siyosiy islohotlar va prezidentlik instituti o'zbekistonda

DOC 7 pages 158.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

5-mavzu. o’zbekistonda huquqiy siyosiy islohotlarning amalga oshirilishi, demokratik jamiyatni shakllantirish yo’lidagi islohotlar. 1. o’zbekistonda siyosiy islohotlar. milliy davlat boshqaruv tizimining yaratilishi. o’zbekistonda prezidentlik institutining joriy qilinishi va takomillashuvi. xx asrning 80-yillari ikkinchi yarmida sobiq ittifoqda ro’y bergan tanazzul o’zbekistonda prezident lavozimini ta‘sis etish zaruriyatini keltirib chiqardi. prezident lavozimining joriy etilishi respublika mustaqilligi uchun kurash kuchaygan va milliy davlatchilik rivojida prinsip jihatdan yangi bosqichga o’tilayotganligini anglatar edi. shu bilan birga, respublikada prezidentlik instituti hokimiyat mexanizmining samaradorligini, mamlakatdagi barqarorlik, qonuniylik va huquq-tartibotning samaradorligini qat‘iyan oshirish vositasi bo’lib xizmat qilishi lozim edi. ayniqsa, o’zbekiston kabi ko’p millatli mamlakatda ijtimoiy-iqtisodiy holat og’irlashib borayotgan bir davrda jamiyatni jipslashtirish yanada muhim edi. bunday sharoitda siyosiy tizimning yangilanayotgan mexanizmi, avvalo, shunga ko’maklashmog’i, bu tizimning ishlarida ichki va tashqi siyosat, strategik yo’nalishlar va ularni amalga oshirish sohasidagi amaliy ishlar mujassamlashib, yaxlit harakatga aylanishi lozim edi. prezident o’zining amaliy ishi bilan turli ijtimoiy-siyosiy harakatlar o’rtasida ijtimoiy muloqotni rivojlantirish uchun …

2 / 7

bajaradi. 1990 yilda mazkur lavozim ta‘sis etilayotgan vaqtda bu lavozimning joriy etilishi ministrlar sovetining vakolatini cheklashi mumkin, degan xavotir ham bo’ldi. biroq, hukumatning vakolatlari amalda o’zgarmay qoldi. shu munosabat bilan ministrlar soveti o’z ishi to’g’risida har yili oliy kengashga hisob beribgina qolmay, bu haqda prezidentni muntazam xabardor qilib turishi belgilab qo’yildi. ayni paytda hukumat, vazirliklar va davlat qo’mitalari qonunlar bilan bir qatorda o’z faoliyatida prezident farmonlariga amal qilishlari shart ekanligi mustahkamlandi. prezident huzurida tashkil egilgan organ prezident kengashi davlat vakolatlari bilan ta‘minlandi. davlat boshqaruvining mazkur zamonaviy va samarali shaklini yuzaga keltirishda xalqimizning davlatchilik sohasidagi ko’p ming yillik tarixiy tajribalari, diyorimizning muayyan shart-sharoitlari, xalqning an‘analari va mentaliteti, o’ziga xos xususiyatlari, shuningdek, hozirgi zamon ilg’or davlatlarining tajriba va yutuqlari nazarda tutildi. qayd etish joizki, bugungi kunda bmtga a‘zo bo’lgan 193 ta davlatdan 143 tasida, ya‘ni qariyb 75 foizida prezident lavozimi ta‘sis etilgan. respublikamizda prezidentlik lavozimi murakkab vaziyatda ta‘sis etildi. qayta qurish, oshkoralik …

3 / 7

rivojlanishini ikki davrga ajratib o’rganish maqsadga muvofiq. davlat hokimiyatining muhim subyekti sifatida prezident lavozimining joriy etilishi, uning davlat funksiyalaridan kelib chiqib o’z vazifalariga ega bo’lishi, davlat mexanizmida, xususan, hokimiyat tarmoqlari tizimida o’z o’rni va rolini topishi hamda faoliyat yuritishining huquqiy asoslarini shakllantirish bilan bog’liq birinchi galdagi islohotlar va o’zgarishlarni o’z ichiga olgan dastlabki bosqich – 1990-2000 yillar mamlakatimiz, xalqimiz hayotida ulkan iz qoldirgan o’tish davri, tom ma‘noda, tarixiy ahamiyatga ega bo’lgan davr bo’ldi. o’zbekiston respublikasining (keyingi o’rinlarda o’zr) ―o’zr prezidenti lavozimini ta‘sis etish hamda o’zr konstitutsiyasi (asosiy qonuni)ga o’zgartish va qo’shimchalar kiritish to’g’risida‖gi qonuniga ko’ra, o’zrning prezidenti lavozimi demokratiya jarayonlarini yanada rivojlantirish, siyosiy o’zgarishlarni chuqurlashtirish, konstitutsion tuzumni, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va xavfsizligini mustahkamlash, o’zr davlat hokimiyati va boshqaruvi oliy organlarining o’zaro aloqasini takomillashtirish maqsadida ta‘sis etildi. qonunda fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, konstitutsiya va qonunlarga rioya etilishiga kafil bo’lish, respublikaning suvereniteti, xavfsizligi va hududiy yaxlitligini muhofaza etish, milliy davlat tuzilish masalalariga …

4 / 7

boshpana berishga oid masalalarni hal etish, sudlar tomonidan hukm qilingan shaxslarni afv etish va boshqalar prezident vakolatlari sifatida qayd etildi. o’zr.da prezidentlik institutining vujudga kelishi mamlakatimiz milliy davlatchiligining rivojlanishida mutlaqo yangi bosqichni boshlab berdi. xalqaro tajribadan ma‘lumki, jahonda prezidentlik institutining vujudga kelishi va rivojlanishining yagona, universal modeli, sxemasi mavjud emas. hatto, eng yaxshi deb topilgan modelni ko’chirgan davlatlarda ham aslidagidek samara bermasligi mumkin. buni aqsh modelini olgan lotin amerikasi davlatlari misolida ham ko’rsa bo’ladi. shuning uchun har bir mamlakatda prezidentlik institutining vujudga kelishi, faoliyat yuritishi va rivojlanishiga bir qator omillar o’z ta‘sirini o’tkazadi. ularni shartli ravishda obyektiv va subyektiv omillarga ajratish mumkin. keng ma‘noda – ustuvor va asosiy obyektiv omillarga siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, tor ma‘noda subyektiv omillarga ijtimoiy, siyosiy, huquqiy ong, aholining siyosiy-huquqiy madaniyati kabilarni kiritish mumkin. obyektiv omillarning negizini iqtisodiy va ijtimoiy masalalar tashkil etadi. shuning uchun ham mamlakatimizda prezident islom karimov tomonidan dunyoning biron-bir davlatida hali qo’llanilmagan …

5 / 7

r.ning birinchi prezidenti islom karimov bu haqda shunday degandi: “ayni zamonda, agar kuchli ijrochilik hokimiyati bo’lmas ekan, eng odil va eng oqil qonunlar va qarorlar ham bajarilmay, shunchaki qog’ozda qolib ketishi mumkin. bu hol qonunlarni joriy etishga, fuqarolar huquqlarini va erklarini muhofaza qilishga, siyosiy va iqtisodiy islohotlarni o’tkazishga qodir prezidentlik hokimiyatini kuchaytirishni taqozo etadi” (karimov i.a. o’zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. 1-j. -t.: o’zbekiston, 1996. b. 15). darhaqiqat, kuchli ijroiya hokimiyati bo’lmasa, hatto eng demokratik yo’l bilan qabul qilingan qarorlar xam bajarilmasdan qolib, targ’ib, ijro intizomi susayishiga sabab bo’lar edi. bunday salbiy holatlarga yo’l qo’ymaslik, qonuniy qarorlarni hayotga joriy etish, fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish vazifasi siyosiy va iqtisodiy islohotlar turmushga tatbiq etilishini ta‘minlaydigan prezidentlik hokimiyatini mustahkamlash va rivojlantirishni taqozo etdi. kuchli prezidentlik hokimiyati qonunlarning aniq va og’ishmay bajarilishining ishonchli garovi sifatida qabul qilindi. 1990 yil 1 noyabrda qabul qilingan o’zrning ―o’zrda ijroiya va boshqaruv hokimiyatining tuzilishini takomillashtirish …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy islohotlar va prezidentlik instituti o'zbekistonda"

5-mavzu. o’zbekistonda huquqiy siyosiy islohotlarning amalga oshirilishi, demokratik jamiyatni shakllantirish yo’lidagi islohotlar. 1. o’zbekistonda siyosiy islohotlar. milliy davlat boshqaruv tizimining yaratilishi. o’zbekistonda prezidentlik institutining joriy qilinishi va takomillashuvi. xx asrning 80-yillari ikkinchi yarmida sobiq ittifoqda ro’y bergan tanazzul o’zbekistonda prezident lavozimini ta‘sis etish zaruriyatini keltirib chiqardi. prezident lavozimining joriy etilishi respublika mustaqilligi uchun kurash kuchaygan va milliy davlatchilik rivojida prinsip jihatdan yangi bosqichga o’tilayotganligini anglatar edi. shu bilan birga, respublikada prezidentlik instituti hokimiyat mexanizmining samaradorligini, mamlakatdagi barqarorlik, qonuniylik va huquq-tartibotning samaradorligini...

This file contains 7 pages in DOC format (158.0 KB). To download "siyosiy islohotlar va prezidentlik instituti o'zbekistonda", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy islohotlar va prezident… DOC 7 pages Free download Telegram