrum bo'lganda va qonunda nazarda tutilgan boshqa hol- larda ijtimoiy ta'minot olish huquqiga ega», deyiladi. ushbu konstitutsiyaviy huquqlarning rea...

This file contains 14 pages in PDF format (803.6 KB). To download "ijtimoiy ta'minot huquqi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy ta'minot huquqi PDF 14 pages Free download Telegram