shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha

DOC 16 pages 314.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 314.0 KB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

shaxsiy kompyuterlarning asosiy va qo‘shimcha qurilmalari mavzu: kompyuterning asosiy qurilmalari. reja: 1. shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha 2. shaxsiy kompyuterning asosiy qurilmalari 3. shaxsiy kompyuterning qo`shimcha qurilmalari 1. shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha. birinchi shaxsiy kompyuter 1973 yilda fransiyada nruohg trohg ti tomonidan yaratilgan. dastlab yaratilgan maskur shaxsiy kompyuter elektron o`yinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977 yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi "apple computer" firmasi tomonidan mukammallashtirilib, dasturlarning katta majmuini tatbiq etib, ommaviy ravishda chiqarila boshladi. shundan beri kompyuter hayotimizga mustaxkam joylashib, axborotni qayta ishlashning eng zamonaviy vositasiga aylandi. kompyuter, deganda turli hajmdagi, har xil ko`rinishdagi axborotlarni tezlik bilan ishlab berishni ta`minlovchi universal avtomatik qurilmani tushunish mumkin. hozirda hilma-hil zamonaviy kompyuterlar insonga holis hizmat qilmoqda. ularning tashqi ko`rinishi ham turlicha. lekin ularni tashkil etuvchi qurilmalar, (ya`ni apparatli ta`minoti) bilan yaqindan tanishsak, turli turkumdagi mashinalardagi qurilmalarda o`xshashlik borligini ko`ramiz. har qanday kompyuter apparatli ta`minoti, asosiy va qo`shimcha qurilmalardan tashkil topgan. asosiy qurilmalar kompyuter …

2 / 16

dasturlar vaqtincha saqlanadi. chunki, tezkor xotira qurilmasida saqlanib turgan ma`lumotlar kompyuterlar elektr manba`dan uzilganda yoki qayta yuklangan vaqtda o`chib ketadi. tezkor xotira qurilmasi registrlardan tashkil topgan. registr - ma`lumotlarni ikkilik shaklida vaqtinchalik saqlab turish uchun mo`ljallangan qurilma. har bir registr o`z navbatida triggerlardan tashkil topadi. trigger mitti kondensator bo`lib, u elektr toki bilan zaryadlangan holda - "1", zaryadlanmagan holatda "0" ni ifodalaydi. registrdagi triggerlarning miqdori kompyuterning necha razryadli ekanini belgilaydi. registrlar uyachalar (yacheykalar) deb ham yuritiladi. uyachalarning har bir razryadida bir bit axborot joylashadi, ya`ni 0 yoki 1. 8 bit axborot birlashganda 1 bayt miqdordagi axborotni hosil qiladi. har bir bayt o`z tartib raqamiga, ya`ni adresiga ega bo`ladi. uyachaning sig`imi mashina so`zi uzunligini belgilab beradi. mashina so`zining uzunligi baytlarda o`lchanadi. mashina so`zining uzunligi 2, 4, 8 baytga teng bo`lishi mumkin. demak, ketma-ket joylashgan ikki, to`rt yoki sakkiz bayt birlashib bitta mashina so`zini tashkil etishi mumkin ekan. har bir xotira uyachasi …

3 / 16

da uning barcha asosiy qurilmalarining sozligini tekshiruvchi dasturlar, diskyurituvchi, monitor, klaviatura qurilmalarining ishini boshqaruvchi dasturlar, operatsion sistema diskning qaysi joyida joylashganligi haqidagi axborotlar joylashgan bo`ladi. protsessor - kompyuterning asosiy qurilmasi. protsessor arifmetik va mantiqiy amallar bajaradi, xotira bilan bog`lanadi va barcha mahalliy qurilmalarning ishini boshqaradi. protsessorning asosiy ishi tezkor xotira qurilmasida joylashgan dasturdan navbatdagi buyruqni o`qish va bajarish, natijani yozib qo`yish hamda keyingi bajariladigan buyruqni aniqlashdan iborat takrorlanuvchi jarayon. dastur - kompyuter bajarishi lozim bo`lgan buyruq va ko`rsatmalarining izchil ketma-ketligi. bundan tashqari protsessor dastur mazmunidagi boshqarishni amalga oshirish, ma`lumotlarni zarur joydan o`qish, lozim joyga yozish, kerak joyga uzatish boshqa qurilmalarning izlanishini muvofiqlashtirish vazifasini ham bajaradi. demak, protsessor berilgan dastur va zarur malumotlar asosida odam aralashuvisiz kompyuterning avtomatik ishlashini ta`minlovchi qurilma ekan. zamonaviy kompyuterlarda protsessor vazifasini mikroprotsessor, ya`ni o`ta katta integral sxemalar bajarmoqda, u 10 mm kvadratdan ham kichik yuzada joylashgan yagona yarim o`tkazgichli kristalda (kremniy yoki germaniy) joylashgan millionlab mitti …

4 / 16

, 64, 128 razryadli prssessorlar keng qo`llanmoqda. protsessorning tezligini oshirish uchun hozirgi vaqtda kesh-xotira, turli matematik hamprotsessorlar kabi vositalardan foydalanish yo`lga qo`yilgan. komppyuter qurilmalari orasidagi axborot almashinuvi sistema magistrali - shinalar (elektr simlarining bog`lamlari) ko`magida amalga oshiriladi. shinadagi simlar kompyuterning hamma qurilmalariga parallel holda ulanadi. kompyuter ishi uchun uch xil shina xizmat ko`rsatadi: berilganlar (berilgan malumotlar) shinasi, adreslar shinasi, boshqarish shinasi. bog`lamdagi simlarning miqdori, shinaning razryadlari sonini belgilaydi. aniq protsessorga mos i80386, 16g'32 yozuvi, ushbu protsessor 16 razryadli berilganlar shinasi va 32 razryadli adreslar shinasiga ega ekanligini, ya`ni bir vaqtning o`zida 16 bit axborot va 2^32q 4 gbayt hajmdagi adreslar (adreslar sohasi) bilan ishlash imkoniyatini mavjudligini bildiradi. protsessor va asosiy xotira kompyuterning sistema bloki ichidagi asosiy platada joylashadi. unga diskyurituvchi, printer kabi qo`shimcha qurilmalarni ulash uchun kontrollerlardan, ya`ni maxsus platalardan foydalaniladi. ular ona platadagi maxsus qirqimlarga joylanadi, portlar deb yuritiluvchi ikkinchi uchlariga qo`shimcha qurilmalar bevosita ulanadilar. ma`lumotlarni kiritish - chiqarish …

5 / 16

hida hosil bo`ladigan signalni ikkilik kodga aylantirib beradi. monitor kompyuterning ish jarayonida vujudga keladigan axborotlarning zarur qismini ekranda yoritib berishni ta`minlaydi. monitor matn yoki grafik rejimda ishlaydi. matn rejimida ekran belgi o`rinlari deb yuritiluvchi alohida qismlarga bo`linadi. grafik rejimda ekran piksel deb ataluvchi nuqtalar to`plamidan tashkil topadi. ikkala rejimda ham belgi yoki pikselning ranglari, fonning rangi, ravshanligi va boshqa parametrlar xaqidagi ma`lumotlar videoxotirada saqlanadi. monitordagi piksellarning umumiy miqdori monitorning imkon darajasi, deb ataladi. hozirgi davrda keng tarqalgan monitorlarni tavsiflovchi jadvalni keltiramiz. bu erda belgi o`rinlarining miqdori ekrandagi satr va ustunlardagi belgi o`rinlarning miqdorlari ko`paytmasi hamda piksellar soni gorizontal va vertikal bo`yicha piksellar sonining ko`paytmasi shaklida berilgan monitor nomi matn rejimi grafik rejimi ranglar miqdori belgi o`rinlar miqdori ranglar miqdori piksellar miqdori cga 16 80x25 2 640x200 4 620x200 ega 16 80x25 16 640x350 16 80x43 vga 16 80x25 16 640x480 16 80x50 svga 16 80x50 256 640x480 16 800x600 diskyurituvchi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha"

shaxsiy kompyuterlarning asosiy va qo‘shimcha qurilmalari mavzu: kompyuterning asosiy qurilmalari. reja: 1. shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha 2. shaxsiy kompyuterning asosiy qurilmalari 3. shaxsiy kompyuterning qo`shimcha qurilmalari 1. shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha. birinchi shaxsiy kompyuter 1973 yilda fransiyada nruohg trohg ti tomonidan yaratilgan. dastlab yaratilgan maskur shaxsiy kompyuter elektron o`yinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977 yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi "apple computer" firmasi tomonidan mukammallashtirilib, dasturlarning katta majmuini tatbiq etib, ommaviy ravishda chiqarila boshladi. shundan beri kompyuter hayotimizga mustaxkam joylashib, axborotni qayta ishlashning eng zamonaviy vositasiga aylandi. kompyuter, deganda turli hajmd...

This file contains 16 pages in DOC format (314.0 KB). To download "shaxsiy kompyuterning haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsiy kompyuterning haqida tu… DOC 16 pages Free download Telegram