iyodning ekologik tavsiflari

DOC 10 pages 3.7 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

iyodning ekologik tavsiflari 4.1. ishlatilgan gazlarning zaharliligi va tutab chiqishi 4.1.1. asosiy aniqlovchilar porshenli iyod ning ishlab chiqarish va ulardan foydalanishni zamonaviy miqyosi ularning atrof-muhitga ta'sirini ko‘p bo‘lishiga olib keldi. yerda hayotning mavjudlik sharoiti atrof-muhitning fizik va kimyoviy tavsiflarini juda tor oraliqda o‘zgarishida mumkinligi malum. iyod otqinlarini o‘lchami havo, suv, tuproq tarkibiga kiruvchi kimyoviy moddalar miqdorini biologik mavjudotlar va awalo inson hayoti uchun xavfli bo‘iadigan darajada o‘zgartirishi mumkin. iyod ning ekologik tavsiflari to‘g‘risidagi o‘rganishni texnikaning tabiatga ta'sirini ko‘rib chiqadigan sanoat ekologiyasini bir bo‘limi sifatida tushinilishi kerak. ushbu ta'sir qilish yagona dvigateldan bo‘lishi mumkin-mahalliy yoki ishlatiladigan iyod infratarkibini barcha elementlari bilan birgalikda ulardan foydalanishni ta'minlaydigan majmuasidan bo‘lishi mumkin — global. iyod ning ekologik ko‘rsatkichlariga, atrof-muhitga bevosita va bilvosita ta'sir etishini xarakterlaydiganlarni kiritish mumkin. tеrmodinamikaning ikkinchi qonuniga muvofiq iyod har doim atrof bo‘shlig‘iga issiqlik chiqaradi. dvigatelning fik qancha yuqori bo‘lsa, uning tcjamkorligi shuncha yaxshi, ekologik sifati shuncha yuqori bo‘ladi. iyod ishlashi davriyligi …

2 / 10

tel va ashyolarni ishlab chiqarish va foydalanishda sarflanadigan encrgiya miqdorini iyod ning ekologik tozaligini aniqlaydigan sifati deb tushunish kerak. 4.1-rasmda keltirilgan sxemada iyod ning atrof-muhit bilan o‘zaro ta'sirlanishini umumiy ko‘rinishi tasvirlangan. dastavval dvigatelni barpo qilishda atrof-muhitga texnogen ta'sirini ko‘rsatib o‘tish kerak. uning boshlanishi konstruksion va ekspluatatsion ashyolarni tayyorlashda ishlatiladigan foydali qazilmalami qidirishda va olishda, so‘ngra dvigatcllarni ishlab chiqarishda namoyon bo‘ladi. tayyorlashning texnologik jarayonlari ham zararli chiqindilami chiqarib tashlashi bilan kuzatiladi, u asosan zavod hududi chegarasida to‘planadi. tayyorlashning (quyish, bolg‘a-lash, mexanik ishlov berish, yig‘ish) texnologik jarayonlarini ekologik sifatini baholash va ularning qiyosiy tahlili muhim mustaqil vazifa hisoblanadi, bu yerda umumiy tavsifini o‘zi bilan cheklanib qolamiz, ya'ni ashyo birligini ishlab chiqarishda (cho‘yanni, po‘latni, benzinni) yoki shaxsan dvigatelni ishlab chiqarishda energiyani sarfi qancha bo‘ladi. asosiy konstruksion va ekspluatatsion ashyolarni (metallar, plastmas-salar, rczinotexnik mahsulotlar), yonilg‘ilarni va moylarni ishlab chiqarishda ayrim moddalar otqinlarining miqdori to‘g‘risidagi ma'lumot 1-jadvalda keltirilgan. otqinlarni barchasi solishtirma miqdorlarda, ya'ni ular ashyo …

3 / 10

chun 4.2-rasmda kcltirilgan ma'lumotlardan foydalanish mumkin. bu ycrda dvigatelning solishtirma massasi mxil ni miqdoriy maydoni uning quwatiga bog‘liq holda berilgan. issiqlik otqinlarining umumiy o‘lchamini 4.3-rasmda keltirilgan ma'lumotlar bilan xarakterlash mumkin. rasmda inson tomonidan foydalanilgan energiyaning umumiy miqdori shuningdek, 50...90-yillari dunyo bo‘yicha ishlatilgan avtomobillarning umumiy soni yv (3-a rasm) va neft, gaz va ko‘mirlaming sarfi berilgan (3-b rasm). tabiiyki, ishlayotgan porshenli dvigatellaming soni avtomobillar sonidan ko‘p, chunki porshenli dvigateli bo‘lgan mototexnika, qishloq xo‘jalik va yo‘l-qurilish mashinalari va statsionar qurilmalar, kemalar va samalyotlami hisobga olish kerak. ushbu holatda iyod umumiy soni lmlrd ga yaqinlashadi. iyod da yoqiladigan yonilg‘ining hamma issiqlik energiyasi atrof-muhitga ajralib chiqadi va uni isitadi dcb hisoblansa qo‘pol xato bo‘lmaydi. bir vaqtning o‘zida havo kislorodi sarflanadi, shuningdek, massasi bo‘yicha katta qismini karbonat angidrid c02 tashkil ctgan ig ham chiqarib tashlanadi. karbonat angidrid ekologik xavfli hisoblanadi, chunki boshqa kimyoviy moddalar bilan birgalikda u yer kurrasidan atrof bo‘shlig‘iga issiqlikni nurlanishiga qarshilik ko‘rsatadi, …

4 / 10

o‘xshash sxema bo‘yicha spirtsimon yonilg‘i-metanoldan foydalanilsa shunday samara beradi. otqin co3ni kamaytirishni keyingi qadamlaridan yana biri bu motor yonilg‘isi sifatida vodoroddan foydalanish hisoblanadi. ig da ko‘p kimyoviy moddalar (300 tagacha) ishtirok etadi, ular ichida zaharli deb hisoblanadigan tashkil etuvchilari co, ch, nox va qurum (qattiq zarracha)ga ko‘proq e'tibor qaratiladi. inson a'zolariga va atrof-muhitga zararli ta'sir qiluvchi moddalar zaharli moddalar deb ataladi. iyod ning ekologik jihatidan takomillashtirishni barcha muammolari ko‘pincha ig dagi ushbu tashkil etuvchi zaharli moddalarni kamaytirish usullarini izlashga kelib taqaladi. albatta ular zararli va ulaming otqinlarini kamaytirish zarur, iekin bu bilan iyod ning ekologik takomillashtirish masalasi olib tashlanmaydi. ig da zaharlilik darajasi bo‘yicha co, ch va nox larga qaraganda xavfliroq bo‘lgan kanserogen moddalar, oltingugurt va qo‘rg‘oshin birikmalari va boshqa ko‘p tashkil etuvchilar mavjud. ig dan tashqari dvigatellarning zaharlilik manbayi bo‘lib kartergazlari va yonilg‘ini atmosferada bug‘lanishi ham kiradi. atmosferaga eng ko‘p ajralib chiqadigan zaharli moddalar ig bilan ro‘y beradi, shuning …

5 / 10

05 gacha rossiyada amalda bo‘lgan sanitar me'yoriga, asosan, havodagi zaharli moddalar miqdorining chegarasi qilib birinchi yaqinlik bilan zaharli tashkil etuvchilarning quyidagi nisbatini olish mumkin co : nox : ch = 1 : 25 : 67. 4.1.2. dvigatellarning ishlatilgan gazlari zaharliligini va tutab chiqishini metorlash standartlar va qoidalar qonunlar bo‘yicha ig bilan chiqarib tashlanadigan zaharli moddalar otqinini ruxsat etilgan me'yoriy chegarasini o‘rnatadi, dizellar uchun esa ig ning tutab chiqishiga yoki ulardagi qattiq zarrachalarning miqdoriga me'yor o‘rnatilgan. ko‘proq yevropa yoki amerika standartlari va qoidalari ishlatiladi. yevropa standartlari va qoidalari majmuasi o‘z ichiga ikki ko‘rinishdagi sinashni kiritadi: avtomobillarni foydalanish sharoitida tekshirish va avtomobil yoki dvigatellarni stendda sinash (4.4-rasm). foydalanish sharoitida sinash portativ apparatlarni ishlatish bilan soddalashgan usulda o‘tkaziladi. benzinda va gazda ishlaydigan dvigatellari o‘rnatilgan avtomobillar co va ch otqinlariga salt yurishda tirsakli val eng kam va oshirilgan aylanishlar chastotasida sinaladi. dizellar bilan jihozlangan avtomobillarning erkin tezlanishida va salt yurishidagi valning eng yuqori aylanishlar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iyodning ekologik tavsiflari"

iyodning ekologik tavsiflari 4.1. ishlatilgan gazlarning zaharliligi va tutab chiqishi 4.1.1. asosiy aniqlovchilar porshenli iyod ning ishlab chiqarish va ulardan foydalanishni zamonaviy miqyosi ularning atrof-muhitga ta'sirini ko‘p bo‘lishiga olib keldi. yerda hayotning mavjudlik sharoiti atrof-muhitning fizik va kimyoviy tavsiflarini juda tor oraliqda o‘zgarishida mumkinligi malum. iyod otqinlarini o‘lchami havo, suv, tuproq tarkibiga kiruvchi kimyoviy moddalar miqdorini biologik mavjudotlar va awalo inson hayoti uchun xavfli bo‘iadigan darajada o‘zgartirishi mumkin. iyod ning ekologik tavsiflari to‘g‘risidagi o‘rganishni texnikaning tabiatga ta'sirini ko‘rib chiqadigan sanoat ekologiyasini bir bo‘limi sifatida tushinilishi kerak. ushbu ta'sir qilish yagona dvigateldan bo‘lishi mumkin-ma...

This file contains 10 pages in DOC format (3.7 MB). To download "iyodning ekologik tavsiflari", click the Telegram button on the left.

Tags: iyodning ekologik tavsiflari DOC 10 pages Free download Telegram