tafakkur va nutq

DOC 10 pages 198.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

$shape \* mergeformat 5.1. тафаккур ҳақида тушунча. тафаккур. тушунча. ҳукм. тафаккур ва предметли амалий фаолият. тафаккур жараён сифатида. 5.2. тафаккур ва хиссий билиш. тафаккур ва ҳиссий билиш. фикрлаш операциялари. тафаккур жараёнлари ва турлари. 5.3. тафаккур мотивацияси. тафаккур мотивацияси. тафаккурни тадқиқ этишнинг ижтимоий аҳамияти. ёшларда янгича тафаккур юритишни шакллантириш. 5.4. нутқ тўғрисида тушунча. нутқ тўғрисидаги тушунча. нутқлари ва унинг вазифалари (функциялари). нутқнинг вужудга келиши ва уни идрок қилиш. 5.5. педагогик мулоқот. мулоқот тўғрисида умумий тушунча. педагогик мулоқот. мулоқот ва тил. 5.6. нутқни ўсиши. нутқнинг ўсиши. shape \* mergeformat тафаккур, тушунча, ҳукм, анализ, синтез, таққослаш, инсайт, конвергент ва дивергент тафаккур, мантиқ, эркин фикрлаш, ностандарт фикр. тафаккурнинг мустақиллиги ва ихчамлиги, фикрнинг тезлиги. мулоқот, тил, нутқ, монолог, диолог, ички нутқ, ёзма нутқ. талабаларга тафаккур, тафаккур ва предметли амалий фаолият, тафаккур жараён сифатида, тафаккур мотивацияси, тафаккурни тадқиқ этишнинг ижтимоий аҳамияти, ёшларда янгича тафаккур юритишни шакллантириш, нутқ тўғрисидаги тушунча, нутқлари ва унинг вазифалари (функциялари), нутқнинг вужудга …$

2 / 10

билишдан олади. тафаккур фақат сезгилар ва идрок орқалигина ташқи муҳит билан боғланади ва шу тариқа ташқи оламни акс эттиради. аммо сезгилар ва идрок каби ҳиссий билиш жараёнлари оламнинг турли хилдаги алоқаларини, улар орасидаги боғланишларни, пайдо бўладиган турли муаммоларни ҳал қилиш имконини бермайди. тафаккур қилиш давомида ташқи оламни билиш чуқурроқ амалга оширилади. бунинг натижасида нарсалар, ҳодисалар ва бошқа шунинг кабилар ўртасидаги мураккаб ўзаро боғланишларни ажратиш, ечиш мумкин бўлади. зарур ҳолларда турли воситалар қўлланилади. қуйидаги уч хил ҳодисаларни ўрганиш давомида воситалар қўлланилади: 1. ҳозирги пайтда бевосита идрок қилишнинг имкони бўлмаган ҳодисаларни ўрганиш учун. бунга тарихий воқеалар, келажак режалар, гипотезалар, умуман ёки ўтмишда рўй берган ёки келажакда рўй бериши мумкин бўлган ҳодисаларни ўрганиш давомида; 2. сезги органларимизнинг мослашмаганлиги сабабли бевосита идрок қилишнинг имкони бўлмаган ҳодисаларни ўрганишади. бунга мисол тариқасида жуда кичик заррачалар, элементлар, инсон сезги органлари «сезмайдиган» турли тўлқин узунликлари ёки жуда узоқ масофада жойлашган объектлар (планеталар, юлдузлар ва ҳ.к); 3. бевосита идрок …

3 / 10

рли бўлса, етарли хамма маълумот ва воситаларга эга бўлсак, биз «ўйламаймиз». тафаккур жараёни муаммо пайдо бўлса, муаммоли вазиятда пайдо бўлади. муаммоли вазият – бирор масалани ечиш учун зарур билимлар, восита ёки маълумот, малакаларнинг етишмаслиги билан боғлиқ бўлади. муаммоли вазиятда бизнинг аввалги восита ва усулларимиз етишмай қолади. шу сабабли оддий, тушунарли, ўзида янгиликни акс эттирмайдиган маълумотни эшитаётган талаба ва ўқувчи фикрламайди. уларни фикрлашга ундаш учун муаммоли вазият яратиш керак. келиб чиқиш ва ривожланиш бўйича тафаккур ижтимоий табиатга эга. чунки билишнинг барча воситалари, усуллари ва манбалари инсон томонидан яратилган моддий ва маънавий бойликлар билан боғлиқдир. одамнинг ақлий тараққиёти инсониятнинг ижтимоий-тарихий тараққиёти давомида тўпланган билимларни ўзлаштриш жараёнида амалга ошади. бу ерда шахснинг фаоллигини инкор қилмаймиз. мавжуд, тайёр билимларни ўзлаштириш боладан фикрий зўр бериш, ижодий ишлаш, янгилик очишни тақозо қилади. акс ҳолда ўзлаштирилган билим юзаки, механистик бўлиб қолади. тафаккурнинг мантиқий шакллари.психология фани мантиқ фани билан биргаликда тафаккурнинг мантиқий шаклларини ўрганди. тафаккурнинг мантиқий шакллари–тушунча, ҳукм …

4 / 10

ҳукмлар умумий, жузъий ва якка бўладилар. умумий ҳукмда акс эттирилган хусусият ва боғланишлар бирор синфдаги барча нарсаларга таалукли бўлади. «барча металлар электр токини ўтказадилар». жузъий ҳукмларда тасдиқлаш ёки инкор қилиш фақат айрим нарсаларгагина таалуқли бўлади. «баъзи ўқувчилар аълочидирлар». якка ҳукмларда тасдиқлаш ёки инкор қилиш фақат битта нарсага тегишли бўлади. «салимов а. аълочи ўқувчи». ҳукмлар иккита йўл билан ҳосил қилинади: 1) бевосита усул билан, бунда идрок қилаётган нарсалар ифодаланади; 2) бавосита усул билан, яъни хулоса чиқариш, мулоҳаза юритиш йўли билан. бир ёки бир неча ҳукмлар асосида янги ҳукм келтириб чиқариш – хулоса чиқаришдир. маслан, «барча металлар электр токини ўтказадилар, «мис металл». ана шу иккита асосдан янги ҳукм – хулоса чиқарилади. «мис электр токини ўтказади». хулоса чиқариш икки усул билан амалга оширилади: 1) индуктив хулоса чиқариш ва 2) дедуктив хулоса чиқариш. индукция - жузъий ҳодисалардан умумий ҳодисаларга қарата хулоса чиқариш. дедукция – умумий коидалардан жузъий ҳодисага, фактга, мисолга қарата хулоса чиқариш. тафаккур …

5 / 10

олдин анализ кейин эса синтаз қилмасдан туриб улар орасидаги ўхшашлик ва тафовутларни топиб бўлмайди. таққослаш давосида нарсаларни умумлаштириш амалга оширилади. умумлаштириш ўхшаш тарзидаги умумийлик ва муҳим белги тарзидаги умумийлик сифатида амалга оширилади. биринчи умумийлик буйича кит балиқ ҳисоблаанади (юзаки белги) иккинчи умумийлик асосида эса кит сутэмизувчилар синфига киради (муҳим белги асосида). тафаккур турлари. писхологияда тафаккур турларининг қуйидаги содда ва бирмунча шартли классификацияси тарқалгандир: 1) кўргазмали ҳаракат; 2) кўргазмали образли; 3) мавхум (назарий) тафаккур. кўгазмали - ҳаракат тафаккури. тарихий тараққиёт давомида одамлар ўз олдиларида турган масалаларни дастлаб амалий фаолият нуқтаи назаридан ечганлар; кейинчалик ундан назарий фаолият ажралиб чиққан. дастлаб ерни қадамлаб ўлчаганлар, кейинчалик унинг асосида геометрия фани шаклланган. бу шуни англатадики, соф назарий фаолият бирламчи эмас, балки амалий фаолиятнинг ўзи бирламчидир. боғчагача ёш даврида болада асосан кўргазмали ҳаракат тафаккури устун бўлади. ҳамма иш, «ўйлаш», билиш жараёни ҳаракатлар воситасида амалга оширилади. кўргазмали – образли тафаккур. кўргазмали-образли тафаккур содда шаклда асосан боғча ёшидаги …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur va nutq"

shape \* mergeformat 5.1. тафаккур ҳақида тушунча. тафаккур. тушунча. ҳукм. тафаккур ва предметли амалий фаолият. тафаккур жараён сифатида. 5.2. тафаккур ва хиссий билиш. тафаккур ва ҳиссий билиш. фикрлаш операциялари. тафаккур жараёнлари ва турлари. 5.3. тафаккур мотивацияси. тафаккур мотивацияси. тафаккурни тадқиқ этишнинг ижтимоий аҳамияти. ёшларда янгича тафаккур юритишни шакллантириш. 5.4. нутқ тўғрисида тушунча. нутқ тўғрисидаги тушунча. нутқлари ва унинг вазифалари (функциялари). нутқнинг вужудга келиши ва уни идрок қилиш. 5.5. педагогик мулоқот. мулоқот тўғрисида умумий тушунча. педагогик мулоқот. мулоқот ва тил. 5.6. нутқни ўсиши. нутқнинг ўсиши. shape \* mergeformat тафаккур, тушунча, ҳукм, анализ, синтез, таққослаш, инсайт, конвергент ва дивергент тафаккур, мантиқ, эркин фикрлаш...

This file contains 10 pages in DOC format (198.0 KB). To download "tafakkur va nutq", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur va nutq DOC 10 pages Free download Telegram