falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi

PPT 12 pages 500.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 500.5 KB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

iii bob. falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi misr, kichik osiyo, qadimgi gretsiyada ilmiy-falsafiy ijod tizimlarining paydo bo'lishi qadimgi misrda quldorlik davlati barpo etilgan edi. qullar mehnatidan foydalanib suv chiqarish inshootlari, piramidalar, saroy va koshonalar qurilgan. bizning eramizgacha iv-ming yillikning oxiri – iii-ming yillikning boshlarida quldorchilik bu mamlakatda o'zining eng yuqori cho'qqisiga ko'tarildi. ana shu davrlarda misrda astronomiya, kosmologiya, matematika fanlarining paydo bo'lishiga birinchi qadamlar qo'yilgan edi, bu birinchidan, ikkinchidan shu davrlarda afsonaviy qarashlar shakllana boshlangan edi. shu sababli bu davrda, ushbu mamlakatda falsafa fani ijtimoiy ongning shakli sifatida ham shakllangan edi. qadimgi misrdagi madaniyat insoniyat tarixida eng qadimgi madaniyat hisoblanadi. gerodotning yozib qoldirishicha, yilning davomiyligi, ya'ni uning 365 ¼ kunligi ham misrda ijod qilingan. ayniqsa, geometriya sohasida ijod qilingan kashfiyotlar insonlarni hozir ham lol qoldirib kelmoqda. jumladan, piramidalar o'lchamlarining haqiqiy ilmiyligi, ya'ni kvadratlar, uchburchaklar, to'g'riburchaklar, trapetsiyalar, doiralarning o'lchamlari fikrimizni …

2 / 12

jodning oddiy ko'rinishlari edi. milet maktabi. gretsiya mutafakkirlari ta'limotida ijod eramizdan oldingi vi asrda yunonistonda quldorlik tuzumi ancha rivojlangan edi. yunonistonning milet, efes, fokiya kabi shaharlarida hunarmandchilik, savdo-sotiq rivojlandi. natijada, osiyo, afrika, misr bilan bo'lgan madaniy va iqtisodiy aloqalarning rivojlanishi greklar madaniyatiga ta'sir etdi. milet materialistik maktabining asoschisi fales (eramizdan oldin 624-547 yilda yashagan)dir. fales geometriya, astronomiya, matematika fanlarini rivojlantirdi. bu davrda falsafa fani inson bilimlarining yig'indisini ifoda qilardi. gretsiya falsafasi tarixida fales birinchi bo'lib, tabiatdagi hodisalarning rivojlanish manbaini qidirdi. qadimgi yunonistonda turli oqimlar paydo bo'lib, ulardan biri sofistlardir. sofistlar (donishmandlar) qadimgi grek falsafasida muhim o'rinni egallaganlar. avvalgi grek faylasuflari barcha o'zgaruvchan rang-baranglikdagi birlik haqidagi masala bilan mashg'ul bo'lganlar. ular urf-odatlarning turlichaligini, axloqiy, siyosiy, huquqiy jarayonlarning falsafiy jihatlarini asoslashga urindilar. ammo, muhim bir fikrga kela olmaganlar. qisqasi, har bir faylasuf o'zicha olamdagi narsa va hodisalarni tahlil qilganlar va ijod qilganlar. qadimiy falsafa sohasidagi ijodkorlardan yana biri frasimax suqrot zamondoshidir. miloddan …

3 / 12

dan avvalgi 469 yilda tug'ilib, 399 yilda vafot etgan. uning ta'limotida ham epistemologik (epistemologiya-bilim, uning tuzilishi, tuzilmasi va rivojlanishini o'rganadigan falsafiy-metodologik ta'limot) va etnik - siyosiy muammolar markaziy o'rinni olgan. u sofistlarning ko'p qarashlarini rad qilgan. uning ijodida umumiy ne'mat (oliy ezgulik) va adolat hisoblanadigan qadriyatlar va me'yorlar mavjud. suqrot falsafaning bilish muammosini hal etishga intildi. uning talqinida bilim - bu bizning o'zimiz va o'zimiz o'zimizning mavjudligimizni ko'radigan vaziyatlar haqidagi bilimdir. suqrot ijodida shu narsa xarakterliki, u bilimni tajribaga murojaat etish yo'li bilan izlamagan. u bilimni tushunchalarni tahlil etish yo'li bilan o'zlashtirishga harakat qilgan va boshqalarni ham shunga chaqirgan. suqrot ijodida adolatlilik, mardlik, saxovatlilik, yaxshi hayot kabi tushunchalar markaziy o'rin egallagan. evropa uyg'onish davrida ijod ishlab chiqarish kuchlarining o'sishi feodal tuzumni surib chiqadi. bu jarayon burjuaziya (boylar) inqilobi bilan tugallandi. lekin bu davrdagi falsafiy dunyoqarash shunday keskin kurashlarga duch keldiki, kopernikning nazariyasini xudosizlikda ayblash, jordano bruno (1548-1600)ning o'tda kuydirilishi, galiley …

4 / 12

da mohiyati unday emas. kopernikning progressiv g'oyalari va ijodi falsafa tarixida katta rol o'ynadi yangi davr falsafasi xvi-xvii asrda angliyada kelib chiqdi. angliya materializmining asoschisi f. bekon (1561-1626) edi. bekon falsafasi angliya boylarining intilishini ifodalaydi. bekon tajribaga asoslangan bilim - haqiqiy bilim, deydi. undan tashqari, inson tabiatni o'rganishi va o'ziga bo'ysundirishi kerakligini uqtirdi. dunyoda bilimning asosiy quroli tajribadir, deydi o'z ijodida. bilim jarayonidagi tafakkurning, nazariyaning rolini inkor etmaydi. narsa va hodisalarning sababiy bog'lanishini aniqlash haqiqiy bilim garovidir, deydi. elementlarning sifat muayyanligini ta'kidlaydi. materiya bilan harakat o'rtasidagi uzluksiz bog'lanishni e'tirof etadi. frantsiyada rivojlangan ijod dualistik tasnifga ega edi. frantsiyadagi dualistik oqim vakili rene dekart (1596-1650)dir, o'zining “metod to'g'risida mulohazalar” asarida bilish uslubini yaratishga uringan. dekart o'zining falsafasida matematika aksiomalariga va hatto «xudoning qudratiga» ham gumonsirash kerak, deydi. tafakkur dekart ijodida birdan-bir voqelik hisoblanadi. u shuning uchun ham «men tafakkur qilaman, demak men yashayman» degan qoidasini keltirib chiqardi. tafakkurni materiyaga qarshi qo'yadi. …

5 / 12

falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi"

iii bob. falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi misr, kichik osiyo, qadimgi gretsiyada ilmiy-falsafiy ijod tizimlarining paydo bo'lishi qadimgi misrda quldorlik davlati barpo etilgan edi. qullar mehnatidan foydalanib suv chiqarish inshootlari, piramidalar, saroy va koshonalar qurilgan. bizning eramizgacha iv-ming yillikning oxiri – iii-ming yillikning boshlarida quldorchilik bu mamlakatda o'zining eng yuqori cho'qqisiga ko'tarildi. ana shu davrlarda misrda astronomiya, kosmologiya, matematika fanlarining paydo bo'lishiga birinchi qadamlar qo'yilgan edi, bu birinchidan, ikkinchidan shu davrlarda afsonaviy qarashlar shakllana boshlangan edi. shu sababli bu davrda, ushbu mamlakatda falsafa fani ijtimoiy ongni...

This file contains 12 pages in PPT format (500.5 KB). To download "falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa va fan tarixida ijod mu… PPT 12 pages Free download Telegram

falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "falsafa va fan tarixida ijod muammolarining ishlab chiqilishi"

Similar files