"gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar"

PDF 22 pages 1.3 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

1 - ma’ruza mavzu: “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi: 1.1.kirish.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. 1.2.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fani haqida umumiy ma’lumotlar. 1 - ma’ruza mavzu: “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi: 1.1.kirish.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. 1.2.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fani haqida umumiy ma’lumotlar. • 1.1 kirish. .“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. • bino va inshootlarni loyixalash va barpo qilishda zamin gruntlarini o’rganish, zaminlar xolatlari, ularga mos poydevorlarni xisoblash ishlari bilan “gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fani shug’ullanadi. fan ikki bo’limdan iborat bo’lib, birinchisi ”gruntlar mexanikasi” deyiladi. • uning maqsadi - gruntlarning paydo bo’lishi, turlari, tarkibi, fizik-mexanik xossalari, mustaxkamligi, deformatsiya ko’rsatkichlari gruntlarni zamin tarkibidagi vazifalari, ularni xisoblash usullarini yaratilishi qonunyatlarining isbotlash jaraenini yoritib beradi • • vazifasi esa - guruntlarni kelib chiqishi, xosil bo’ladigan yotqiziqlar …

2 / 22

binolarda egilish, burilish, oish, yorilish va cho’kishlar sodir bo’lib, binoda og’ir talofatlar yuzaga keltib, ularni buzilishga sabab bo’ladi. • o’ymakor meomor andrey palladski quyidagi gaplari o’rinlidir. qurilishda yo’l qo’yilgan xatolarni eng ayanchlisi poydevordagisidir, u binoni buzilishiga olib keladi yoki uni juda katta mexnatlar tufayli qayta tiklanishi mumkin. • abu abdullo rudakiy aytganidek “maxkam sol doimo bino asosin, binoni soqchisi - uning asosi”. • zamin va poydevorlar - bino va inshootlarni eng asosiy xar qanday bino va inshoot mumstaxkam va turun xolatini xamma vaqt o’zgartirmay saqlashi, deformatsiyalanishi bo’yicha unga qo’yiladigan talablarga javob berishini taminlashda, gruntlarni mustaxkamlik ko’rsatkichlarini aniqlash asosiy mezondir. • grunt deb - yer sharini tashkil etib turgan yaxlit va bo’sh tog’ jinslari yotqiziqlariga aytiladi. • bo’sh gruntlar - tog’ jinslarini fizik va ximik ta’sirlar natijasida yemirilib parchalanishidan xosil bo’ladi. ular kontinental va dengiz (suv xavzalari) yotqiziqlaridan iborat bo’ladi. • gruntni tuproqdan farqlay bilish lozim, chunki tuproq - o’simlik o’sadigan …

3 / 22

i o’rganishdir. bunday jinslar zarrachalari orasida g’ovaklar mavjudligi bilan boshqa jinslardan farq qiladi. g’ovaklar suv va qisman ‘avo bilan to’lgan bo’ladi. • ma’lumki, fizika fanida bunday jismlar dispers jismlar deb ataladi (dispersus - yunoncha atama bo’lib, o’zbek tilida “maydalangan”, “ezg’ilangan” degan maononi anglatadi). shunday qilib, gruntlar mexanikasi dispers jismlar mexanikasi urganish shaklida namoyon bo’ladi. • yukorida aytilganlarga asoslanib, gruntlar mexanikasining o’ziga xos bo’lgan maxsus masalalarini yechishdaa nazariy va qurilish mexanikasi fanlari negizini tashkil etuvchi yaxlit jism qonuniyatlarini tadbiq etish yetarli emas, degan xulosaga kelish mumkin. ularni batafsil tushunib yetish uchun g’ovak jismlarga xos bo’lgan qonuniyatlar: zichlanish, siljishga qarshilik va suv singdirish qonuniyatlarini qo’shimcha ravishda o’rganish talab qilinadi. • 1.3 zamin va poydevorlarni loyixalashda va barpo qilishdagi nuqsonlar./ yuqorida ta’kidlanganidek, bino va inshootlarning musta’kamligi va turunligini taominlashga oid masalalar zamin gruntlarining musta’kamlik va turunlik darajasi bilan uzviy bog’liqdir. shuningdek, poydevor qurilmalarni to’g’ri tanlash va ularni tiklash jarayonida yuz beradigan o’zgarishlar ta’sirini …

4 / 22

runtlar nazariyasi fanidan tushunchaga ega bo’linmasa, unda bino va inshootlarni loyixalashda xatoga yo’l quyiladi. bular esa ko’p xollarda bino va inshootlarning buzilishiga olib boradi. poydevorning ko’p va notekis cho’kishi ko’pincha zilzila natijasida yuz beradi. bunga yaqqol dalil sifatida 1864 yilda yaponiyadagi niiagata sha’rida ro’y bergan xodisani keltirish mumkin. shaxar maydoni deyarli 200 m qalinlikdagi mayda ‘amda changsimon qum va bir jinsli quyqa loy aralashmasidan tashkil topgan bo’lib, yer osti suvlari uning yuzasidan 0,5 : 1,0 m pastda joylashgan. zilzila natijasida sha’ardagi 300 ta bino va inshoot cho’kib, 30 gacha qiyshaya boshladi. 2-5 m cho’kkan inshootlar soni 20 dan oshib ketdi. bunda asosan, og’ir beton va temir-beton inshootlar shikastlanib, yog’ochli yengil binolar deyarli butun qoldi. yapon olimlarining shoxidlik berishicha, shaxardagi binolardan 25% zararlanib ularning 1/3 qismi qurilmalar buzilishi xisobiga, 2/3 qismi esa inshoot qurilmalariga xech qanday zarar yetmagan ‘olda butunicha cho’kib zaminga kirish, qiyshayish va egilish xisobiga ro’y berdi. • namlikning …

5 / 22

n mutaxassislar uning sababini zamin gruntlarining qo’shimcha namlanishi bilan bog’liq deb topdi. namlanish quyidagi sabablar natijasida yuzaga kelgani eotirof etildi:. — maydonning qiyalik xolati yog’insuvlarini bino tomonga oqizib kelgan; • — bino atrofidagi bog’ ekinlarni suorish suvlari asta-sekin zamin tomonga siljigan; • — bino atrofidagi chiqindi ishlatilgan suvlari, oqiziladigan tarmoqlar buzilgan va xokazo. • oradan bir necha oy o’tgach, ya’ni 1976 yilning aprelida mazkur bino deyarli foydalanishga yaroqsiz bo’lib qoldi. uning devorlaridagi yoriqlar o’lchami 1-2 sm ga yetib, bino atrofi gruntlarida katta yoriqlar xosil bo’la boshladi. bular ko’proq binoning sernam janubiy tomonida bo’lib, ularning o’lchami 3-3,5 sm dan oshib ketdi. shu tomondagi zamin gruntlari poydevor tagidan bo’rtib chiqishi kuzatila boshlandi. bunday xalokatlarning kelib chiqishi qurilish maydonidagi gruntlarning xususiyatlariga, zaminning yuk ko’tarish qobiliyatiga bog’liq ekanligidan dalolat beradi. shuning uchun bino va inshootlarni loyixalash, ularni tiklash va ulardan foydalanish jarayonida zamin gruntlarida bo’ladigan barcha o’zgarishlarni xisobga olish va ular bilan bog’liq masalalarga …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar""

1 - ma’ruza mavzu: “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi: 1.1.kirish.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. 1.2.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fani haqida umumiy ma’lumotlar. 1 - ma’ruza mavzu: “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi: 1.1.kirish.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. 1.2.“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fani haqida umumiy ma’lumotlar. • 1.1 kirish. .“gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar” fanining tarixi va rivojlanish tendentsiyalari. • bino va inshootlarni loyixalash va barpo qilishda zamin gruntlarini o’rganish, zaminlar xolatlari, ularga mos poydevorlarni xisoblash ishlari...

This file contains 22 pages in PDF format (1.3 MB). To download ""gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar"", click the Telegram button on the left.

Tags: "gruntlar mexanikasi zamin va p… PDF 22 pages Free download Telegram