transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi

PPTX 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734158486.pptx /docprops/thumbnail.jpeg transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. transaksiya va uning turlari 2. transaksiya xarajatlari va ularni tahlil qilishga kouz-uil'yamson yondashuvi 3. transaksiya xarajatlarining tasniflanishi 4. xulosa 5. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 1. transaksiya va uning turlari ingliz tilidagi “transaction” so‘zini ikki tarkibiy qismga ajratish mumkin, ya'ni “trans” , o‘zbek tilida “o‘zaro” so‘zini bildiradi, “action” esa –“harakat” deganidir. bulardan kelib chiqadiki, “transaksiya” so‘zi “o‘zaro harakat” degan ma'noni bildiradi. demak, “transaksiya” –bu iqtisodiyot subyektlarining har qanday o‘zaro harakatini yoki o‘zaro munosabatini anglatadi, bunda hech bo‘lmaganda bitta hamkor ishtirok etishi zarur. shunday qilib transaksiya iqtisodiyot subyektlari o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlikka asoslangan harakat hisoblanadi. ilmiy manbalar tahlili shuni ko‘rsatadiki,“transaksiya” tushunchasiga mualliflar yondashuviga hamda tadqiqot obyektiga qarab turlicha ta'riflar berilgan. transaksiya –bu tovarlarni o‘zaro almashish emas, balki jamiyat tomonidan yaratilgan mulkchilik huquqlari va erkinliklardan o‘zgalar foydasiga voz kechish va ularni o‘zlashtirish hisoblanadi. ushbu transaksiya …

saksiyalarni turlarga ajratishning ahamiyati shundan iboratki, u iqtisodiyot subyektlari o‘rtasidagi o‘zaro almashuvlarga vositachilik qiluvchi muqobil variantlarni qiyosiy tahlil qilish imkonini beradi. muqobil variantlar –bu iqtisodiyot subyektlari o‘rtasidagi cheklangan ne'matlar borasidagi o‘zaro hamkorlikka vositachilik qiluvchi qoidalarning tizimli yopiq (bo‘linmas, o‘zaro bir-birini to‘ldiruvchi) to‘plamlari yig‘indisi hisoblanadi transaksiyalarni quyidagi uchta turini ajratish mumkin: savdo bitimi transaksiyasi boshqaruv transaksiyasi mukammallashtirish transaksiyasi 1. savdo bitimi transaksiyasi –mulkiy huquq va erkinliklarni tasarrufidan chiqarish va o‘zlashtirish jarayonini amalga oshirishga xizmat qiladi va uning amal qilishi uchun iqtisodiy manfaatlar hisobga olingan holda ikki tomonning roziligi kerak bo‘ladi. 2. boshqaruv transaksiyasi –bunda asosiy tushuncha odamlar orasida bo‘ladigan boshqaruv munosabatlari bo‘lib, ushbu holatda qaror qabul qilish huquqi faqat bir tomonda bo‘ladi. 3. mukammallashtirish transaksiyasi –bunda tomonlar huquqlarining nomutanosibligi kuzatiladi, biroq boshqaruvchi tomon o‘rnida huquqlar tasnifini amalga oshiruvchi jamoa boshqaruv organi ishtirok etadi. bunday transaksiyalar orqali iqtisodiy agentlar orasida boylik qayta taqsimlanadi. savdo bitimi transaksiyasida mulkchilik va erkinlik huquqlarini amalda qo‘lga …

da ishtirok etish to‘g‘risida mustaqil tarzda yakuniy qaror qabul qiladi. shu nuqtai nazardan savdo transaksiyasi huquqiy jihatdan teng, lekin muzokaraviy kuchda teng bo‘lishi shart bo‘lmagan, taraflar o‘rtasida amalga oshiriladi. boshqaruv transaksiyasida insonlar o‘rtasidagi qaror qabul qilish huquqi faqat bir tarafga tegishli bo‘lganda o‘zaro hamkorlikni nazarda tutuvchi boshqarish-bo‘ysunish munosabati eng asosiy hisoblanadi. transaksiyalarning ushbu turi korxonaning ichki munosabatlarida, byurokratik tashkilotlarda, shuningdek, keng ma'noda –ichki pog‘ona munosabatlarida mavjud. boshqaruv transaksiyasi shuning uchun mavjudki, qaror qabul qilish huquqi, undan kutilayotgan foyda bozordagi ish haqining bozor stavkasiga mos keladigan foydadan yuqori bo‘lishi lozim bo‘lgan daromadga almashtiriladi. shu munosabat bilan ishchi kuchini yollash bo‘yicha shartnomalar alohida huquq sifatida erkinlikni ajratish zarurligini belgilab bergan holda boshqa ixtiyoriy shartnomalardan tubdan farq qiladi. mukammallashtirish transaksiyasida taraflar huquqiy holatining asimmetrikligi saqlanib qoladi, lekin boshqaruvchi tarafning o‘rnini, odatda, huquqlarni tasniflash funk¬siyasini bajaruvchi jamoaviy organ egallaydi. xususan, direktorlar kengashi tomonidan kom¬paniya budjetining tuzilishi va vakillik hokimiyati organi tomonidan tasdiqlanishi, arbitraj sudining …

k tizimini yaratishga intilish, mehnat taqsimotining chuqurlashuvi, mulkning yangi turlari, masalan, intellektual mulkning paydo bo‘lishi, mulk huquqlarining alohida vakolatlarga bo‘linib ketishi –bularning barchasi transaksiya xarajatlarining sezilarli darajada o‘sishiga olib keldi. transaksiya xarajatlari nazariyasi doirasida o‘tkaziladigan tadqiqotlarni mikro va makrodarajalarga bo‘lish mumkin. mikrodarajada gap jarayonlarni korxona (firma), alohida iqtisodiy subyektlar darajasida tahlil qilish haqida, makrodarajada esa umuman iqtisodiy tizimni tahlil qilish haqida boradi. ushbu tahlil qilish belgisiga muvofiq transaksiya xarajatlari nazariyasida ikkita yondashuv mavjudligini izohlash mumkin: birinchisi, kouz –uil'yamsonning transaksion yondashuvi (barqaror faoliyat yurituvchi institutlarni tahlil qilish uchun) ikkinchisi nortning transformasion yondashuvi (institutsionalo‘zgarishlarni tahlil qilish uchun). transformasiya xarajatlari va ularni tahlilqilishga nort yondashuvi mikrodarajada transaksiya xarajatlarini tahlil qilishga nisbatan kouz –uil'yamson yondashuvi transaksion yondashuv, deb yuritilsa, makrodarajada nort yondashuvi transformasion yondashuv, deb yuritiladi. tahlillarga ko‘ra, dastlab transformasiya xarajatlarini o‘rganish ishlab chiqarish nazariyasi doirasida olib borilgan va xarajatlarning ushbu turi ko‘pincha ishlab chiqarish xarajatlari –materialni jismoniy o‘zgartirish, natijada muayyan qiymatga ega mahsulot …

ish uchun ma'lumotlarni to‘plash va hokazolar” . kouz teoremasining to`liq mazmuni shunday ifodalanadi: agar mulkchilik huquqlari aniq tafsirlanib, transaksiya xarajatlari nolga teng bo`lsa, u holda, agar daromad samarasidan fikrni boshqa tomonga bursak, mulkchilik huquqlarining taqsimlanishidagi o`zgarishlardan qati nazar, ishlab chiqarishning tarkibi o`zgarmasdan qoladi. boshqacha qilib aytganda, mulkchilik huquqlarining dastlabki taqsimlanishi ishlab chiqarishning tarkibiga ta’sir o`tkazmaydi. chunki pirovardida huquqlarning har biri ushbu huquqdan eng samarali foydalanish asosida u uchun eng yuqori narxni taklif etishga qodir bo`lgan mulkdorning qo`lida bo`ladi. teorema shartiga ko`ra, transaksiya xarajatlariga e’tibor qaratmagan holda, mulkchilik huquqlarining muayyan egasi haqida emas, balki resurslarga bo`lgan mulkchilik huquqlarini tasvirlashning muhimligi haqida xulosa chiqarish kerak bo`ladi. shu nuqtai nazardan mulkni isloh qilishning birinchi bosqichida egalik qilish huquqini mehnat jamoasini, korxona ma’muriyatimi, davlat mulki qo`mitasimi yoki boshqa tizimi, kim qo`lga kiritganligi muhim emas, pirovardida bu huquqni undan haqiqiy manfaatdor bo`lgan va samarali mulkdor qo`lga kiritishidir. kouz teoremasining yana bir xususiyati shundaki, teoremani isbotlash …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi"

1734158486.pptx /docprops/thumbnail.jpeg transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. transaksiya va uning turlari 2. transaksiya xarajatlari va ularni tahlil qilishga kouz-uil'yamson yondashuvi 3. transaksiya xarajatlarining tasniflanishi 4. xulosa 5. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 1. transaksiya va uning turlari ingliz tilidagi “transaction” so‘zini ikki tarkibiy qismga ajratish mumkin, ya'ni “trans” , o‘zbek tilida “o‘zaro” so‘zini bildiradi, “action” esa –“harakat” deganidir. bulardan kelib chiqadiki, “transaksiya” so‘zi “o‘zaro harakat” degan ma'noni bildiradi. demak, “transaksiya” –bu iqtisodiyot subyektlarining har qanday o‘zaro harakatini yoki o‘...

Формат PPTX, 2,3 МБ. Чтобы скачать "transaktsiyalar va transaktsion darajatlarning tarkibi va ularning klassifikatsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: transaktsiyalar va transaktsion… PPTX Бесплатная загрузка Telegram